Οι Έξυπνοι Μετρητές Συλλέγουν Προσωπικά Δεδομένα

Μέσω του Τύπου μάθαμε ότι "το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε ότι η οδηγία (ΕΕ) 2019/944 δεν υποχρεώνει τον διαχειριστή δικτύου να αποδεχθεί την επιθυμία τελικού πελάτη να μην αποκτήσει έξυπνο μετρητή ούτε να του παράσχει συμβατικό μετρητή". Αυτός είναι και ο τίτλος του σχετικού δημοσιεύματος. Αλλά αυτό είναι κάτι που γνωρίζαμε και δεν ήταν ποτέ το αντικείμενο του σχολιασμού που εδώ και χρόνια κάνω για το θέμα σε ώτα μη ακουόντων. 

Το πραγματικό πρόβλημα το υποδεικνύει το ίδιο το δημοσίευμα. Το οπoίο τελειώνει με την χαρακτηριστική φράση : "Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών μπορεί να αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης. Δεν αποτελεί, όμως, λευκή επιταγή για τη συλλογή και χρήση των δεδομένων των καταναλωτών"

Πράγματι, ο καταναλωτής δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την εγκατάσταση έξυπνου μετρητή σύμφωνα με το Ευρωπαικό και Ελληνικό Δίκαιο (σε αντίθεση με το Βρετανικό). Αλλά αναγνωρίζεται ότι τα δεδομένα που θα αντλήσει ο διαχειριστής του Δικτύου και ο Πάροχός του (π.χ. κατανάλωση ανα 15λεπτο) έχουν χαρακτήρα προσωπικών δεδομένων. Είναι συνεπώς υπο την προστασία του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR).

Αυτό δημιουργεί υποχρεώσεις για τον ΔΕΔΔΗΕ και τον Πάροχο. Μεταξύ άλλων απαγορεύεται η παράδοση των μετρητικών δεδομένων σε τρίτο χωρίς την συγκατάθεση του καταναλωτή. Δίνει σε κάθε πολίτη το δικαίωμα να γνωρίζει ποιος έχει τα δεδομένα του, να ζητά αντίγραφό τους, να διορθώνει λάθη, να ζητά τη διαγραφή τους («δικαίωμα στη λήθη») και να αρνείται τη χρήση τους για διαφημιστικούς σκοπούς.

Το ερώτημα συνεπώς είναι: Οι καταναλωτές στους οποίους εγκαθίστανται σήμερα έξυπνοι μετρητές στην Ελλάδα γνωρίζουν τα δικαιώματά τους σχετικά με την προστασία των δεδομένων τους; Γνωρίζουν - για παράδειγμα - ότι έχουν δικαίωμα για διόρθωση ή ακόμα και διαγραφή τους; Υποθέτω ότι σήμερα υφαρπάζετια η υπογραφή τους σε ένα κείμενο που η συντριπτική πλειοψηφία δεν είναι σε θέση να κατανοήσει στην λεπτομέρειά του. Προφανώς δεν είναι αυτή η λύση (αν ούτε αυτό γίνεται, υπάρχει σημαντικό θέμα). 

Εκκρεμεί συνεπώς μια εκστρατεία πληροφόρησης των καταναλωτών για τα πλεονεκτήματα των έξυπνων μετρητών με ταυτόχρονη επεξήγηση των κινδύνων και του τρόπου με τον οποίο το κράτος (ο νόμος!) τους προστατεύει απο αυτούς ( Η Μ. Βρετανία είναι ένα καλό υπόδειγμα τέτοιας πρωτοβουλίας).

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να γίνει σαφές στους καταναλωτές ότι η εγκατάσταση του έξυπνου μετρητή δεν επηρεάζει τον τρόπο που χρεώνονται την ηλεκτρική ενέργεια αν δεν συναινέσουν οι ίδιοι στην αλλαγή του. Για τις ανταγωνιστικές χρεώσεις αυτό δεν είναι αναγκαίο. Για τις ρυθμιζόμενες όμως και ειδικότερα τις χρεώσεις του δικτύου διανομής, αυτό σημαίνει ότι θα έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν την αλλαγή στην μέθοδο χρέωσής τους που επιβάλλεται σήμερα με την εγκατάσταση έξυπνου μετρητή.

Ένα γενικό σχόλιο τελειώνοντας. Οι αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές καλό είναι να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την εύλογη* υποψία ότι είναι στην πράξη "δεσμώτες" του κράτους και των επιχειρήσεων του κλάδου που εποπτεύουν. Σε αντίθεση με τον υποτιθέμενο θεσμικό ρόλο τους ως προστάτη των συμφερόντων των καταναλωτών. Νομίζω ότι η περίπτωση των έξυπνων μετρητών, όπου τόσα πολλά μπορούν να γίνουν για τον λαό, είναι μια καλή ευκαιρία.

* Υποψία διεθνώς τεκμηριωμένη τόσο σε θεωρητικό - ακαδημαικό όσο και πρακτικό επίπεδο

Δωρεάν Ρεύμα το Μεσημέρι; Δεν είναι Τόσο Απλό (στην Καλιφόρνια)!

Παρακολουθώ τα συμβαίνοντα στην Καλιφόρνια γιατί το πολιτικό της περιβάλον προσομοιάζει με το ευρωπαικό (σε γενικές γραμμές!), ενώ ταυτόχρονα διαθέτει μερικά απο τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου. Αυτά τα Πανεπιστήμια (που είναι δημόσια) εκπληρώνουν το κοινωνικό καθήκον τους μεταξύ άλλων με την εκλαίκευση των επιστημονικών τους απόψεων σχετικά με πολιτικές επιλογές των κυβερνώντων την Πολιτεία. Με ανεξαρτησία και αντικειμενικότητα - παρ΄όλο που το ακαδημαϊκό κατεστημένο στην Πολιτεία τυχαίνει αυτή την περίοδο να είναι φιλικά προσκείμενο προς τις πολιτικές απόψεις του πολιτικού κατεστημένου.  

Στον ενεργειακό τομέα παρακολουθώ το Ινστιτούτο Ενέργειας του Βerkeley το οποίο δίνει έμφαση στην ανάλυση πρακτικών προβλημάτων πολιτικής απο την σκοπιά της οικονομικής επιστήμης. Να μια ενδιαφέρουσα συγκεκριμένη περίπτωση:

Ο νέος κυβερνήτης της πολιτείας, που πρόσφατα εξελέγη, έχει υποσχεθεί μηδενικές τιμές στο ρεύμα για "ευάλωτους" πολίτες για δυό ώρες την ημέρα - καθε μέρα. Επίσης υποσχέθηκε "πάγωμα" των τιμών του ρεύματος για όσο χρόνο χρειαστεί για να ερευνήσει το πρόβλημα απο την αρχή. Οι υποσχέσεις αυτές είναι σημαντικές γιατί η Καλιφόρνια είναι η πολιτεία με τις υψηλότερες τιμές ρεύματος στις ΗΠΑ με μεγάλη διαφορά απο τις υπόλοιπες - και συνεπώς πρώτης προτεραιότητας πολιτικό θέμα.

Το Energy Institute του Berkeley (αφού βέβαια πέρασαν οι εκλογές) δημοσίευσε στις 9/11 ένα άρθρο-μελέτη* που αποδομεί πλήρως τις πολιτικές που υποσχέθηκε ο νέος κυβερνήτης. Για το "πάγωμα" των τιμών δεν αναφέρει πολλά. Απλώς απορρίπτει την ιδέα με την λογική ότι δεν είναι παρά ένα κλώτσημα στα τενεκεδάκι να πάει παρακάτω.  Απο το κείμενο της  έκθεσης (υπεύθυνος ο γράφων για την μετάφραση): 

..."οι παράγοντες που οδηγούν στις αυξήσεις των τιμολογίων δεν αποτελούν μυστήριο. Είναι καλά τεκμηριωμένοι .....: αποτροπή και αποζημιώσεις για πυρκαγιές, παλαιές υποδομές δικτύων και παρελθούσες πολιτικές επιδότησης φωτοβολταικών σε στέγες που μετακυλίουν το κόστος στους υπόλοιπους πελάτες. Το πάγωμα των τιμολογίων δεν αλλάζει τίποτα από αυτά. Εάν οι εταιρείες κοινής ωφέλειας συνεχίσουν να επιβαρύνονται με κόστη που οι ρυθμιστικές αρχές τελικά τους επιτρέπουν να ανακτήσουν, η διατήρηση των τιμολογίων σε χαμηλά επίπεδα σήμερα σημαίνει απλώς υψηλότερους λογαριασμούς αύριο".

Ο σχολιασμός του δωρεάν ρεύματος το μεσημέρι είναι πιο ενδιαφέρων. Το συμπέρασμα της μελέτης: 

...."Η μετατόπιση της ζήτησης μιας κιλοβατώρας από το βράδυ προς το μεσημέρι εξοικονομεί για το ηλεκτρικό σύστημα περίπου 10 δολάρια ετησίως (με βάση τις διαφορές στη μέση τιμή χονδρικής). Επομένως, από τα 245 δολάρια που εξοικονόμησε το νοικοκυριό μας, μόνο τα 10 περίπου αντιστοιχούν σε πραγματική εξοικονόμηση κόστους**. Ποιος πληρώνει το υπόλοιπο ποσό; Η απάντηση είναι: οι υπόλοιποι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Η πολιτική θα ασκήσει ανοδική πίεση στους λογαριασμούς των άλλων καταναλωτών. Μια τέτοια μεταφορά κόστους ίσως να είναι σκόπιμη, προκειμένου να ελαφρυνθούν τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Ωστόσο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι το πρόγραμμα "δωρεάν ρεύμα το μεσημέρι" («Power Hour») είναι ουσιαστικά μια μετατόπιση κόστους και όχι μια ουσιαστική μείωσή του".

Η μελέτη είναι πραγματικά "τροφή για σκέψη". Κυρίως γιατί θυμίζει ανάλογες περιπτώσεις προτάσεων πολιτικής στην χώρα μας - και όχι μόνο προτάσεων***. Υποθέτω ότι η προτροπή στους καταναλωτές να μεταφέρουν την ζήτησή τους στις μεσημεριανές ώρες ισχύει ακόμα. Πολιτική για την οποία είχα παλιότερα εκφράσει την άποψη ότι είναι δώρο-άδωρο. Ελπίζω (και προτείνω) να υπάρξουν εγχώριοι "πανεπιστημιακοί" να ασχοληθούν. Γιατί το πολιτικό μας προσωπικό δεν μπορεί ή δεν θέλει - πόσο να βοηθήσω ο έρμος; 

* Fowlie, Meredith. “Affordability is a Winning Campaign Promise.” Energy Institute Blog, November 9, 2026.

** Οι αριθμοί και η μεθοδολογία υπολογισμού τους περιλαμβάνονται στην μελέτη που είναι δημόσια διαθέσιμη στο διαδίκτυο.

*** Εχουν προσφερθεί απο εναλλακτικό πάροχο παρόμοια προιόντα στην χώρα μας. Αλλά οι πάροχοι (που δεν είναι δεσπόζοντες) μπορούν να επιδοτούν σταυροειδώς τους πελάτες τους. Το παρόν σημείωμα δεν αφορά το συγκεριμνένο εμπορικό προιόν.

Προσοχή! Τα Κίτρινα Τιμολόγια Είναι Πιο Επικίδυνα απο τα Πράσινα

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, το 16% των μετρητών στην χώρα - ήτοι 1,3 εκατομμύρια - είναι σε κίτρινο τιμολόγιο. Το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο στα επαγγελματικά τιμολόγια (18% - 318.000 μετρητές) από ότι στα οικιακά (15% - 988.000 μετρητές). Το ανησυχητικό είναι ότι μέσα στο 2026 η μείωση του ποσοστού των πράσινων είναι ίση με το  ποσοστό αύξησης των κίτρινων (-7% πράσινα έναντι +7% κίτρινα).

Τόσο τα πράσινα όσο και τα κίτρινα τιμολόγια, στα οποία παραμένει αθροιστικά το 70 % των μετρητών (5.300.000 στο σύνολο των 7.600.000 τον Αύγουστο του '26) είναι μεταβλητά. Τα οποία όχι μόνο είναι ιστορικά ακριβότερα απο τα σταθερά αλλά μετακυλίουν τον κίνδυνο της χονδρικής τιμής στον καταναλωτή. Με συνέπεια, στην περίοδο που διανύουμε, η εκρηκτική αύξησή της να βάζει τους προυπολογισμούς των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών μπροστά σε αυξήσεις της τάξεως του 70% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. 

Η τάση για αύξηση των κίτρινων τιμολογίων είναι ανησυχητική γιατί, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της μεταβλητότητας της τιμής, αλλά δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στους καταναλωτές: 

• Τα κίτρινα τιμολόγια είναι τα πιο περίπλοκα, αδιαφανή και απρόβλεπτα στη εξέλιξη της τιμής τους - ακόμα πιο αδιαφανή και απρόβλεπτα απο τα πράσινα. Ειδικότερα ορισμένα απο αυτά στα οποία η τελική τιμή χρέωσης γίνεται ...αναδρομικά. Καθιστώντας την κατανόηση του λογαριασμού απο τον καταναλωτή πρακτικά αδύνατη.
• Οι πάροχοι έχουν ισχυρό κίνητρο να διατηρούν ή να μεταφέρουν τους καταναλωτές σε κίτρινο τιμολόγιο με την λήξη των συμβάσεών τους με σταθερά τιμολόγια έστω και για λίγες ημέρες. Οι καταναλωτές συνήθως δεν αντιλαμβάνονται ότι η αυτόματη μεταφορά τους σε κίτρινο τιμολόγιο με την  λήξη του σταθερού τους προβλέπεται στην σύμβαση που έχουν υπογράψει.

Το κράτος στην προσπάθειά του να βοηθήσει τους καταναλωτές με τον χρωματισμό των τιμολογίων  έχει κάνει τα πράγματα χειρότερα. Στην πράξη έχει καταφέρει να διευκολύνει τους Παρόχους στην παραπλάνηση των πελατών τους. Η ριζική λύση του προβλήματος είναι η πλήρης κατάργηση των χρωμάτων. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, θα αρκούσε η κατάργηση  των τιμολογίων κίτρινου χρώματος. Το πράσινο αρκεί για να εκπροσωπεί τα μεταβλητά τιμολόγια.

Μέχρι το κράτος να πάρει (αν ποτέ πάρει) τις σωστές αποφάσεις, το allazorevma.gr προτρέπει τους καταναλωτές να αποφεύγουν τα κίτρινα τιμολόγια. Προτιμότερο να μείνουν σε ένα πράσινο (εάν ο Πάροχός τους το διαθέτει- πράγμα που δεν είναι σίγουρο). Η καλύτερη λύση βέβαια εξακολουθεί να είναι ένα σταθερό τιμολόγιο. Όπου δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στην ημερομηνία λήξης της σύμβασής μας.

Δείκτης Τιμών Οκτωβρίου: Ρουκέτα Έτοιμη για Πυροδότηση

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Οκτώβριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Οκτώβριο αυξήθηκε σε σχέση με τον δείκτη Αυγούστου '26. Από 240,13 πήγε στα 243,93 ευρώ την μεγαβατώρα (+1,6%).

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις έμειναν σταθερές τον Οκτώβριο του '26 σε 86,49 ευρώ/ MWh.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, είχε αύξηση στα 143,82 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 140,24 τον Σεπτέμβριο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Οκτώβριο σε μέσο όρο ήταν στα 175,31 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (169,76 ευρώ την μεγαβατώρα). Την μεγάλη διαφορά εξακολουθεί να κάνει η ΔΕΗ, η οποία διατήρησε στο πιο φθηνό σταθερό τιμολόγιο την τιμή στα 126 ευρώ την μεγαβατώρα. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Οκτώβριο η χονδρική τιμή εκτοξεύθηκε στα 227 ευρώ την μεγαβατώρα - αύξηση κατα 21 % σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Οι Πάροχοι πρόλαβαν να περάσουν τον Οκτώβριο μόνο μικρό μέρος της αύξησης της χονδρικής στις λιανικές τιμές (+2,6% στα σταθερά και 4,5% στα μεταβλητά τιμολόγια). Την στιγμή που γράφεται το παρόν έχουν ήδη ανακοινωθεί τα τιμολόγια του Νοεμβρίου, στα οποία υπάρχει (με την "θεσμοθετημένη" καθυστέρηση ενός μήνα) η αναμενόμενη εκρηκτική αύξηση στα πράσινα τιμολόγια.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Οκτώβριο του 2026 αυξήθηκε στα 325,94 ευρώ την μεγαβατώρα (+4,5%). Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε μεταβλητό (πράσινο/κίτρινο) τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 82 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.222 ευρώ - δηλαδή περίπου 377 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (845 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Η διαφορά στην ετήσια δαπάνη ανάμεσα στο Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο και το φθηνότερο σταθερό τιμολόγιο (που καθορίζει και τον δείκτη τιμών του allazorevma.gr) συνέχισε να διευρύνεται και έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Οκτώβριο, στα 308 ευρώ ετησίως.

Η Τιμή του Ρεύματος Εκτοξεύεται ενώ 5 εκατ. Μετρητές Είναι σε Λάθος Τιμολόγια

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ (Αύγουστος '26) 5,3 εκατομμύρια μετρητές απο τα 7,6 εκατομμύρια συνολικά - δηλαδή το 70% - ήταν σε μεταβλητά τιμολόγια (4 εκατομμύρια σε πράσινα και 1,3 εκατομμύρια σε κίτρινα). Σύμφωνα με την ΡΑΑΕΥ είναι 4 εκατομμύρια μετρητές οικιακών καταναλωτών και 1,3 εκατομμύρια μετρητές μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Οι τιμές που θα πληρώσουν οι καταναλωτές με τους μετρητές αυτούς για τον Νοέμβριο που μόλις μπήκε θα είναι αυξημένες κατα 70% περίπου σε σχέση με τις τιμές που πλήρωσαν τον περασμένο Νοέμβριο. Η τάση για αύξηση, που έχει ήδη παρατηρηθεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, τους τελευταίους τρείς μήνες και ιδιαίτερα τον Νοέμβριο έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Ακόμα χειρότερα - οι εκτιμήσεις των αγορών είναι ότι η τάση αυτή δεν θα κοπάσει - αν κοπάσει-  πριν τον επόμενο Μάρτιο. 

Το κράτος, το οποίο στις αρχές του 2025 μετέφερε - χωρίς να τους ρωτήσει - το σύνολο των 7,6 εκατομμυρίων μετρητών σε πράσινο τιμολόγιο (διαφημίζοντάς το μάλιστα τότε ως την καλύτερη επιλογή), διατηρεί επί του παρόντος μια πρωτόγνωρη ψυχραιμία ενόψει της επερχόμενης λαίλαπας που θυμίζει Μαρία Αντουανέττα: "Δεν έχουν ψωμί; Ας φάνε παντεσπάνι".

Όπου "παντεσπάνι" είναι το προσφερόμενο καθ' υπόδειξη του κράτους απο την ΔΕΗ σταθερό 12μηνο τιμολόγιο Homeonline. Ένα τιμολόγιο που, όπως δείχνει και το όνομά του προσφέρεται μόνο μέσω διαδικτύου. Η Μαρία Αντουανέτα ίσως ήταν κουτή αλλά το κράτος εδώ ενεργεί κουτοπόνηρα.

Αν τα 5,3 εκατομμύρια μετρητών πήγαιναν όλα στο σταθερό αυτό τιμολόγιο, η ΔΕΗ (και όλος ο κλάδος της προμήθειας ρεύματος) πιθανότατα θα χρεωκοπούσε. Γιατί το κόστος του τιμολογίου είναι πολύ μεγαλύτερο απο την τιμή του (ακόμα και απο την αυξημένη του Νοεμβρίου). Που είναι η πονηριά; Το κράτος και η υπο τον έλεγχό του επιχείριση γνωρίζουν ότι μόνο μια μικρή μειοψηφία των καταναλωτών θα ενδιαφερθούν ή θα προλάβουν να μεταφέρουν την παροχή τους στο τιμολόγιο αυτό (και μόνο η απαίτηση του διαδικτύου αυτομάτως εξαιρεί εκατομμύρια καταναλωτές). Στο μεταξύ η συντριπτική πλειοψηφία των αδρανών θα πληρώνει τις νέες εξοντωτικές τιμές των πράσινων και κίτρινων τιμολογίων. Ειδικά τα πράσινα της ΔΕΗ - που εκτοξεύονται ακόμα περισσότερο (για όλες τις κιλοβατώρες) μόλις καταναλωθεί η 201η κιλοβατώρα του μήνα. 

Ενδεικτικά, ένας μέσος οικιακός καταναλωτής με 300 κιλοβατώρες τον μήνα στο πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ θα πληρώσει τον Νοέμβριο περίπου 28 λεπτά την κιλοβατώρα (με το πάγιο) έναντι 17 που πλήρωνε πέρσι τον Νοέμβριο. Και μάλλον τον Δεκέμβριο θα είναι ακόμα χειρότερα.

Το ελάχιστο που πρέπει κατά την άποψή μου να κάνει άμεσα το κράτος είναι α) Να επιβάλει στην ΔΕΗ να περιλαμβάνει στις ανακοινώσεις της και την τιμή για κατανάλωση πάνω απο 200 κιλοβατώρες τον μήνα. Δεδομένου ότι η τρέχουσα τακτική της λησμονιάς πλησιάζει τα όρια της απάτης. β) Να διαθέσει χρόνο και χρήμα για να επικοινωνήσει το μήνυμα ότι όλοι οι καταναλωτές θα πρέπει να αποφεύγουν πλέον τα μεταβλητά τιμολόγια. Τόσο χρόνο και χρήμα όσο ξόδεψε για να μας  πείσει πριν 2 χρόνια ότι τα πράσινα τιμολόγια ήταν μια καλή ιδέα. Και ταυτόχρονα να λύσω και μια δική μου απορία: Πόσο πόνο αντέχουν οι μέτοχοι της ΔΕΗ μέχρι τις εκλογές;

Ιεραρχία Παρόχων 8μήνου: Ανακατατάξεις...

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων κλπ. (ΡΑΑΕΥ), σε χρόνο ρεκόρ (κάτι καλό γίνεται στον Ρυθμιστή!) έδωσε στην δημοσιότητα την Αναφορά της Λιανικής Αγοράς Ηλεκτρισμού με τα στοιχεία του οκταμήνου - μέχρι τον Αύγουστο του 2026. Στον παρακάτω Πίνακα, φαίνεται η εξέλιξη στα μερίδια αγοράς (σε αριθμό μετρητών στην Χαμηλή Τάση) στην περίοδο του οκταμήνου - από 1/1 μέχρι 31/8/26. Οι παρατηρήσεις μας:

Η δεσπόζουσα θέση του υπό κρατικό έλεγχο Παρόχου (ΔΕΗ) στην Χαμηλή Τάση, με το 71,34% των μετρητών την 31/8/26, όχι μόνο παραμένει συντριπτική αλλά αυξήθηκε στο οκτάμηνο (ήταν 70,96% στις 31/12/25). Η ΔΕΗ είχε 5.479.324 πελάτες στην Χαμηλή Τάση την 31/8/26, ήτοι 47.048 περισσότερους από ότι την 31/12/25. Με την αντιστροφή της "απώλειας" σε πρόσκτηση νέων μετρητών από την ΔΕΗ, ο χρονικός ορίζοντας για να πέσει το μερίδιο αγοράς της σε ανεκτό επίπεδο ανταγωνισμού εκτείνεται πλέον στο άπειρο. Να σημειωθεί ότι η τάση αυτή αύξησης του μεριδίου της ΔΕΗ πρωτοεμφανίστηκε τον 4/26 και δεν περιλαμβάνει την προσφορά του τιμολογίου Homeonline απο τον 9/26 που θα διαρκέσει μέχρι τέλους του 10/26.

Στην διάρκεια του οκταμήνου 1/26 έως 8/26, παρατηρήθηκαν επίσης τα ακόλουθα:

α) Στους εναλλακτικούς παρόχους υπάρχουν ανακατατάξεις. Ο μεγαλύτερος εναλλακτικός Πάροχος η Protergia έχασε τόσους πελάτες μέσα στο οκτάμηνο όσους κέρδισε η ΔΕΗ. Από τους "μικρομέγαλους" η Volton έκανε την έκπληξη κερδίζοντας σχεδόν ίσο αριθμό πελάτων με την ΔΕΗ περνώντας πάνω απο το Φυσικό Αέριο στην Ιεραρχία. H Enerwave είχε θετικό πρόσημο σε αντίθεση με τον Ηρωνα που έμεινε στάσιμος και την NRG και το Φυσικό Αέριο που εμφανίζουν πτωτικές τάσεις. Ερωτηματικό είναι οι μικροί παίκτες για τους οποίους είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τι ακριβώς επιζητούν στην αγορά (προφανώς οι ίδιοι γνωρίζουν καλύτερα).

β) Εξακολουθεί στο οκτάμηνο να παρατηρείται στροφή καταναλωτών στα Κίτρινα τιμολόγια. Αυτό είναι μια λανθασμένη κίνηση γιατί οι αυξήσεις στα κίτρινα προβλέπεται να είναι ακόμα μεγαλύτερες στο άμεσο μελλον. Η σύγχηση που προκαλούν στην αγορά οι Πάροχοι και η αδυναμία των καταναλωτών να διαχειριστούν την σχέση τους με αυτούς αποτελεί σημαντική πρόκληση που ίσως πρέπει να προκαλέσει ρυθμιστική παρέμβαση (π.χ. κατάργηση των κίντρινων τιμολογίων)

γ) Ο Δείκτης Herfindahl-Hirschman δεν σημείωσε αξιοσημείωτη μεταβολή. Το επίπεδο του ανταγωνισμού στην λιανική αγορά ηλεκτρισμού (Χαμηλή Τάση) σε αριθμό μετρητών όπως μετριέται από τον δείκτη HHI, είναι ισοδύναμο με αυτό ενός δυοπώλιου (1,9).

Οι Βρετανοί Επιδοτούν την Πρόσβαση και όχι την Κατανάλωση

Παρακολουθώ την Βρετανική αγορά ρεύματος γιατί, παρά το ότι είναι πιο ώριμη απο τη δική μας, έχει ορισμένες ομοιότητες (π.χ. μίγμα παραγωγής κυριαρχούμενο απο το φυσικό αέριο) και οι πληροφορίες σχετικά με αυτήν είναι εύκολα προσβάσιμες. Εστιάζω στις πρόσφατες αποφάσεις του βρετανικού κράτους που έχουν στόχο να "στηρίξουν" την κοινωνία. Το χαρακτηριστικό τους είναι ότι τα μέτρα αφορούν επιδότηση που εξασφαλίζει την πρόσβαση σε ένα ελάχιστο επίπεδο κατανάλωσης και όχι στην επιδότηση της τιμής για την συνολική κατανάλωση. Οι επιδοτήσεις δίνονται με την μορφή παγίου και όχι μείωσης/έκπτωσης στην τιμή του ρεύματος ή του αερίου*. Συγκεκριμένα:

• Καταργείται για μεγάλο χρονικό διάστημα η πάγια χρέωση για την κατανάλωση φυσικού αερίου. (Λογικό γιατί οι περισσότεροι Βρετανοί θερμαίνονται με φυσικό αέριο).
• Δίνεται σταθερή ισόποση επιδότηση στοχευμένη σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος επίσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα με την μορφή ρευστού - 100 λίρες,

Η πρακτική αυτή της πάγιας - ανεξάρτητης απο την κατανάλωση - επιδότησης είναι αυτή που θα προτιμούσε ένας  οικονομολόγος, ένας υποστηρικτής του δίκιου των μη προνομιούχων, αλλά και ένας θερμός υποστηρικτής της πράσινης μετάβασης και του εξηλεκτρισμού των πάντων.

• Ο οικονομολόγος προτιμάει όταν επεμβαίνει το κράτος με φόρους ή επιδοτήσεις, να το κάνει με τον αποτελεσματικότερο για την κοινωνία τρόπο. Δηλαδή με τρόπο που δεν επηρεάζει την οριακή τιμή του αγαθού η οποία καθορίζει την κοινωνικά ωφέλιμη ποσότητα που προσφέρεται στην αγορά. 
• Ο φιλεύσπλαχνος υποστηρικτής των πολλών παρατηρεί ότι η έκπτωση στην τιμή ωφελεί τους πλούσιους όσο και τους φτωχούς. Αλλά η πρόσθετη χρησιμότητα (ευχαρίστηση) των πλουσίων απο την έκπτωση είναι μικρότερη απο αυτή του φτωχότερου (μικρότερου) καταναλωτή. Η επιδότηση της τιμής αντίθετα, τείνει να εξισώσει την χρησιμότητα (ευχαρίστηση) μεταξύ φτωχού και πλούσιου. Άδικο.
• Ο φανατικός οπαδός του εξηλεκτρισμού τέλος, παρατηρεί ότι η επιδότηση του παγίου αντισταθμίζει την αντίστροφα αναδιανεμητική αύξησή του που είναι αναγκαία για την διείσδυση του ρεύματος στην κατανάλωση ρεύματος (μέσω χαμηλότερης οριακής τιμής).

Αναρωτιέται κανείς συνεπώς γιατί μια τέτοια πλατειά σύμπτωση απόψεων δεν οδηγεί στην υιοθέτηση της απλής βασικής αρχής της πάγιας επιδότησης στην χώρα μας. Με βάση το παρελθόν βέβαια γιατί το κράτος προς το παρόν δείχνει χαρακτήρα και δηλώνει με νεοφιλελεύθερη σκληρότητα  ότι δεν σχεδιάζει να δώσει καμιά επιδότηση στο ρεύμα. Η άποψή μου είναι ότι είναι καλύτερο να παραβούν λίγο τις νεοφιλελεύθερες αρχές τους οι κυβερνώντες δίνοντας μια μικρή επιδότηση (με τον σωστό τρόπο), παρά να υποδεικνύουν στον υπο τον έλεγχό τους πάροχο ρεύματος να κάνει κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης του στην αγορά για δημιουργία εντυπώσεων.

* Δεν σχολιάζω στο παρόν το πως χρηματοδοτούν οι Βρετανοί τις επιδοτήσεις. Ανεξάρτητα απο αυτό πάντως, η ωφέλεια απο τον τρόπο που μοιράζονται παραμένει υπαρκτή.