Μετά από πολύμηνες διαβουλεύσεις το κράτος αποφάσισε τα "μέτρα" που προτίθεται να λάβει για να μειωθεί η δαπάνη του ρεύματος για τις βιομηχανίες. Συνοπτικά τα μέτρα είναι α) η απαλλαγή των επιχειρήσεων από το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών CO2 για το ρεύμα που καταναλώνουν και β) η μείωση της χρέωσης τους για τις υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Διαβλέπω στα μέτρα αυτά μια αχτίδα ελπίδας.
Δεν είμαι σε θέση να αξιολογήσω πλήρως την αποτελεσματικότητα των συγκεκριμένων μέτρων για το κοινωνικό σύνολο. Οι ωφελούμενοι δηλώνουν ανικανοποίητοι - κάτι που είναι λογικά αναμενόμενο. Οι λειτουργοί του Τύπου αντιμετώπισαν το θέμα δείχνοντας μεγαλύτερη αμεροληψία στα κείμενά τους σε σχέση με αυτή που επιφύλαξαν στα πρόσφατα αιτήματα των αγροτών. Εντυπωσιακή η αφωνία του πολιτικού συστήματος όλων των αποχρώσεων.
Η άποψή μου όμως είναι ότι τα μέτρα αυτά - ιδιαίτερα η απαλλαγή του ρεύματος από το κόστος των εκπομπών CO2 είναι μια εξαιρετικά καλή ιδέα την οποία άλλωστε είχα προτείνει πρόσφατα. Η πρόταση είναι να καταργηθεί η επιβάρυνση αυτή όχι μόνο για τις βιομηχανίες αλλά για το σύνολο των καταναλωτών*. Μέχρις ότου περάσει η κρίση ή ακόμα καλύτερα μέχρι να ερωτηθεί ο λαός για το πόσο ακριβώς είναι διατεθειμένος να πληρώσει. Η τελική απόφαση θα πρέπει να παρθεί με δημοκρατικό τρόπο (μέσω ενός δημοψηφίσματος;). Υποψιάζομαι ότι οι πολίτες θα κατανοήσουν ότι το κόστος αυτό αγοράζει στην πραγματικότητα ένα συγχωροχάρτι για αμαρτίες που δεν έκαναν. Μπορεί όμως να κάνω λάθος. Είναι όμως καθήκον των πολιτικών μας ηγετών να θέσουν το ερώτημα - είναι θέμα δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Αν η λύση αυτή είναι τόσο ριζοσπαστική που το πολιτικό μας σύστημα δεν μπορεί να διαχειριστεί, υπάρχει μια πιο μετριοπαθής πρόταση που έχει διατυπώσει ο καθηγητής στην Οξφόρδη κύριος Dieter Helm. Να θεωρήσει το κράτος ότι η τιμή του φυσικού αερίου και των δικαιωμάτων είναι συμπληρωματικά μεγέθη. Με άλλα λόγια ότι και τα δύο - συνεπώς και το άθροισμά τους - είναι ένα είδος "φόρου άνθρακα". Όταν λοιπόν μεταβάλλεται το ένα θα μπορούσε το άλλο να αντισταθμίζει την μεταβολή αυτή κινούμενο προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το μέγεθος που μπορεί να ελέγξουν οι πολιτικοί ευκολότερα είναι το κόστος των δικαιωμάτων. Μια διαδικασία που θα αναβαθμίσει την μέθοδο που σήμερα ακολουθείται - το παιχνίδι της κολοκυθιάς. Το πλεονέκτημα της πρότασης είναι μεγαλύτερη σταθερότητα στις αγορές ρεύματος**.
Υπάρχει βέβαια ένα θεματάκι. Οι δυο προτάσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω δεν μπορούν μάλλον να εφαρμοστούν μονομερώς στην χώρα - χωρίς δηλαδή την σύμφωνη γνώμη (και συλλογική απόφαση) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μήπως ήρθε λοιπόν ο καιρός να γράψουμε ακόμα ένα γραμματάκι στην κυρία Φον ντερ Λάυεν;
*Το κόστος αγοράς δικαιωμάτων επιρρίπτεται στην λιανική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής. Προσεγγιστικά, το συνολικό ποσό είναι της τάξεως του μισού δισεκατομμυρίου ευρώ που ισοδυναμεί με περίπου 20 ευρώ/MWh ή 80 ευρώ τον χρόνο για το μέσο καταναλωτή, ήτοι περίπου 10% της δαπάνης του για ρεύμα.
** Θα πρέπει βέβαια να συμφωνηθεί το ύψος αυτού του "Φόρου Άνθρακα". Υπάρχει και σε αυτό το πρόβλημα λύση στην οποία έχω αναφερθεί αλλού
