Πως Να Στηρίξουμε την Κοινωνία για το Ρεύμα - Η Ταπεινή μας Γνώμη

Οι κυβερνήτες μας εκδήλωσαν ήδη την πρόθεσή τους να "στηρίξουν" την Κοινωνία προβλέποντας  αναταραχή στις αγορές ενέργειας (και κυρίως του ρεύματος) λόγω της σύρραξης στον Περσικό κόλπο. Μόνο κάποιος ανάλγητος δεν θα συγκινείτο από τις καλές προθέσεις των κυβερνώντων. Δυστυχώς οι καλές προθέσεις δεν έχουν πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα. Την προηγούμενη φορά που αναγκάστηκαν να "στηρίξουν την κοινωνία" - την περίοδο της κρίσης του 2021-2023 - το έκαναν με αναποτελεσματικό τρόπο αφήνοντας μεταξύ άλλων "φέσια" εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ (περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ ελλείματα στους λογαριασμούς των ΑΠΕ και των ΥΚΩ) που ακόμα και σήμερα πλανώνται πάνω από την αγορά ρεύματος (και τον κρατικό, προϋπολογισμό!). Και τα οποία θα αναγκαστεί να γυρίσει πίσω ο Έλληνας πολίτης είτε ως φορολογούμενος είτε ως καταναλωτής - οσονούπω.

Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός (και ιδίως κυβερνήτη) σοφού. Προτείνουμε συνεπώς (γιατί και εμείς στο allazorevma.gr δεν είμαστε ανάλγητοι - κάθε άλλο!) μια προσωρινή λύση που είναι απλή, θα βοηθήσει με χειροπιαστό τρόπο τους καταναλωτές και έχει ταυτόχρονα το πλεονέκτημα ότι δεν στρεβλώνει τα κίνητρα των παραγωγών ούτε των καταναλωτών. Το κυριότερο δεν δημιουργεί καινούργια "φέσια". Η λύση είναι να αρθούν προσωρινά οι χρεώσεις που έχουν ως στόχο την αποτροπή της κλιματικής "κρίσης" για όλους τους καταναλωτές και όχι μόνο τις βιομηχανίες.

Η λύση που προτείνουμε δεν απέχει πολύ από αυτό που έκανε η κυβέρνηση στη  προηγούμενη κρίση. Είναι μια βελτιωμένη εκδοχή της. Δεν θα προχωρήσουμε σε κριτική του παρελθόντος και σύγκριση με την δική μας πρόταση. Την  παρουσιάζουμε παρακάτω με τον απλούστερο δυνατό τρόπο. Ιδού:

Για μια περιορισμένη χρονική περίοδο (υπολογίζουμε ότι δεν θα χρειαστεί για περισσότερους από 2-3 μήνες) θα πιστώνονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης όλα τα ποσά που α) πληρώνουν οι Παραγωγοί για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών CO2 και β) όλα τα ποσά που οι καταναλωτές πληρώνουν για το ΕΤΜΕΑΡ. Τα ποσά αυτά θα συγκεντρώνονται στο ΤΕΜ και θα διανέμονται στους καταναλωτές με ισόποσες μηνιαίες δόσεις (και όχι ως έκπτωση στην τιμή της  κιλοβατώρας). Ένα είδος πιστωτικού παγίου. Με την μέθοδο αυτή ένα ποσό των 150-200 εκατομμυρίων ευρώ θα μαζεύεται κάθε μήνα και θα διανέμεται ως μια ισόποση έκπτωση της τάξεως των 12 -15 ευρώ τον μήνα στους οικιακούς μετρητές κάθε ΑΦΜ. 

Σε μια καλύτερα οργανωμένη εκδοχή, ο αριθμός των ωφελούμενων από το πιστωτικό πάγιο θα μπορούσε να περιοριστεί ανάλογα με το εισόδημα ή την κατανάλωση (προφανώς οι δικαιούχοι ΚΟΤ έχουν πρώτη προτεραιότητα). Έτσι ώστε η κατά κεφαλή πίστωση για τους κατά τεκμήριο "ευάλωτους" να είναι υψηλότερη.

Δημιουργούνται "φέσια" με την λύση αυτή; Εν δυνάμει ναι - και αυτό αφορά κυρίως τους παραγωγούς με ΑΠΕ που περιμένουν τις επιδοτήσεις τους (αν δεν φθάνει η αμοιβή τους από την αγορά - που μάλλον δεν φθάνει). Μια πιθανή  λύση είναι η επέκταση της διάρκειας των συμβάσεων τους. Στην πιο αυστηρή εκδοχή ο εξαναγκασμός τους σε ένα ακόμα (προσωρινό αυτή την φορά) New Deal.  Όσο για τα έργα ή δράσεις που είναι αποδέκτες των εσόδων από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων το κράτος έχει την δυνατότητα να αλλάξει προσωρινά προτεραιότητες. Άλλωστε ελπίζει κανείς ότι όλοι οι επηρεαζόμενοι θα είναι πρόθυμοι να  "στηρίξουν έμπρακτα την Κοινωνία".

Πόσο εύκολα και πόσο γρήγορα μπορεί να εφαρμοσθεί η λύση που προτείνουμε; Στον βαθμό που εξαρτάται από το ελληνικό κράτος, υποθέτουμε ότι αρκεί μια μικρή μεταμεσονύχτια τροπολογιούλα. Αν πρέπει  να εμπλακεί και η "Ευρώπη" θα χρειαστεί ίσως να ακολουθηθεί το παράδειγμα της  πρόσφατης τολμηρής απόπειρας αυτονόμησης της Ιταλίας. Γιατί όχι; Άλλωστε και στην προηγούμενη κρίση η πολιτική ήταν κακοσχεδιασμένη "πατέντα" ελληνικής κατασκευής. Αυτή την φορά θα είναι και καλύτερη!

Πως (θα) Πάνε οι Τιμές στο Ρεύμα-Και Τι να Κάνουμε;

Η πολεμική σύρραξη στον Κόλπο προκαλεί εύλογη ανησυχία στο κοινό. Δημοσιοποιούμε συνεπώς πρωθύστερα τους προκαταρκτικούς υπολογισμούς μας του Δείκτη Τιμών Ρεύματος για τον Μάρτιο του '26 (που θα δημοσιευθούν οριστικά στις 3 Απριλίου). Συγχρόνως αποτολμούμε μια μεσοπρόθεσμη πρόβλεψη.

Για τον Μάρτιο του '26 υπάρχει μια αύξηση στον Δείκτη Τιμών (+2,75%) που οφείλεται στις ανταγωνιστικές χρεώσεις (+4,47%). Οι ανταγωνιστικές χρεώσεις στον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr αντανακλούν τις τιμές των φθηνότερων τιμολογίων και αυτά εξακολουθούν να είναι τα σταθερά. Να σημειωθεί ότι η αύξηση αφορά νέους πελάτες σταθερών τιμολογίων.

Τα μεταβλητά, (το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο του allazorevma.gr) με την εφαρμογή του κρατικού αλγορίθμου για τα πράσινα, έχουν χαμηλότερη τιμή κατά περίπου (-2,7%). Ο κρατικός αλγόριθμος μετέφρασε μια πτώση της τάξεως του (-25%) στην χονδρική τον Φεβρουάριο σε πτώση (-2,7%) στα πράσινα τιμολόγια τον Μάρτιο - οδηγώντας τα μικτά περιθώρια των Παρόχων σε δυσθεώρητα ύψη.

Το σημαντικό είναι ότι οι καταναλωτές δεν χρειάζεται (ούτε μπορούν) να κάνουν κάτι σε όλη την διάρκεια του Μαρτίου γιατί άλλωστε οι τιμές είναι "κλειδωμένες". Με δύο εξαιρέσεις.

Με την εξαίρεση αυτών που είναι ήδη σε σταθερά τιμολόγια και των οποίων οι συμβάσεις είναι κοντά στην λήξη τους. Αυτοί θα πρέπει άμεσα να ψάξουν την αγορά για το φθηνότερο σταθερό γιατί - ανεξάρτητα από την έκβαση της σύρραξης, η τάση προς ακριβότερα σταθερά (που έχει αρχίσει ήδη πρόσφατα) είναι πολύ πιθανό να επιταχυνθεί.

Εξαίρεση επίσης αποτελούν όσοι άτυχοι καταναλωτές είναι στο πράσινο της ΔΕΗ και καταναλώνουν περισσότερες από 200 κιλοβατώρες τον μήνα. Αυτοί όχι μόνο δεν θα δουν μείωση τον Μάρτιο αλλά θα δουν αύξηση γιατί από τις 201 κιλοβατώρες και πάνω ανεβαίνουν στην  υψηλή κλίμακα. Για τους καταναλωτές αυτούς, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει κρίση ή όχι, ισχύει η προτροπή προς τον χαρτοπαίκτη στην πόκα: "του φευγάτου η μάνα ποτέ δεν έκλαψε".

Από τον Μάρτιο και μετά, όσοι έχουν παραμείνει σε μεταβλητά τιμολόγια πιθανότατα θα δουν αυξήσεις οι οποίες όμως εκτιμούμε ότι θα είναι περιορισμένες. Να σημειωθεί ότι μια αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 60% (από 30 σε 50 ευρώ/MWh) σε όλη την διάρκεια του Μαρτίου θα επέφερε (αν όλα τα άλλα έμεναν τα ίδια) μια αύξηση στην τελική τιμή του ρεύματος γύρω στο 10%. Αυτό έχει μικρές πιθανότητες να συμβεί γιατί η τιμή στα 50 ευρώ είναι τιμή κρίσεως αλλά και γιατί ο κρατικός αλγόριθμος καθυστερεί την μετακύληση στην λιανική τιμή των μεταβλητών τιμολογίων κατά ένα μήνα (Με την ευκαιρία, οποιαδήποτε δήλωση αυτές τις στιγμές - ακόμα και ψίθυρος - για κρατική επιδότηση δεν έχει καμία λογική). 

Με την προϋπόθεση ότι η παρούσα σύρραξη δεν θα διαρκέσει περισσότερο από 2 μήνες (και δεν θα προκαλέσει γενική ανάφλεξη οπότε η τιμή του ρεύματος θα είναι το μικρότερό μας πρόβλημα), η μεσοπρόθεσμη πρόβλεψή μας - για το '26 και το '27 - εξακολουθεί να είναι ότι η τάση για το ανταγωνιστικό μέρος της τιμής του ρεύματος (που επηρεάζεται κυρίως από την τιμή του φυσικού αερίου και των δικαιωμάτων εκπομπών CO2) θα είναι πτωτική. Αναμένουμε αύξηση στο ρυθμιστικό μέρος των τιμολογίων κυρίως λόγω των αυξημένων απαιτήσεων των διαχειριστών των Δικτύων Διανομής και Μεταφοράς. 

Συνοψίζοντας, αυτό σημαίνει ότι η προτεινόμενη στρατηγική για τους καταναλωτές/πολίτες δεν αλλάζει. Κανένας πανικός, καμία βιαστική κίνηση. Αν λήγει η σύμβασή μας, ερευνούμε την αγορά για να εξασφαλίσουμε το φθηνότερο τιμολόγιο (κατά προτίμηση 12μηνο σταθερό)  και υψώνουμε την φωνή μας για να πείσουμε  τους ηγέτες μας να ταπώσουν τους Πίθους των Δαναΐδων που αποτελούν τα δίκτυα ηλεκτρισμού.

Δείκτης Τιμών Φεβρουαρίου: Μποναμάς για τους Παρόχους

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Φεβρουάριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Φεβρουάριο έμεινε σταθερός σε σχέση με τον δείκτη Ιανουαρίου '26. Από 225,05 πήγε στα 225,53 ευρώ την μεγαβατώρα.

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του Φεβρουαρίου '26 αυξήθηκαν από 80,62 σε 82,14 ευρώ την μεγαβατώρα αντανακλώντας την αύξηση των χρεώσεων δικτύου μεταφοράς που είναι σε ισχύ από 1/2/26.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, αυξήθηκε ελαφριά στα 130,82 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 130,37 τον Ιανουάριο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Φεβρουάριο σε μέσο όρο ήταν στα 131,49 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (129,63 ευρώ την μεγαβατώρα). Οι τιμές της ΔΕΗ αντίθετα έμειναν σταθερές στα 131,00 ευρώ την μεγαβατώρα σε σχέση με τον Ιανουάριο. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Φεβρουάριο η χονδρική τιμή είχε σημαντική πτώση (-22,33%) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Ο εναλλακτικοί Πάροχοι όχι μόνο δεν πέρασαν την πτώση της χονδρικής στις λιανικές τιμές αλλά τις αύξησαν ελαφριά (+0,35%) ενώ η ΔΕΗ τις κράτησε σταθερές. Να σημειωθεί ότι η απόφαση των Παρόχων για τις τιμές του μηνός προηγούνται των εξελίξεων στη χονδρική. Οι Πάροχοι δεν περίμεναν ίσως την σημαντική πτώση τη χονδρικής και το αποτέλεσμα τους εξέπληξε ευχάριστα. Η αγορά τους έκανε ένα Μποναμά! Το ρεύμα μικρών αυξήσεων των τιμών των σταθερών τιμολογίων των εναλλακτικών Παρόχων συνεχίστηκε και τον Φεβρουάριο. Να σημειωθεί η ανεπαίσθητη αλλά μόνιμη αύξηση των ρυθμιστικών χρεώσεων (λόγω χρέωσης δικτύου μεταφοράς αυτή την φορά). Υπενθυμίζεται επίσης ότι το πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ από 1/2/26 είναι στην πράξη ακριβότερο γιατί το μεγαλύτερο μέρος των πελατών της περνούν στην ζώνη αυξημένης χρέωσης από τις 200 κιλοβατώρες τον μήνα και όχι πλέον τις 500.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Φεβρουάριο του 2026 μειώθηκε στα 271,31 ευρώ την μεγαβατώρα. Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε πράσινο τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 46 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.017 ευρώ - δηλαδή περίπου 257 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (760 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Θαύμα! Η Μείωση της Τιμής της ΔΕΗ έγινε Αύξηση!

Η χώρα μας είναι η χώρα των θαυμάτων. Σε αυτούς που ακόμα αμφιβάλουν, προτείνουμε να ρίξουν μια ματιά στον παρακάτω Πίνακα. Τι βλέπουμε στο πάνω μέρος του Πίνακα; Βλέπουμε ότι με τον τιμοκατάλογο που ανακοίνωσε η ΔΕΗ για το ειδικό της ("πράσινο") τιμολόγιο, η τιμή του Μαρτίου είναι φθηνότερη κατά 7% περίπου από την τιμή του Φεβρουαρίου (Η χονδρική τιμή την ίδια περίοδο έπεσε κατά 30% βέβαια αλλά μην τα θέλουμε όλα - η μείωση είναι μείωση).

Πάμε λοιπόν να δούμε με βάση τον τιμοκατάλογο (στο κάτω μέρος του Πίνακα) ποια τιμή θα πληρώσει ένας μέσος καταναλωτής με 312 κιλοβατώρες τον μήνα (ή 3.750 κιλοβατώρες τον χρόνο). Ω! του θαύματος! η μείωση έγινε ξαφνικά και αναπάντεχα αύξηση κατά 3,7%. Πως συνέβη αυτό;

Ο άτυχος καταναλωτής "ανέβηκε" κλίμακα ή καλύτερα τον ανέβασε η ΔΕΗ. Και τον χρέωσε με την τιμή της υψηλής ζώνης ενώ μέχρι χθες τον χρέωνε με την τιμή της χαμηλής. Πόσοι καταναλωτές θα ζήσουν την εμπειρία αυτού του θαύματος; Υπολογίζουμε γύρω στο 80%* των πελατών της ΔΕΗ στο ειδικό τιμολόγιο θα είναι πλέον στην υψηλή ζώνη (από το 15% περίπου που ήταν μέχρι τώρα).

Αξίζει να παρατηρήσει κανείς ότι η τιμή που διαφημίζεται στα ΜΜΕ, την  τηλεόραση και τα ΜΚΔ για το ειδικό τιμολόγιο είναι 12,9 λεπτά την κιλοβατώρα (129 ευρώ/MWh) και αφορά βέβαια τη χαμηλή ζώνη στην οποία βρίσκεται η μειοψηφία των πελατών της ΔΕΗ με ειδικό τιμολόγιο. Η πραγματική τιμή που θα πληρώσει ο μέσος καταναλωτής (με το πάγιο και τον ΦΠΑ που είναι για αυτόν κόστος) θα φθάσει τα 17,1 λεπτά. Αυτά για την προμήθεια. Δεν τελειώσαμε όμως. Υπάρχουν ακόμα 8,2 λεπτά που θα προστεθούν για τα ρυθμιζόμενα. Το τελικό νούμερο στον λογαριασμό θα είναι περίπου 26-27 λεπτά την κιλοβατώρα. Το διπλάσιο από αυτό που διαφημίζεται. Αυτή είναι η ομορφιά να ζει κανείς στην χώρα των θαυμάτων....

Μπορούμε να προστατευθούμε από τα θαύματα της ΔΕΗ; Αν αλλάξουμε σε ένα φθηνότερο τιμολόγιο της αγοράς μπορούμε το 27 να το μειώσουμε ίσως κάτω από 22. Δεν είναι αμελητέο. Ισοδυναμεί με  200 ευρώ λιγότερα για ρεύμα τον χρόνο για τον μέσο καταναλωτή (από περίπου 1.000 στα 800). Γιατί να τα χαρίσουμε;

* Το νούμερο αυτό είναι η δική μας συντηρητική εκτίμηση με βάση τα στοιχεία που διαθέτουμε μετά από 10 χρόνια λειτουργίας. Το διασταυρώσαμε με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία (μέσω ΕΕ) για την αγορά αλλά αυτός που έχει τον ακριβή αριθμό για την ΔΕΗ είναι η ίδια η ΔΕΗ. Μια καλή ιδέα είναι να ζητήσουν οι Λειτουργοί του Τύπου από την ΔΕΗ το ποσοστό αυτό - έτσι από περιέργεια. 

Είναι τα "Καρτέλ" το Πρόβλημα στο Ρεύμα;

Με την ευκολία που χαρακτηρίζει τους δημαγωγούς, πολλοί δημοσιολογούντες (πολιτικοί, Λειτουργοί του Τύπου, ακόμα και "πανεπιστημιακοί" ειδικοί στη Θεωρία των Παιγνίων) ισχυρίζονται με περισσό θράσος (συνήθως στην τηλεόραση ή τα ΜΚΔ και όχι γραπτά) ότι στις αγορές του ρεύματος υπάρχουν καρτέλ. Δηλαδή ότι οι "παίκτες" της αγοράς συνεννοούνται για να κρατήσουν ψηλά τις τιμές. 

Δεν υπάρχει κανένα τεκμήριο που να υποδεικνύει συνεννόηση. Αν υπήρχε, οι "τζάμπα μάγκες" δημαγωγοί (που αμφιβάλω αν ορισμένοι παπαγάλοι από αυτούς γνωρίζουν τον ορισμό του καρτέλ) θα είχαν κάνει καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η κατηγορία αφορά ένα από τα σοβαρότερα εγκλήματα για τα οποία μπορούν να κατηγορηθούν "λευκά κολλάρα" - με εξαιρετικά βαριές ποινές για τους παραβάτες. Θα πουν μερικοί, έχοντας ίσως και κάποιο δίκιο: "έλα μωρέ ποια Επιτροπή Ανταγωνισμού;" Θα απαντούσα: "Ιδού η Ρόδος Ιδού και το Πήδημα. Κάντε επίσημη Καταγγελία". Από ότι γνωρίζω δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία ενέργεια αυτού του είδους (παρ' όλο που ισχύει πλέον και στην χώρα μας η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος - ή όχι;).

Ακόμα όμως και αν υπήρχαν καρτέλ, το κυρίαρχο πρόβλημα (που οι δημαγωγοί αγνοούν ή δεν θέλουν να γίνει γνωστό) είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει λάθος επιλογές πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής "κρίσης". Τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα στην Ελλάδα όπου το πολιτικό σύστημα (σε διακομματική συμφωνία εδώ και 25 χρόνια) δεν άφησε να απογαλακτισθεί από το κράτος η δεσπόζουσα επιχείρηση ηλεκτρισμού. Το πρόβλημα δεν είναι τα καρτέλ. Το πρόβλημα είναι ότι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες συλλογικά, με τους Έλληνες εξ αυτών βασιλικότερους του βασιλέως, αποφάσισαν να καταργήσουν στην πράξη τις αγορές στο ρεύμα ως θυσία για την επίτευξη των κλιματικών στόχων - του περίφημου net zero.

Κατάργησαν την αγορά; Υπερβολή! Και όμως, με την επιδότηση για να επιταχυνθεί η διείσδυση των ΑΠΕ (που θα ήταν κοντά στο μηδέν χωρίς επιδοτήσεις) έχουν πλέον μικρύνει την αγορά ρεύματος στο μισό. Αυτό οδήγησε στο πρόβλημα του "missing money"  για το υπόλοιπο μισό της αγοράς - κυρίως τους παραγωγούς με φυσικό αέριο. Οι οποίοι ήδη, λειτουργώντας τα εργοστάσια τους στο εντελώς αντιοικονομικό 30% της δυναμικότητάς τους, ζητούν  - και σύντομα θα λάβουν - τις δικές τους επιδοτήσεις για να εξακολουθήσουν να είναι "βιώσιμοι¨ (πιθανόν μέσω μιας "αγοράς" δυναμικότητας, ίσως ένα φερετζέ των αλήστου μνήμης ΑΔΔΙ με βάση τα οποία είχαν επενδύσει παλιότερα).

Πως τα κατάφερε έτσι η ΕΕ που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε (εκτός των άλλων) για να εξασφαλίσει τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς για τα μέλη της; Τα κατάφερε θυσιάζοντας τις αγορές στον κλιματικό στόχο. Ακόμα χειρότερα, έθεσε όχι μόνο ένα στόχο - την μείωση των εκπομπών CO2 - αλλά ακόμα δύο. Ο δεύτερος είναι η διείσδυση των ΑΠΕ- που λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον πρώτο - και ο τρίτος η εξοικονόμηση ενέργειας που είναι άχρηστος - γιατί περισσεύει αν δεν αντιστρατεύεται και αυτός τον στόχο μείωσης των εκπομπών. 

Οι πολιτικές της ΕΕ είναι ένα παράδοξο μίγμα νεοφιλελευθερισμού και  σοσιαλιστικού κεντρικού προγραμματισμού. Η μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της αγοράς δικαιωμάτων είναι μια λύση νεοφιλελεύθερης εμπνεύσεως. Έχει πολλές ατέλειες αλλά απηχεί το πνεύμα της πίστης στις αγορές. Ο στόχος διείσδυσης των ΑΠΕ είναι σταλινικής εμπνεύσεως. Τα ίδια έκανε ο Στάλιν με το ατσάλι. Οι δύο πολιτικές είναι λογικά και πρακτικά αλληλοσυγκρουόμενες. Για τον απλό λόγο ότι οι ΑΠΕ δεν είναι ο φθηνότερος τρόπος για να αποτραπεί η εκπομπή CO2 (ακόμα και αν υποτεθεί ότι είναι ο φθηνότερος τρόπος για την παραγωγή ρεύματος!). Αν συγκρίνει κανείς τα ιστορικά στοιχεία των αγορών, παρατηρεί ότι η τιμή των δικαιωμάτων ήταν (και είναι ακόμα) χαμηλότερη από το κόστος των επιδοτήσεων στις ΑΠΕ. Χαρακτηριστικό του ανορθολογισμού των πολιτικών της ΕΕ είναι η απόφαση (ή πλάνο) της Γερμανικής κυβέρνησης (και πιθανότατα της ΕΕ) να θέσει πλαφόν στο κόστος των δικαιωμάτων στην προγραμματισμένη επέκταση της αγοράς στις μεταφορές και τα κτίρια στα 50 ευρώ τον τόνο έναντι 70 (90 πριν ένα μήνα) στο υπάρχον ETS. Ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει δυο φορές για την αποτροπή της κλιματικής "κρίσης¨. Μια για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών και μια για την επιδότηση των ΑΠΕ. Σε ένα ορθολογικά σχεδιασμένο κόσμο μια από τις δυο χρεώσεις περισσεύει - η δεύτερη.

Όσο για τον στόχο για την  εξοικονόμηση ενέργειας, αυτός έχει δύο προβλήματα. Το ένα είναι ότι η επένδυση σε εξοικονόμηση έχει θετική ιδιωτική απόδοση - δεν χρειάζεται κρατική επιδότηση. Το άλλο είναι ότι η εξοικονόμηση οδηγεί συνήθως σε αύξηση της κατανάλωσης - αφού η ενέργεια γίνεται φθηνότερη ( το φαινόμενο που διατύπωσε από τον 19ο αιώνα ο κύριος Jevons).

Δεν χρειάζεται συνεπώς να καταφύγει κανείς σε θεωρίες συνωμοσίας, να ονειρεύεται και να καταγγέλλει καρτέλ. Οι πολιτικές της ΕΕ για την κλιματική "κρίση" είναι άμεσα υπεύθυνες για το ότι οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη είναι οι υψηλότερες στον κόσμο. Γιατί η Ευρώπη έχει την φιλοδοξία να είναι ο παγκόσμιος ηθικός ηγέτης στην προσπάθεια αποτροπής της κλιματικής "κρίσης". Πόσο πιο απλά να το διατυπώσει κανείς;

Επιμένει όμως ο δημαγωγός. Σωστά αυτά με τις πολιτικές της ΕΕ. Αλλά εδώ στην Ελλάδα δεν έχουμε καρτέλ; Είναι ανάγκη να διευκρινίσει κανείς στον δημαγωγό την ανεπαίσθητη ίσως γι' αυτόν (αν και νομίζω ότι ως ¨πανεπιστημιακός" μάλλον υποκρίνεται)  διαφορά ανάμεσα α) στην ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς με ευθύνη του κράτους και β) την συνεννόηση των "παικτών" με σκοπό την κατάχρηση της συλλογικής τους δύναμης εις βάρος των καταναλωτών. Το α) είναι πολιτική ευθύνη ή παράλειψη το β) ποινική.

Είναι προφανές ότι, με ευθύνη όλων των ελληνικών κυβερνήσεων στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα ισχύει το α). Η αγορά ρεύματος στην χώρα είναι η χειρότερη σε όρους ανταγωνισμού από όλες τις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ (εξαιρουμένων της Μάλτας και της Κύπρου). Με τον δεσπόζοντα υπό κρατικό έλεγχο Πάροχο να έχει, κατά παράβαση μνημονιακών νόμων, το 70% της αγοράς σε αριθμό μετρητών, να εξακολουθεί να είναι ιδιοκτήτης ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων όπως το δίκτυο διανομής, και ο δείκτης Herfindahl - Hirschman στην λιανική αγορά να ισοδυναμεί όχι απλώς με ολιγοπώλιο αλλά με δυοπώλιο, δεν έχουμε χρεία μαρτύρων. 

Υπάρχει και καρτέλ; Θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρχει. Η τυχόν συνεννόηση μεταξύ της κυβέρνησης και της διοίκησης του δεσπόζοντα παρόχου μετράει ως σύσταση καρτέλ; Δεν νομίζω - αν συμβαίνει, γίνεται για το κοινό καλό. Άλλωστε είναι συνεννόηση μεταξύ της διοίκησης και του ιδιοκτήτη μιας ανώνυμης εταιρείας εισηγμένης στο χρηματιστήριο. Απολύτως νόμιμο - και αναγκαίο! Το μονοπώλιο της δεσπόζουσας επιχείρησης στις υπηρεσίες εφεδρείας στο σύστημα δεν είναι προφανώς καρτέλ - με ποιόν έχει ανάγκη να συνεννοηθεί;  Σε κάθε περίπτωση, με την υπάρχουσα δομή της αγοράς το ερώτημα περί καρτέλ είναι στην πράξη μηδενικής σημασίας. Οι δικοί μου υπολογισμοί είναι ότι οι πολιτικές της ΕΕ για το Net Zero, όπως εφαρμόζονται στην χώρα, επιβαρύνουν τους Έλληνες με ένα ποσό γύρω στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο ενώ το κόστος της ολιγοπωλιακής δομής της λιανικής αγοράς είναι της τάξης των 500 εκατομμυρίων τον χρόνο. Ο δημαγωγός διυλίζει τον κώνωπα και καταπίνει την κάμηλο.

Υποψιάζομαι όμως ότι ο δημαγωγός κλείνει τα μάτια στην πραγματικότητα γιατί αν την δεχόταν, δεν θα συμφωνούσε με τις προτάσεις μου για την λύση του προβλήματος. Που θα περιλάμβαναν μεταξύ άλλων την πλήρη ιδιωτικοποίηση του δεσπόζοντα Παρόχου (ή τουλάχιστον των υδροηλεκτρικών του σταθμών παραγωγής), την ρυθμιστική παρέμβαση για την μείωση του μεριδίου αγοράς του στην λιανική κάτω από το 30% σε μετρητές, την αποξένωσή του από το δίκτυο διανομής (με συνέπεια την παραχώρησή του μέσω δημοπρασιών σε τρίτους για την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών υποδομών) και τον διαχωρισμό των δραστηριοτήτων παραγωγής από αυτές της προμήθειας για όλους τους καθετοποιημένους "παίκτες". Λύσεις που θα βελτιώσουν την λειτουργία της αγοράς αλλά δεν θα λύσουν το πρόβλημα του ακριβού ρεύματος αν δεν αντιμετωπισθεί ριζοσπαστικά ο ευρωπαϊκός παραλογισμός του net zero. Αλλιώς "άλλα λόγια να αγαπιόμαστε".

Το "Μεσημβρινό" Τιμολόγιο Είναι Μάλλον Μια Τρύπα στο Νερό

Πριν ένα χρόνο, την 1η Φεβρουαρίου του 2025, το ωράριο του διζωνικού τιμολογίου ρεύματος - το πρώην νυκτερινό - άλλαξε. Το επίσημο όνομα είναι πλέον διζωνικό αλλά το χαϊδευτικό του είναι μεσημβρινό. Αυτό γιατί η χρησιμότητά του για τους καταναλωτές επικεντρώνεται στις ώρες 1100 ή 1200 - 1500. Η νυκτερινή ζώνη (0200 έως 0400 ή 0500) θα μπορούσε να αποκληθεί και "γερμανική" κατ' αναλογία της δυσκολότερης βάρδιας στον στρατό.

Η αλλαγή έγινε για να μετατοπιστεί η κατανάλωση στις ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ "ρίχνει" την χονδρική τιμή του ρεύματος (φωτοβολταικά το μεσημέρι - αιολικά στην γερμανική βάρδια). Τώρα που συμπληρώθηκαν 12 μήνες από την εφαρμογή του μέτρου, είναι ώρα να αναρωτηθούμε αν τα αποτελέσματα της παρέμβασης ήταν προς την επιθυμητή κατεύθυνση. 

Ο γράφων (που διαθέτει διζωνικό μετρητή) κατέγραψε τις δικές του καταναλώσεις μεταξύ του 12μηνου μετά την αλλαγή (Φεβρουάριος '25 - Ιανουάριος '26) και του 12μηνου πριν την αλλαγή του ωραρίου (Φεβρουάριος '24 με Ιανουάριο '25). Τα αποτελέσματα φαίνονται στον παρακάτω Πίνακα.

 Όπως λοιπόν φαίνεται στον Πίνακα, η συνολική κατανάλωση αυξήθηκε ελαφρά (+5%) το '25 σε σχέση με το '24. Αυτή όμως η αύξηση είναι το αποτέλεσμα της μείωσης (-14%) της κατανάλωσης στην χαμηλή ζώνη και της σημαντικής αύξησης στην υψηλή (+10%). Το νέο ωράριο - μόνο του, αυτόματα - μετέφερε μέρος της κατανάλωσής μου από την ζώνη χαμηλής στην ζώνη υψηλής χρέωσης.

Δέχομαι ότι η "έρευνα" αυτή του ενός δείγματος είναι ανεπαρκής για να αξιολογηθεί η συνολική επιτυχία ή όχι της παρέμβασης. Είναι όμως ισχυρή ένδειξη ότι η αλλαγή του ωραρίου από μόνη της (και ανεξάρτητα από το κίνητρο της χαμηλότερης τιμής που υποτίθεται ότι θα έδιναν οι Πάροχοι) λειτουργεί αντίθετα από την πρόθεση των σχεδιαστών του μέτρου.

Η άποψή μου είναι ότι το βάρος της απόδειξης για την επιτυχία της παρέμβασης  βαρύνει τους σχεδιαστές της. Προτείνω συνεπώς την άμεση αλλαγή του ωραρίου (επαναφορά στο προηγούμενο) εκτός εάν υπάρξει τεκμηριωμένη θετική αξιολόγηση του μέτρου. Υποθέτω ότι αυτοί που το σχεδίασαν δεν είναι κοινοί θνητοί οπότε έχουν μια ελπίδα να πάρουν τα στοιχεία από τον μυστικοπαθή ΔΕΔΔΗΕ. Είμαι σίγουρος ότι έχουν και αυτοί την περιέργεια.

Αίτημα Προς την ΡΑΑΕΥ για Δημοσιοποίηση Στοιχείων της Αγοράς Ρεύματος στην ΧΤ

(Το παρακάτω κείμενο έχει αποσταλεί στην ΡΑΑΕΥ την 27/2/26)

Κυρίες / Κύριοι

Με την παρούσα επιστολή αιτούμεθα την δημοσιοποίηση στοιχείων του μέρους της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην χώρα που τροφοδοτείται στην Χαμηλή Τάση. Προτείνουμε τα στοιχεία αυτά να περιληφθούν στις μηνιαίες αναφορές για την λιανική αγορά που ήδη εκδίδονται - λαμβάνοντας υπόψιν ότι ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να ενημερώνονται ανά τρίμηνο, εξάμηνο ή ακόμα δωδεκάμηνο. Το παρόν αίτημα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:

• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στην Χαμηλή Τάση (ΧΤ) με Συμφωνημένη Ισχύ (ΣΙ) 8 KVA, 25KVA και πάνω από 25 KVA. Ποσοστό στην συνολική κατανάλωση ανά επίπεδο ΣΙ.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο των οικιακών μετρητών στην ΧΤ με μέση ετήσια κατανάλωση στις ζώνες που χρησιμοποιεί η Eurostat (DA<1.000, DB 1.000-2.499, DC 2.500-4.999, DD 5.000-14.999, DE >15.000). Συνολική Κατανάλωση ανά ζώνη.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στη ΧΤ με διζωνικό (έξυπνο ή συμβατικό) μετρητή. Μέση κατανάλωση ανά είδος μετρητή.
• Αριθμός και ποσοστό στην ΧΤ εγκατεστημένων έξυπνων μετρητών με δυνατότητα τηλεμέτρησης (δηλαδή εξυπηρέτησης πορτοκαλί τιμολογίων)
• Συνολικός αριθμός αλλαγών Παρόχων σε μηνιαία βάση. Πίνακας με αριθμό αλλαγών μεταξύ παρόχων (από/προς). Δημοσιεύτηκε μια μόνο χρονιά (2024) και κατόπιν σταμάτησε χωρίς να δοθεί εξήγηση για αυτό. 
• Στους Πίνακες με τους αριθμούς μετρητών ανά είδος τιμολογίου να προστεθεί η πληροφορία σχετικά με τον αριθμό αλλαγών προς σταθερά τιμολόγια που έγιναν σε προϊόν  του ίδιου Παρόχου ή μέσω αλλαγής Παρόχου.
• Θα ήταν επίσης καλή ιδέα η ΡΑΑΕΥ να καταρτίζει ένα μηνιαίο δείκτη τιμών ανάλογο με αυτόν που δημοσιεύει το allazorevma.gr ως Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (που περιλαμβάνει προβλέψεις για τη εξέλιξη των τιμών σε χρονικό ορίζοντα 12 μηνών) 

Τα στοιχεία αυτά (κατά προτίμηση με επιπλέον ανάλυση ανά είδος εγκατάστασης - οικιακές/ επαγγελματικές) είναι χρήσιμα (και ορισμένα αναγκαία) για: 

• Παρόχους - για τον σχεδιασμό των εμπορικών και γενικά επιχειρηματικών τους πολιτικών
• Επιχειρήσεις που έχουν πρόθεση να εισέλθουν στην αγορά για την προετοιμασία των επιχειρηματικών τους σχεδίων
• Οργανισμούς (κερδοσκοπικούς ή μη) που παρακολουθούν την αγορά (π.χ. ΡΑΑΕΥ, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Κοινοβούλιο) ή τους υποκαθιστούν / υποβοηθούν την λειτουργία τους (Οργανώσεις Καταναλωτών, Ινστιτούτα Ερευνών, ΑΕΙ, ιστοσελίδες σύγκρισης τιμών)
• Λειτουργούς του Τύπου
• Καταναλωτές (τελευταίοι αλλά όχι λιγότερο σημαντικοί!)

Εκτιμούμε ότι τα στοιχεία αυτά όχι μόνο δεν είναι "εμπορικά μυστικά" αλλά αντίθετα μπορούν να χαρακτηριστούν ως "δημόσια" αγαθά. Τα οποία ως τέτοια, είναι υποχρέωση της ΡΑΑΕΥ να παρέχει λαμβάνοντας επιπρόσθετα υπόψιν ότι ακριβώς επειδή είναι χρήσιμα σε όλους τους παραπάνω, έχουν ανταλλακτική αξία. Συνεπώς υπάρχει πιθανότητα να γίνουν αντικείμενα ιδιωτικής συναλλαγής. Η δημοσιοποίησή τους θα ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο αυτό.

Σας ευχαριστούμε για την  προσοχή σας στο αίτημα αυτό. Είμεθα στην διάθεσή σας για κάθε πρόσθετη πληροφορία, επεξήγηση ή υποστήριξη στη υλοποίηση του αιτήματος.

Με εκτίμηση

Αθανάσιος Γκίκας

Ιδρυτής 

Clarus ESCo