Η λίστα ιστολογίων μου

16/11/26

Μεταρρυθμιστικές Ιδέες στο Ρεύμα για Λεοντόκαρδους

(ή γκώσαμε πια με τους μεταρρυθμιστές.....)
Η χρήση αγορών στην οικονομική δραστηριότητα αποτελεί μια απο τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαικής Ένωσης. Αναγνωρίζεται ότι οι αγορές δεν είναι τέλειες αλλά επιλέγονται ως ο προτιμητέος τρόπος οργάνωσης γιατί η ζωή έχει αποδείξει ότι υπερτερούν έναντι του κεντρικού κρατικού σχεδιασμού. Για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά* οι αγορές - για να διορθωθούν οι ατέλειές τους - χρειάζονται κανόνες. 

Οι κανόνες του παιχνιδιού σχεδιάζονται και εφαρμόζονται από το πολιτικό σύστημα. Οι κανόνες που ισχύουν σήμερα στον κλάδο του ηλεκτρισμού και ο τρόπος που εφαρμόζονται παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα τόσο στο ευρωπαικό επίπεδο όσο και στην χώρα μας μειώνοντας στο ελάχιστο την ωφέλεια απο την λειτουργία των αγορών. Θυμίζοντας το παλιό σοβιετικό ανέκδοτο** (σε παράφραση): "Αυτοί προσποιούνται ότι λειτουργούμε σε αγορές και εμείς προσποιούμαστε ότι δρούμε μέσα σ' αυτές".

Ακολουθεί ένας κατάλογος προτάσεων οι οποίες κατά την άποψή μου θα βελτίωναν την λειτουργία των αγορών στον κλάδο του ηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Ο στόχος του παρόντος είναι να αποτελέσει ένα μέτρο με το οποίο θα μπορεί να κριθεί η μεταρρυθμιστική τόλμη του πολιτικού συστήματος. Γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε - είναι ένας κατάλογος πρωτοβουλιών για Λεοντόκαρδους. Να μια συνοπτική παρουσίαση. 

Ιδιωτικοποίηση κατά 100% της ΔΕΗ. Κατά προτίμηση με την συμμετοχή στρατηγικού (και όχι παθητικού) επενδυτή. Αυτό θα έπρεπε ήδη να αποτελεί προυπόθεση για διεθνείς επενδύσεις. Η παρούσα κατάσταση στην ιδιοκτησία της ΔΕΗ διαφέρει απο το κρατικό μονοπώλιο του προηγούμενου αιώνα μόνο κατά τις εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που δαπανά σήμερα η ΔΕΗ για να πείσει ότι είναι μια ιδιωτική επιχείριση. Γενικός κανόνας: Διαχωρισμός ιδιοκτησίας απο ρύθμιση. Η ρύθμιση δεν χρειάζεται ιδιοκτησία απο το δημόσιο. Αντίθετα, δημιουργεί πρόσθετο πρόβλημα σύγκρουσης συμφερόντων - ταυτίζονται ο ιδιοκτήτης με τον ρυθμιστή.

Η ΔΕΗ πριν ιδιωτικοποιηθεί θα πρέπει να έχει αποξενωθεί απο το δίκτυο διανομής και να έχει απωλέσει την ιδιοκτησία και διαχείριση των υδροηλεκτρικών σταθμών παραγωγής. Έναντι ευλόγου τιμήματος για τους ΥΗΣ μέσω δημοπρασιών (στις οποίες θα μπορεί να συμμετέχει στο βαθμό που δεν δημιουργούνται προβλήματα ανταγωνισμού στις αγορές χονδρικής και εφεδρειών). Το ποσοστό της στον ΔΕΔΔΗΕ θα μπορούσε προσωρινά να περάσει στο κράτος - επίσης έναντι εύλογης αμοιβής (δες επόμενο).

Διαχωρισμός του επιτελικού απο τον λειτουργικό ρόλο του ΔΕΔΔΗΕ. Πώληση του 100% του λειτουργικού μέρους μέσω διεθνών δημοπρασιών (πιθανόν διατηρώντας "χρυσή" μετοχή για το κράτος) μετά απο διάσπαση σε 7 ανεξάρτητες επιχειρήσεις***. Διαφοροποίηση χρεώσεων δικτύου μεταξύ περιφερειών που εξυπηρετούν οι επιχειρήσεις αυτές (με διαφοροποίηση ποιότητας υπηρεσιών). Ανταγωνισμός μέσω σύγκρισης αποτελεσμάτων (benchmarking - yardstick competition) μεταξύ των διαχειριστών των 7 εταιρειών. To Δίκτυο Διανομής είναι βασική υποδομή. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι προσβάσιμη σε τρίτους (π.χ. για δίκτυο τηλεπικοινωνιών) με όρους "διαφανείς, αντικειμενικούς και χωρίς διακρίσεις".

Μεταφορά της ρυθμιζόμενης βάσης παγίων των 7 διαχειριστών δικτύων διανομής σε κρατικής ιδιοκτησίας εταιρεία χαρτοφυλακίου χρηματοδοτούμενη απο μακροπρόθεσμα ομόλογα απόδοσης ισοδύναμης με τα κρατικά. Κατάργηση της ρυθμιστικής διαδικασίας προσδιορισμού της σταθμισμένης απόδοσης κεφαλαίου (wacc). Συμπερίληψη απωλειών διανομής στο ρυθμιστικό έσοδο του ΔΕΔΔΗΕ (ή των διαδόχων του). Πρόσληψη διεθνούς συμβούλου για τον έλεγχο των λειτουργικών και κεφαλαιουχικών δαπανών του ΔΕΔΔΗΕ (ή των διαδόχων του).

Λογιστικός διαχωρισμός μεταξύ παραγωγής και προμήθειας για όλους τους καθετοποιημένους παίκτες της αγοράς. Απαγόρευση παροχής ενεργειακών υπηρεσιών απο παρόχους (προφανής σύγκρουση συμφερόντων). Κοστολόγηση των προιόντων της ΔΕΗ και τοποθέτηση κάτω ορίου τιμών μέχρι να πέσει το μερίδιό της κάτω απο το 30% σε μετρητές (απαγόρευση ζημιών στην Προμήθεια για την ΔΕΗ και τους καθετοποιημένους). Χαμήλωμα των εμποδίων για την είσοδο νέων παικτών στις αγορές - παράδειγμα μηδενισμός εκκρεμών υπολοίπων για ΥΚΩ. (Η ελληνική αγορά έχει σήμερα τον δεύτερο μικρότερο αριθμό "παικτών" ανά καταναλωτή  στην λιανική ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ και τον δεσπόζοντα πάροχο με ένα απο τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς ).

Διάσπαση του ΑΔΜΗΕ σε επιτελικό και λειτουργικό βραχίονα. Πλήρης κρατικός έλεγχος του επιτελικού βραχίονα. Ιδιωτικοποίηση 100% του λειτουργικού μέρους. Με την ευκαιρία αναθεώριση μετοχικού μεριδίου ξένων μετόχων στον λειτουργικό βραχίονα. Κρατική μέριμνα για ενίσχυση των διασυνδέσεων (με προτεραιότητα τις βόρειες). 

Εκ βάθρων αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου για την λιανική αγορά ηλεκτρισμού. Κατάργηση όλων των περιπτώσεων όπου παρουσιάζονται επικαλύψεις με το κοινό αστικό δίκαιο. Τελικός στόχος σμίκρυνση ή ακόμα κατάργηση του Κώδικα Προμήθειας. Μη ανάμιξη ΡΑΑΕΥ στα τιμολόγια (π.χ. τυποποίηση με χρώματα, διαδικασία που μοιάζει με το κυνήγι της γάτας ΡΑΑΕΥ με τα ποντίκια - εμπορικά τμήματα των Παρόχων) και στην διαδικασία είσπραξης λογαριασμών (που είναι ευθύνη των Παρόχων). 

Κατάργηση λειτουργιών της ΡΑΑΕΥ που καλύπτονται ήδη επαρκώς απο την αγορά. Πιστοποίηση ιδιωτικών ιστοσελίδων σύγκρισης τιμών που πληρούν τις προβλέψεις της ευρωπαικής νομοθεσίας. Άμεσο "κατέβασμα" ιστοσελίδας ΡΑΑΕΥ στην παρούσα μορφή της (δεν πληρεί τις προβλέψεις της ευρωπαικής νομοθεσίας). 

Περιορισμός της λειτουργίας της ΡΑΑΕΥ στην ανάπτυξη της απαιτούμενης υποδομής για την παρακολούθηση της αγοράς με έμφαση στα στοιχεία σχετικά με το επίπεδο ανταγωνισμού ως υποστήριξη στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Πλάνο με στόχο την κατάργησή της στα επόμενα 5 χρόνια εφόσον το επίπεδο ανταγωνισμού θεωρηθεί ότι είναι διαχειρίσιμο απο την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Εναλλακτικά συγχώνευση ΡΑΑΕΥ με ΕΕΤΤ στο πρότυπο της γερμανικής Bundesnetzagentur (αν δεν έχει ευοδωθεί μέχρι τότε η ριζική αλλαγή τρόπου ρύθμισης των δικτύων που αναφέρθηκε παραπάνω - όπου οι επιτελικοί οργανισμοί των διαχειριστών υποκαθιστούν την ΡΑΑΕΥ).

Ανεξάρτητη εταιρεία συλλογικής ιδιοκτησίας (ανάλογα με το μερίδιο αγοράς τους)  απο τους παρόχους για την προώθηση, εγκατάσταση και διαχείριση των έξυπνων μετρητών. Διαχείριση του roll out απο την  εταιρεία ιδιοκτησίας των παρόχων και όχι τον ΔΕΔΔΗΕ ο οποίος άλλωστε έχει αποτύχει. Εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ως μετρητών προπληρωμής για δύστροπους καταναλωτές. Δεύτερος μετρητής - πιλοτικά- για την παροχή υπηρεσιών ευελιξίας. Τιμολόγηση υπηρεσιών ευελιξίας για το δίκτυο απο τους παρόχους και όχι τον ΔΕΔΔΗΕ.

Κατάργηση ΕΤΜΕΑΡ (ή μεταφορά του στον κρατικό προυπολογισμό). Εντολή στον ΔΑΠΕΕΠ να μεγιστοποιήσει το μέρος των εσόδων του που προέρχεται απο εθελούσιες πηγές (δημοπρασίες αποδεικτικών προέλευσης). Ώστε οι Πάροχοι να είναι σε θέση να προωθήσουν πραγματικά "πράσινα" τιμολόγια (θα απαιτηθεί η κατάργηση της τρέχουσας χρήσης των χρωμάτων). Στόχος ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης των πολιτών για τις πολιτικές αποτροπής της κλιματικής αλλαγής να πληρώνεται εθελούσια - με όρους αγοράς.

Πάγωμα όλων των στόχων για ΑΠΕ (και μπαταρίες) μέχρι να αναθεωρηθούν οι κάθε είδους προβλέψεις (και συνεπώς το "κοινωνικό" τους κόστος). Μεταξύ αυτών αναθεώρηση εκ βάθρων του προυπολογισμού επενδύσεων για την ανάπτυξη του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ. Χρέωση ΑΠΕ για το κόστος της πρόσθετης ευελιξίας που καθιστούν αναγκαία για το σύστημα.

Επιδοτήσεις σε καταναλωτές - αν θεωρηθούν αναγκαίες - υπο μορφή ισόποσης πληρωμής με εισοδηματικά κριτήρια - και όχι στην κιλοβατώρα. Χρηματοδούμενες, απο τα έσοδα των δημοπρασιών για δικαιώματα εκπομπών CO2 και ΕΤΜΕΑΡ (όσο υπάρχει).

Αγορά Δυναμικότητας; Να την αποφύγουμε προς το παρόν και να το σκεφτούμε πάλι αφού κάνουμε όλα τα άλλα (πως και γιατί στις ΗΠΑ η Πολιτεία με την μεγαλύτερη διείσδυση αιολικών - το Τέξας - λειτουργεί με αγορά ενέργειας μόνο;).

Τα παραπάνω είναι ένας κατάλογος ιδεών που περιορίζεται απο τις εμπειρίες και ημιερασιτεχνικές γνώσεις του γράφοντα. Παρατηρήσεις, κριτική και πρόσθετες ιδέες είναι ευπρόσδεκτες. Σε ένα επόμενο βήμα κάθε μια απο τις προτάσεις μπορεί να αξιολογηθεί ως προς τη ωφέλεια, την υλοποιησιμότητα και την σημαντικότητά της. Έτσι θα καταρτιστεί ένα πλάνο που, λαμβάνοντας υπόψη και τις σχέσεις εξάρτησης μεταξύ των προτάσεων, θα μπορέσει να παρουσιαστεί πλήρες στον Λεοντόκαρδο.

Με μια υπόμνηση. Καμία από τις προτάσεις που παρουσιάζοντια στο παρόν δεν υποκαθιστά αυτές που περιλαμβάνονται σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στους Financial Τimes με υπογραφή του τρέχοντος Π/Θ της χώρας πριν ένα χρόνο. Στο άρθρo εκείνο γινόταν κριτική και διατυπώνονταν ριζοσπαστικές προτάσεις για τις πολιτικές της Ευρωπαικής Ένωσης σχετικές με την κλιματική αλλαγή τις οποίες είχα σε μεγάλο βαθμό προσυπογράψει. Αν η πολιτική της ΕΕ για το Net Zero δεν αλλάξει όπως πρότεινε ο Π/Θ στο γράμμα του εκείνο, "κλάφ' τα Χαράλαμπε".


* Οι αγορές λειτουγούν αποτελεσματικά όταν οι κανόνες του παιχνιδιού δίνουν ισχυρά κίνητρα στους οικονομικούς παράγοντες  να λειτουργούν για το ιδιωτικό τους συμφέρον προάγοντας ταυτόχρονα και το γενικό. Αναμένοντας την κυριότερη κοινωνική ωφέλεια των ελεύθερων αγορών - την καινοτομία. Η οποία έχει αποδειχθεί σην πράξη το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους έναντι του κεντρικού σχεδιασμού.
**Αυτοί προσποιούνται ότι μας πληρώνουν και εμείς προσποιούμαστε ότι δουλεύουμε
*** Ο ΔΕΔΔΗΕ είναι ο διαχειριστής δικτύου διανομής με τον μεγαλύτερο αριθμό παροχών ανα κάτοικο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ένας απο τους μεγαλύτερους σε απόλυτο μέγεθος.

12/11/26

Οι Έξυπνοι Μετρητές Συλλέγουν Προσωπικά Δεδομένα

Μέσω του Τύπου μάθαμε ότι "το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε ότι η οδηγία (ΕΕ) 2019/944 δεν υποχρεώνει τον διαχειριστή δικτύου να αποδεχθεί την επιθυμία τελικού πελάτη να μην αποκτήσει έξυπνο μετρητή ούτε να του παράσχει συμβατικό μετρητή". Αυτός είναι και ο τίτλος του σχετικού δημοσιεύματος. Αλλά αυτό είναι κάτι που γνωρίζαμε και δεν ήταν ποτέ το αντικείμενο του σχολιασμού που εδώ και χρόνια κάνω για το θέμα σε ώτα μη ακουόντων. 

Το πραγματικό πρόβλημα το υποδεικνύει το ίδιο το δημοσίευμα. Το οπoίο τελειώνει με την χαρακτηριστική φράση : "Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών μπορεί να αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης. Δεν αποτελεί, όμως, λευκή επιταγή για τη συλλογή και χρήση των δεδομένων των καταναλωτών"

Πράγματι, ο καταναλωτής δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την εγκατάσταση έξυπνου μετρητή σύμφωνα με το Ευρωπαικό και Ελληνικό Δίκαιο (σε αντίθεση με το Βρετανικό). Αλλά αναγνωρίζεται ότι τα δεδομένα που θα αντλήσει ο διαχειριστής του Δικτύου και ο Πάροχός του (π.χ. κατανάλωση ανα 15λεπτο) έχουν χαρακτήρα προσωπικών δεδομένων. Είναι συνεπώς υπο την προστασία του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR).

Αυτό δημιουργεί υποχρεώσεις για τον ΔΕΔΔΗΕ και τον Πάροχο. Μεταξύ άλλων απαγορεύεται η παράδοση των μετρητικών δεδομένων σε τρίτο χωρίς την συγκατάθεση του καταναλωτή. Δίνει σε κάθε πολίτη το δικαίωμα να γνωρίζει ποιος έχει τα δεδομένα του, να ζητά αντίγραφό τους, να διορθώνει λάθη, να ζητά τη διαγραφή τους («δικαίωμα στη λήθη») και να αρνείται τη χρήση τους για διαφημιστικούς σκοπούς.

Το ερώτημα συνεπώς είναι: Οι καταναλωτές στους οποίους εγκαθίστανται σήμερα έξυπνοι μετρητές στην Ελλάδα γνωρίζουν τα δικαιώματά τους σχετικά με την προστασία των δεδομένων τους; Γνωρίζουν - για παράδειγμα - ότι έχουν δικαίωμα για διόρθωση ή ακόμα και διαγραφή τους; Υποθέτω ότι σήμερα υφαρπάζετια η υπογραφή τους σε ένα κείμενο που η συντριπτική πλειοψηφία δεν είναι σε θέση να κατανοήσει στην λεπτομέρειά του. Προφανώς δεν είναι αυτή η λύση (αν ούτε αυτό γίνεται, υπάρχει σημαντικό θέμα). 

Εκκρεμεί συνεπώς μια εκστρατεία πληροφόρησης των καταναλωτών για τα πλεονεκτήματα των έξυπνων μετρητών με ταυτόχρονη επεξήγηση των κινδύνων και του τρόπου με τον οποίο το κράτος (ο νόμος!) τους προστατεύει απο αυτούς ( Η Μ. Βρετανία είναι ένα καλό υπόδειγμα τέτοιας πρωτοβουλίας).

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να γίνει σαφές στους καταναλωτές ότι η εγκατάσταση του έξυπνου μετρητή δεν επηρεάζει τον τρόπο που χρεώνονται την ηλεκτρική ενέργεια αν δεν συναινέσουν οι ίδιοι στην αλλαγή του. Για τις ανταγωνιστικές χρεώσεις αυτό δεν είναι αναγκαίο. Για τις ρυθμιζόμενες όμως και ειδικότερα τις χρεώσεις του δικτύου διανομής, αυτό σημαίνει ότι θα έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν την αλλαγή στην μέθοδο χρέωσής τους που επιβάλλεται σήμερα με την εγκατάσταση έξυπνου μετρητή.

Ένα γενικό σχόλιο τελειώνοντας. Οι αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές καλό είναι να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την εύλογη* υποψία ότι είναι στην πράξη "δεσμώτες" του κράτους και των επιχειρήσεων του κλάδου που εποπτεύουν. Σε αντίθεση με τον υποτιθέμενο θεσμικό ρόλο τους ως προστάτη των συμφερόντων των καταναλωτών. Νομίζω ότι η περίπτωση των έξυπνων μετρητών, όπου τόσα πολλά μπορούν να γίνουν για τον λαό, είναι μια καλή ευκαιρία.

* Υποψία διεθνώς τεκμηριωμένη τόσο σε θεωρητικό - ακαδημαικό όσο και πρακτικό επίπεδο




10/11/26

Δωρεάν Ρεύμα το Μεσημέρι; Δεν είναι Τόσο Απλό (στην Καλιφόρνια)!

Παρακολουθώ τα συμβαίνοντα στην Καλιφόρνια γιατί το πολιτικό της περιβάλον προσομοιάζει με το ευρωπαικό (σε γενικές γραμμές!), ενώ ταυτόχρονα διαθέτει μερικά απο τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου. Αυτά τα Πανεπιστήμια (που είναι δημόσια) εκπληρώνουν το κοινωνικό καθήκον τους μεταξύ άλλων με την εκλαίκευση των επιστημονικών τους απόψεων σχετικά με πολιτικές επιλογές των κυβερνώντων την Πολιτεία. Με ανεξαρτησία και αντικειμενικότητα - παρ΄όλο που το ακαδημαϊκό κατεστημένο στην Πολιτεία τυχαίνει αυτή την περίοδο να είναι φιλικά προσκείμενο προς τις πολιτικές απόψεις του πολιτικού κατεστημένου.  

Στον ενεργειακό τομέα παρακολουθώ το Ινστιτούτο Ενέργειας του Βerkeley το οποίο δίνει έμφαση στην ανάλυση πρακτικών προβλημάτων πολιτικής απο την σκοπιά της οικονομικής επιστήμης. Να μια ενδιαφέρουσα συγκεκριμένη περίπτωση:

Ο νέος κυβερνήτης της πολιτείας, που πρόσφατα εξελέγη, έχει υποσχεθεί μηδενικές τιμές στο ρεύμα για "ευάλωτους" πολίτες για δυό ώρες την ημέρα - καθε μέρα. Επίσης υποσχέθηκε "πάγωμα" των τιμών του ρεύματος για όσο χρόνο χρειαστεί για να ερευνήσει το πρόβλημα απο την αρχή. Οι υποσχέσεις αυτές είναι σημαντικές γιατί η Καλιφόρνια είναι η πολιτεία με τις υψηλότερες τιμές ρεύματος στις ΗΠΑ με μεγάλη διαφορά απο τις υπόλοιπες - και συνεπώς πρώτης προτεραιότητας πολιτικό θέμα.

Το Energy Institute του Berkeley (αφού βέβαια πέρασαν οι εκλογές) δημοσίευσε στις 9/11 ένα άρθρο-μελέτη* που αποδομεί πλήρως τις πολιτικές που υποσχέθηκε ο νέος κυβερνήτης. Για το "πάγωμα" των τιμών δεν αναφέρει πολλά. Απλώς απορρίπτει την ιδέα με την λογική ότι δεν είναι παρά ένα κλώτσημα στα τενεκεδάκι να πάει παρακάτω.  Απο το κείμενο της  έκθεσης (υπεύθυνος ο γράφων για την μετάφραση): 

..."οι παράγοντες που οδηγούν στις αυξήσεις των τιμολογίων δεν αποτελούν μυστήριο. Είναι καλά τεκμηριωμένοι .....: αποτροπή και αποζημιώσεις για πυρκαγιές, παλαιές υποδομές δικτύων και παρελθούσες πολιτικές επιδότησης φωτοβολταικών σε στέγες που μετακυλίουν το κόστος στους υπόλοιπους πελάτες. Το πάγωμα των τιμολογίων δεν αλλάζει τίποτα από αυτά. Εάν οι εταιρείες κοινής ωφέλειας συνεχίσουν να επιβαρύνονται με κόστη που οι ρυθμιστικές αρχές τελικά τους επιτρέπουν να ανακτήσουν, η διατήρηση των τιμολογίων σε χαμηλά επίπεδα σήμερα σημαίνει απλώς υψηλότερους λογαριασμούς αύριο".

Ο σχολιασμός του δωρεάν ρεύματος το μεσημέρι είναι πιο ενδιαφέρων. Το συμπέρασμα της μελέτης: 

...."Η μετατόπιση της ζήτησης μιας κιλοβατώρας από το βράδυ προς το μεσημέρι εξοικονομεί για το ηλεκτρικό σύστημα περίπου 10 δολάρια ετησίως (με βάση τις διαφορές στη μέση τιμή χονδρικής). Επομένως, από τα 245 δολάρια που εξοικονόμησε το νοικοκυριό μας, μόνο τα 10 περίπου αντιστοιχούν σε πραγματική εξοικονόμηση κόστους**. Ποιος πληρώνει το υπόλοιπο ποσό; Η απάντηση είναι: οι υπόλοιποι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Η πολιτική θα ασκήσει ανοδική πίεση στους λογαριασμούς των άλλων καταναλωτών. Μια τέτοια μεταφορά κόστους ίσως να είναι σκόπιμη, προκειμένου να ελαφρυνθούν τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Ωστόσο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι το πρόγραμμα "δωρεάν ρεύμα το μεσημέρι" («Power Hour») είναι ουσιαστικά μια μετατόπιση κόστους και όχι μια ουσιαστική μείωσή του".

Η μελέτη είναι πραγματικά "τροφή για σκέψη". Κυρίως γιατί θυμίζει ανάλογες περιπτώσεις προτάσεων πολιτικής στην χώρα μας - και όχι μόνο προτάσεων***. Υποθέτω ότι η προτροπή στους καταναλωτές να μεταφέρουν την ζήτησή τους στις μεσημεριανές ώρες ισχύει ακόμα. Πολιτική για την οποία είχα παλιότερα εκφράσει την άποψη ότι είναι δώρο-άδωρο. Ελπίζω (και προτείνω) να υπάρξουν εγχώριοι "πανεπιστημιακοί" να ασχοληθούν. Γιατί το πολιτικό μας προσωπικό δεν μπορεί ή δεν θέλει - πόσο να βοηθήσω ο έρμος; 


* Fowlie, Meredith. “Affordability is a Winning Campaign Promise.” Energy Institute Blog, November 9, 2026.
** Οι αριθμοί και η μεθοδολογία υπολογισμού τους περιλαμβάνονται στην μελέτη που είναι δημόσια διαθέσιμη στο διαδίκτυο.
*** Εχουν προσφερθεί απο εναλλακτικό πάροχο παρόμοια προιόντα στην χώρα μας. Αλλά οι πάροχοι (που δεν είναι δεσπόζοντες) μπορούν να επιδοτούν σταυροειδώς τους πελάτες τους. Το παρόν σημείωμα δεν αφορά το συγκεριμένο εμπορικό προιόν.



7/11/26

Προσοχή! Τα Κίτρινα Τιμολόγια Είναι Πιο Επικίδυνα απο τα Πράσινα

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, το 16% των μετρητών στην χώρα - ήτοι 1,3 εκατομμύρια - είναι σε κίτρινο τιμολόγιο. Το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο στα επαγγελματικά τιμολόγια (18% - 318.000 μετρητές) από ότι στα οικιακά (15% - 988.000 μετρητές). Το ανησυχητικό είναι ότι μέσα στο 2026 η μείωση του ποσοστού των πράσινων είναι ίση με το  ποσοστό αύξησης των κίτρινων (-7% πράσινα έναντι +7% κίτρινα).

Τόσο τα πράσινα όσο και τα κίτρινα τιμολόγια, στα οποία παραμένει αθροιστικά το 70 % των μετρητών (5.300.000 στο σύνολο των 7.600.000 τον Αύγουστο του '26) είναι μεταβλητά. Τα οποία όχι μόνο είναι ιστορικά ακριβότερα απο τα σταθερά αλλά μετακυλίουν τον κίνδυνο της χονδρικής τιμής στον καταναλωτή. Με συνέπεια, στην περίοδο που διανύουμε, η εκρηκτική αύξησή της να βάζει τους προυπολογισμούς των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών μπροστά σε αυξήσεις της τάξεως του 70% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. 

Η τάση για αύξηση των κίτρινων τιμολογίων είναι ανησυχητική γιατί, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της μεταβλητότητας της τιμής, αλλά δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στους καταναλωτές: 
  • Τα κίτρινα τιμολόγια είναι τα πιο περίπλοκα, αδιαφανή και απρόβλεπτα στη εξέλιξη της τιμής τους - ακόμα πιο αδιαφανή και απρόβλεπτα απο τα πράσινα. Ειδικότερα ορισμένα απο αυτά στα οποία η τελική τιμή χρέωσης γίνεται ...αναδρομικά. Καθιστώντας την κατανόηση του λογαριασμού απο τον καταναλωτή πρακτικά αδύνατη.
  • Οι πάροχοι έχουν ισχυρό κίνητρο να διατηρούν ή να μεταφέρουν τους καταναλωτές σε κίτρινο τιμολόγιο με την λήξη των συμβάσεών τους με σταθερά τιμολόγια έστω και για λίγες ημέρες. Οι καταναλωτές συνήθως δεν αντιλαμβάνονται ότι η αυτόματη μεταφορά τους σε κίτρινο τιμολόγιο με την  λήξη του σταθερού τους προβλέπεται στην σύμβαση που έχουν υπογράψει.
Το κράτος στην προσπάθειά του να βοηθήσει τους καταναλωτές με τον χρωματισμό των τιμολογίων  έχει κάνει τα πράγματα χειρότερα. Στην πράξη έχει καταφέρει να διευκολύνει τους Παρόχους στην παραπλάνηση των πελατών τους. Η ριζική λύση του προβλήματος είναι η πλήρης κατάργηση των χρωμάτων. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, θα αρκούσε η κατάργηση  των τιμολογίων κίτρινου χρώματος. Το πράσινο αρκεί για να εκπροσωπεί τα μεταβλητά τιμολόγια.

Μέχρι το κράτος να πάρει (αν ποτέ πάρει) τις σωστές αποφάσεις, το allazorevma.gr προτρέπει τους καταναλωτές να αποφεύγουν τα κίτρινα τιμολόγια. Προτιμότερο να μείνουν σε ένα πράσινο (εάν ο Πάροχός τους το διαθέτει- πράγμα που δεν είναι σίγουρο). Η καλύτερη λύση βέβαια εξακολουθεί να είναι ένα σταθερό τιμολόγιο. Όπου δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στην ημερομηνία λήξης της σύμβασής μας.

3/11/26

Δείκτης Τιμών Οκτωβρίου: Ρουκέτα Έτοιμη για Πυροδότηση

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Οκτώβριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Οκτώβριο αυξήθηκε σε σχέση με τον δείκτη Αυγούστου '26. Από 240,13 πήγε στα 243,93 ευρώ την μεγαβατώρα (+1,6%).

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις έμειναν σταθερές τον Οκτώβριο του '26 σε 86,49 ευρώ/ MWh.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, είχε αύξηση στα 143,82 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 140,24 τον Σεπτέμβριο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Οκτώβριο σε μέσο όρο ήταν στα 175,31 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (169,76 ευρώ την μεγαβατώρα). Την μεγάλη διαφορά εξακολουθεί να κάνει η ΔΕΗ, η οποία διατήρησε στο πιο φθηνό σταθερό τιμολόγιο την τιμή στα 126 ευρώ την μεγαβατώρα. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Οκτώβριο η χονδρική τιμή εκτοξεύθηκε στα 227 ευρώ την μεγαβατώρα - αύξηση κατα 21 % σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Οι Πάροχοι πρόλαβαν να περάσουν τον Οκτώβριο μόνο μικρό μέρος της αύξησης της χονδρικής στις λιανικές τιμές (+2,6% στα σταθερά και 4,5% στα μεταβλητά τιμολόγια). Την στιγμή που γράφεται το παρόν έχουν ήδη ανακοινωθεί τα τιμολόγια του Νοεμβρίου, στα οποία υπάρχει (με την "θεσμοθετημένη" καθυστέρηση ενός μήνα) η αναμενόμενη εκρηκτική αύξηση στα πράσινα τιμολόγια.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Οκτώβριο του 2026 αυξήθηκε στα 325,94 ευρώ την μεγαβατώρα (+4,5%). Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε μεταβλητό (πράσινο/κίτρινο) τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 82 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.222 ευρώ - δηλαδή περίπου 377 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (845 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Η διαφορά στην ετήσια δαπάνη ανάμεσα στο Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο και το φθηνότερο σταθερό τιμολόγιο (που καθορίζει και τον δείκτη τιμών του allazorevma.gr) συνέχισε να διευρύνεται και έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Οκτώβριο, στα 308 ευρώ ετησίως.

2/11/26

Η Τιμή του Ρεύματος Εκτοξεύεται ενώ 5 εκατ. Μετρητές Είναι σε Λάθος Τιμολόγια

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ (Αύγουστος '26) 5,3 εκατομμύρια μετρητές απο τα 7,6 εκατομμύρια συνολικά - δηλαδή το 70% - ήταν σε μεταβλητά τιμολόγια (4 εκατομμύρια σε πράσινα και 1,3 εκατομμύρια σε κίτρινα). Σύμφωνα με την ΡΑΑΕΥ είναι 4 εκατομμύρια μετρητές οικιακών καταναλωτών και 1,3 εκατομμύρια μετρητές μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Οι τιμές που θα πληρώσουν οι καταναλωτές με τους μετρητές αυτούς για τον Νοέμβριο που μόλις μπήκε θα είναι αυξημένες κατα 70% περίπου σε σχέση με τις τιμές που πλήρωσαν τον περασμένο Νοέμβριο. Η τάση για αύξηση, που έχει ήδη παρατηρηθεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, τους τελευταίους τρείς μήνες και ιδιαίτερα τον Νοέμβριο έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Ακόμα χειρότερα - οι εκτιμήσεις των αγορών είναι ότι η τάση αυτή δεν θα κοπάσει - αν κοπάσει-  πριν τον επόμενο Μάρτιο. 

Το κράτος, το οποίο στις αρχές του 2025 μετέφερε - χωρίς να τους ρωτήσει - το σύνολο των 7,6 εκατομμυρίων μετρητών σε πράσινο τιμολόγιο (διαφημίζοντάς το μάλιστα τότε ως την καλύτερη επιλογή), διατηρεί επί του παρόντος μια πρωτόγνωρη ψυχραιμία ενόψει της επερχόμενης λαίλαπας που θυμίζει Μαρία Αντουανέττα: "Δεν έχουν ψωμί; Ας φάνε παντεσπάνι".

Όπου "παντεσπάνι" είναι το προσφερόμενο καθ' υπόδειξη του κράτους απο την ΔΕΗ σταθερό 12μηνο τιμολόγιο Homeonline. Ένα τιμολόγιο που, όπως δείχνει και το όνομά του προσφέρεται μόνο μέσω διαδικτύου. Η Μαρία Αντουανέτα ίσως ήταν κουτή αλλά το κράτος εδώ ενεργεί κουτοπόνηρα.

Αν τα 5,3 εκατομμύρια μετρητών πήγαιναν όλα στο σταθερό αυτό τιμολόγιο, η ΔΕΗ (και όλος ο κλάδος της προμήθειας ρεύματος) πιθανότατα θα χρεωκοπούσε. Γιατί το κόστος του τιμολογίου είναι πολύ μεγαλύτερο απο την τιμή του (ακόμα και απο την αυξημένη του Νοεμβρίου). Που είναι η πονηριά; Το κράτος και η υπο τον έλεγχό του επιχείριση γνωρίζουν ότι μόνο μια μικρή μειοψηφία των καταναλωτών θα ενδιαφερθούν ή θα προλάβουν να μεταφέρουν την παροχή τους στο τιμολόγιο αυτό (και μόνο η απαίτηση του διαδικτύου αυτομάτως εξαιρεί εκατομμύρια καταναλωτές). Στο μεταξύ η συντριπτική πλειοψηφία των αδρανών θα πληρώνει τις νέες εξοντωτικές τιμές των πράσινων και κίτρινων τιμολογίων. Ειδικά τα πράσινα της ΔΕΗ - που εκτοξεύονται ακόμα περισσότερο (για όλες τις κιλοβατώρες) μόλις καταναλωθεί η 201η κιλοβατώρα του μήνα. 

Ενδεικτικά, ένας μέσος οικιακός καταναλωτής με 300 κιλοβατώρες τον μήνα στο πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ θα πληρώσει τον Νοέμβριο περίπου 28 λεπτά την κιλοβατώρα (με το πάγιο) έναντι 17 που πλήρωνε πέρσι τον Νοέμβριο. Και μάλλον τον Δεκέμβριο θα είναι ακόμα χειρότερα.

Το ελάχιστο που πρέπει κατά την άποψή μου να κάνει άμεσα το κράτος είναι α) Να επιβάλει στην ΔΕΗ να περιλαμβάνει στις ανακοινώσεις της και την τιμή για κατανάλωση πάνω απο 200 κιλοβατώρες τον μήνα. Δεδομένου ότι η τρέχουσα τακτική της λησμονιάς πλησιάζει τα όρια της απάτης. β) Να διαθέσει χρόνο και χρήμα για να επικοινωνήσει το μήνυμα ότι όλοι οι καταναλωτές θα πρέπει να αποφεύγουν πλέον τα μεταβλητά τιμολόγια. Τόσο χρόνο και χρήμα όσο ξόδεψε για να μας  πείσει πριν 2 χρόνια ότι τα πράσινα τιμολόγια ήταν μια καλή ιδέα. Και ταυτόχρονα να λύσω και μια δική μου απορία: Πόσο πόνο αντέχουν οι μέτοχοι της ΔΕΗ μέχρι τις εκλογές;

30/10/26

Ιεραρχία Παρόχων 8μήνου: Ανακατατάξεις...

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων κλπ. (ΡΑΑΕΥ), σε χρόνο ρεκόρ (κάτι καλό γίνεται στον Ρυθμιστή!) έδωσε στην δημοσιότητα την Αναφορά της Λιανικής Αγοράς Ηλεκτρισμού με τα στοιχεία του οκταμήνου - μέχρι τον Αύγουστο του 2026. Στον παρακάτω Πίνακα, φαίνεται η εξέλιξη στα μερίδια αγοράς (σε αριθμό μετρητών στην Χαμηλή Τάση) στην περίοδο του οκταμήνου - από 1/1 μέχρι 31/8/26. Οι παρατηρήσεις μας:

Η δεσπόζουσα θέση του υπό κρατικό έλεγχο Παρόχου (ΔΕΗ) στην Χαμηλή Τάση, με το 71,34% των μετρητών την 31/8/26, όχι μόνο παραμένει συντριπτική αλλά αυξήθηκε στο οκτάμηνο (ήταν 70,96% στις 31/12/25). Η ΔΕΗ είχε 5.479.324 πελάτες στην Χαμηλή Τάση την 31/8/26, ήτοι 47.048 περισσότερους από ότι την 31/12/25. Με την αντιστροφή της "απώλειας" σε πρόσκτηση νέων μετρητών από την ΔΕΗ, ο χρονικός ορίζοντας για να πέσει το μερίδιο αγοράς της σε ανεκτό επίπεδο ανταγωνισμού εκτείνεται πλέον στο άπειρο. Να σημειωθεί ότι η τάση αυτή αύξησης του μεριδίου της ΔΕΗ πρωτοεμφανίστηκε τον 4/26 και δεν περιλαμβάνει την προσφορά του τιμολογίου Homeonline απο τον 9/26 που θα διαρκέσει μέχρι τέλους του 10/26.

Στην διάρκεια του οκταμήνου 1/26 έως 8/26, παρατηρήθηκαν επίσης τα ακόλουθα:

α) Στους εναλλακτικούς παρόχους υπάρχουν ανακατατάξεις. Ο μεγαλύτερος εναλλακτικός Πάροχος η Protergia έχασε τόσους πελάτες μέσα στο οκτάμηνο όσους κέρδισε η ΔΕΗ. Από τους "μικρομέγαλους" η Volton έκανε την έκπληξη κερδίζοντας σχεδόν ίσο αριθμό πελάτων με την ΔΕΗ περνώντας πάνω απο το Φυσικό Αέριο στην Ιεραρχία. H Enerwave είχε θετικό πρόσημο σε αντίθεση με τον Ηρωνα που έμεινε στάσιμος και την NRG και το Φυσικό Αέριο που εμφανίζουν πτωτικές τάσεις. Ερωτηματικό είναι οι μικροί παίκτες για τους οποίους είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τι ακριβώς επιζητούν στην αγορά (προφανώς οι ίδιοι γνωρίζουν καλύτερα).

β) Εξακολουθεί στο οκτάμηνο να παρατηρείται στροφή καταναλωτών στα Κίτρινα τιμολόγια. Αυτό είναι μια λανθασμένη κίνηση γιατί οι αυξήσεις στα κίτρινα προβλέπεται να είναι ακόμα μεγαλύτερες στο άμεσο μελλον. Η σύγχηση που προκαλούν στην αγορά οι Πάροχοι και η αδυναμία των καταναλωτών να διαχειριστούν την σχέση τους με αυτούς αποτελεί σημαντική πρόκληση που ίσως πρέπει να προκαλέσει ρυθμιστική παρέμβαση (π.χ. κατάργηση των κίντρινων τιμολογίων)

γ) Ο Δείκτης Herfindahl-Hirschman δεν σημείωσε αξιοσημείωτη μεταβολή. Το επίπεδο του ανταγωνισμού στην λιανική αγορά ηλεκτρισμού (Χαμηλή Τάση) σε αριθμό μετρητών όπως μετριέται από τον δείκτη HHI, είναι ισοδύναμο με αυτό ενός δυοπώλιου (1,9).