Δείκτης Τιμών Φεβρουαρίου: Μποναμάς για τους Παρόχους

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Φεβρουάριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Φεβρουάριο έμεινε σταθερός σε σχέση με τον δείκτη Ιανουαρίου '26. Από 225,05 πήγε στα 225,53 ευρώ την μεγαβατώρα.

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του Φεβρουαρίου '26 αυξήθηκαν από 80,62 σε 82,14 ευρώ την μεγαβατώρα αντανακλώντας την αύξηση των χρεώσεων δικτύου μεταφοράς που είναι σε ισχύ από 1/2/26.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, αυξήθηκε ελαφριά στα 130,82 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 130,37 τον Ιανουάριο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Φεβρουάριο σε μέσο όρο ήταν στα 131,49 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (129,63 ευρώ την μεγαβατώρα). Οι τιμές της ΔΕΗ αντίθετα έμειναν σταθερές στα 131,00 ευρώ την μεγαβατώρα σε σχέση με τον Ιανουάριο. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Φεβρουάριο η χονδρική τιμή είχε σημαντική πτώση (-22,33%) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Ο εναλλακτικοί Πάροχοι όχι μόνο δεν πέρασαν την πτώση της χονδρικής στις λιανικές τιμές αλλά τις αύξησαν ελαφριά (+0,35%) ενώ η ΔΕΗ τις κράτησε σταθερές. Να σημειωθεί ότι η απόφαση των Παρόχων για τις τιμές του μηνός προηγούνται των εξελίξεων στη χονδρική. Οι Πάροχοι δεν περίμεναν ίσως την σημαντική πτώση τη χονδρικής και το αποτέλεσμα τους εξέπληξε ευχάριστα. Η αγορά τους έκανε ένα Μποναμά! Το ρεύμα μικρών αυξήσεων των τιμών των σταθερών τιμολογίων των εναλλακτικών Παρόχων συνεχίστηκε και τον Φεβρουάριο. Να σημειωθεί η ανεπαίσθητη αλλά μόνιμη αύξηση των ρυθμιστικών χρεώσεων (λόγω χρέωσης δικτύου μεταφοράς αυτή την φορά). Υπενθυμίζεται επίσης ότι το πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ από 1/2/26 είναι στην πράξη ακριβότερο γιατί το μεγαλύτερο μέρος των πελατών της περνούν στην ζώνη αυξημένης χρέωσης από τις 200 κιλοβατώρες τον μήνα και όχι πλέον τις 500.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Φεβρουάριο του 2026 μειώθηκε στα 271,31 ευρώ την μεγαβατώρα. Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε πράσινο τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 46 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.017 ευρώ - δηλαδή περίπου 257 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (760 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Θαύμα! Η Μείωση της Τιμής της ΔΕΗ έγινε Αύξηση!

Η χώρα μας είναι η χώρα των θαυμάτων. Σε αυτούς που ακόμα αμφιβάλουν, προτείνουμε να ρίξουν μια ματιά στον παρακάτω Πίνακα. Τι βλέπουμε στο πάνω μέρος του Πίνακα; Βλέπουμε ότι με τον τιμοκατάλογο που ανακοίνωσε η ΔΕΗ για το ειδικό της ("πράσινο") τιμολόγιο, η τιμή του Μαρτίου είναι φθηνότερη κατά 7% περίπου από την τιμή του Φεβρουαρίου (Η χονδρική τιμή την ίδια περίοδο έπεσε κατά 30% βέβαια αλλά μην τα θέλουμε όλα - η μείωση είναι μείωση).

Πάμε λοιπόν να δούμε με βάση τον τιμοκατάλογο (στο κάτω μέρος του Πίνακα) ποια τιμή θα πληρώσει ένας μέσος καταναλωτής με 312 κιλοβατώρες τον μήνα (ή 3.750 κιλοβατώρες τον χρόνο). Ω! του θαύματος! η μείωση έγινε ξαφνικά και αναπάντεχα αύξηση κατά 3,7%. Πως συνέβη αυτό;

Ο άτυχος καταναλωτής "ανέβηκε" κλίμακα ή καλύτερα τον ανέβασε η ΔΕΗ. Και τον χρέωσε με την τιμή της υψηλής ζώνης ενώ μέχρι χθες τον χρέωνε με την τιμή της χαμηλής. Πόσοι καταναλωτές θα ζήσουν την εμπειρία αυτού του θαύματος; Υπολογίζουμε γύρω στο 80%* των πελατών της ΔΕΗ στο ειδικό τιμολόγιο θα είναι πλέον στην υψηλή ζώνη (από το 15% περίπου που ήταν μέχρι τώρα).

Αξίζει να παρατηρήσει κανείς ότι η τιμή που διαφημίζεται στα ΜΜΕ, την  τηλεόραση και τα ΜΚΔ για το ειδικό τιμολόγιο είναι 12,9 λεπτά την κιλοβατώρα (129 ευρώ/MWh) και αφορά βέβαια τη χαμηλή ζώνη στην οποία βρίσκεται η μειοψηφία των πελατών της ΔΕΗ με ειδικό τιμολόγιο. Η πραγματική τιμή που θα πληρώσει ο μέσος καταναλωτής (με το πάγιο και τον ΦΠΑ που είναι για αυτόν κόστος) θα φθάσει τα 17,1 λεπτά. Αυτά για την προμήθεια. Δεν τελειώσαμε όμως. Υπάρχουν ακόμα 8,2 λεπτά που θα προστεθούν για τα ρυθμιζόμενα. Το τελικό νούμερο στον λογαριασμό θα είναι περίπου 26-27 λεπτά την κιλοβατώρα. Το διπλάσιο από αυτό που διαφημίζεται. Αυτή είναι η ομορφιά να ζει κανείς στην χώρα των θαυμάτων....

Μπορούμε να προστατευθούμε από τα θαύματα της ΔΕΗ; Αν αλλάξουμε σε ένα φθηνότερο τιμολόγιο της αγοράς μπορούμε το 27 να το μειώσουμε ίσως κάτω από 22. Δεν είναι αμελητέο. Ισοδυναμεί με  200 ευρώ λιγότερα για ρεύμα τον χρόνο για τον μέσο καταναλωτή (από περίπου 1.000 στα 800). Γιατί να τα χαρίσουμε;

* Το νούμερο αυτό είναι η δική μας συντηρητική εκτίμηση με βάση τα στοιχεία που διαθέτουμε μετά από 10 χρόνια λειτουργίας. Το διασταυρώσαμε με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία (μέσω ΕΕ) για την αγορά αλλά αυτός που έχει τον ακριβή αριθμό για την ΔΕΗ είναι η ίδια η ΔΕΗ. Μια καλή ιδέα είναι να ζητήσουν οι Λειτουργοί του Τύπου από την ΔΕΗ το ποσοστό αυτό - έτσι από περιέργεια. 

Είναι τα "Καρτέλ" το Πρόβλημα στο Ρεύμα;

Με την ευκολία που χαρακτηρίζει τους δημαγωγούς, πολλοί δημοσιολογούντες (πολιτικοί, Λειτουργοί του Τύπου, ακόμα και "πανεπιστημιακοί" ειδικοί στη Θεωρία των Παιγνίων) ισχυρίζονται με περισσό θράσος (συνήθως στην τηλεόραση ή τα ΜΚΔ και όχι γραπτά) ότι στις αγορές του ρεύματος υπάρχουν καρτέλ. Δηλαδή ότι οι "παίκτες" της αγοράς συνεννοούνται για να κρατήσουν ψηλά τις τιμές. 

Δεν υπάρχει κανένα τεκμήριο που να υποδεικνύει συνεννόηση. Αν υπήρχε, οι "τζάμπα μάγκες" δημαγωγοί (που αμφιβάλω αν ορισμένοι παπαγάλοι από αυτούς γνωρίζουν τον ορισμό του καρτέλ) θα είχαν κάνει καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η κατηγορία αφορά ένα από τα σοβαρότερα εγκλήματα για τα οποία μπορούν να κατηγορηθούν "λευκά κολλάρα" - με εξαιρετικά βαριές ποινές για τους παραβάτες. Θα πουν μερικοί, έχοντας ίσως και κάποιο δίκιο: "έλα μωρέ ποια Επιτροπή Ανταγωνισμού;" Θα απαντούσα: "Ιδού η Ρόδος Ιδού και το Πήδημα. Κάντε επίσημη Καταγγελία". Από ότι γνωρίζω δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία ενέργεια αυτού του είδους (παρ' όλο που ισχύει πλέον και στην χώρα μας η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος - ή όχι;).

Ακόμα όμως και αν υπήρχαν καρτέλ, το κυρίαρχο πρόβλημα (που οι δημαγωγοί αγνοούν ή δεν θέλουν να γίνει γνωστό) είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει λάθος επιλογές πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής "κρίσης". Τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα στην Ελλάδα όπου το πολιτικό σύστημα (σε διακομματική συμφωνία εδώ και 25 χρόνια) δεν άφησε να απογαλακτισθεί από το κράτος η δεσπόζουσα επιχείρηση ηλεκτρισμού. Το πρόβλημα δεν είναι τα καρτέλ. Το πρόβλημα είναι ότι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες συλλογικά, με τους Έλληνες εξ αυτών βασιλικότερους του βασιλέως, αποφάσισαν να καταργήσουν στην πράξη τις αγορές στο ρεύμα ως θυσία για την επίτευξη των κλιματικών στόχων - του περίφημου net zero.

Κατάργησαν την αγορά; Υπερβολή! Και όμως, με την επιδότηση για να επιταχυνθεί η διείσδυση των ΑΠΕ (που θα ήταν κοντά στο μηδέν χωρίς επιδοτήσεις) έχουν πλέον μικρύνει την αγορά ρεύματος στο μισό. Αυτό οδήγησε στο πρόβλημα του "missing money"  για το υπόλοιπο μισό της αγοράς - κυρίως τους παραγωγούς με φυσικό αέριο. Οι οποίοι ήδη, λειτουργώντας τα εργοστάσια τους στο εντελώς αντιοικονομικό 30% της δυναμικότητάς τους, ζητούν  - και σύντομα θα λάβουν - τις δικές τους επιδοτήσεις για να εξακολουθήσουν να είναι "βιώσιμοι¨ (πιθανόν μέσω μιας "αγοράς" δυναμικότητας, ίσως ένα φερετζέ των αλήστου μνήμης ΑΔΔΙ με βάση τα οποία είχαν επενδύσει παλιότερα).

Πως τα κατάφερε έτσι η ΕΕ που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε (εκτός των άλλων) για να εξασφαλίσει τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς για τα μέλη της; Τα κατάφερε θυσιάζοντας τις αγορές στον κλιματικό στόχο. Ακόμα χειρότερα, έθεσε όχι μόνο ένα στόχο - την μείωση των εκπομπών CO2 - αλλά ακόμα δύο. Ο δεύτερος είναι η διείσδυση των ΑΠΕ- που λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον πρώτο - και ο τρίτος η εξοικονόμηση ενέργειας που είναι άχρηστος - γιατί περισσεύει αν δεν αντιστρατεύεται και αυτός τον στόχο μείωσης των εκπομπών. 

Οι πολιτικές της ΕΕ είναι ένα παράδοξο μίγμα νεοφιλελευθερισμού και  σοσιαλιστικού κεντρικού προγραμματισμού. Η μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της αγοράς δικαιωμάτων είναι μια λύση νεοφιλελεύθερης εμπνεύσεως. Έχει πολλές ατέλειες αλλά απηχεί το πνεύμα της πίστης στις αγορές. Ο στόχος διείσδυσης των ΑΠΕ είναι σταλινικής εμπνεύσεως. Τα ίδια έκανε ο Στάλιν με το ατσάλι. Οι δύο πολιτικές είναι λογικά και πρακτικά αλληλοσυγκρουόμενες. Για τον απλό λόγο ότι οι ΑΠΕ δεν είναι ο φθηνότερος τρόπος για να αποτραπεί η εκπομπή CO2 (ακόμα και αν υποτεθεί ότι είναι ο φθηνότερος τρόπος για την παραγωγή ρεύματος!). Αν συγκρίνει κανείς τα ιστορικά στοιχεία των αγορών, παρατηρεί ότι η τιμή των δικαιωμάτων ήταν (και είναι ακόμα) χαμηλότερη από το κόστος των επιδοτήσεων στις ΑΠΕ. Χαρακτηριστικό του ανορθολογισμού των πολιτικών της ΕΕ είναι η απόφαση (ή πλάνο) της Γερμανικής κυβέρνησης (και πιθανότατα της ΕΕ) να θέσει πλαφόν στο κόστος των δικαιωμάτων στην προγραμματισμένη επέκταση της αγοράς στις μεταφορές και τα κτίρια στα 50 ευρώ τον τόνο έναντι 70 (90 πριν ένα μήνα) στο υπάρχον ETS. Ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει δυο φορές για την αποτροπή της κλιματικής "κρίσης¨. Μια για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών και μια για την επιδότηση των ΑΠΕ. Σε ένα ορθολογικά σχεδιασμένο κόσμο μια από τις δυο χρεώσεις περισσεύει - η δεύτερη.

Όσο για τον στόχο για την  εξοικονόμηση ενέργειας, αυτός έχει δύο προβλήματα. Το ένα είναι ότι η επένδυση σε εξοικονόμηση έχει θετική ιδιωτική απόδοση - δεν χρειάζεται κρατική επιδότηση. Το άλλο είναι ότι η εξοικονόμηση οδηγεί συνήθως σε αύξηση της κατανάλωσης - αφού η ενέργεια γίνεται φθηνότερη ( το φαινόμενο που διατύπωσε από τον 19ο αιώνα ο κύριος Jevons).

Δεν χρειάζεται συνεπώς να καταφύγει κανείς σε θεωρίες συνωμοσίας, να ονειρεύεται και να καταγγέλλει καρτέλ. Οι πολιτικές της ΕΕ για την κλιματική "κρίση" είναι άμεσα υπεύθυνες για το ότι οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη είναι οι υψηλότερες στον κόσμο. Γιατί η Ευρώπη έχει την φιλοδοξία να είναι ο παγκόσμιος ηθικός ηγέτης στην προσπάθεια αποτροπής της κλιματικής "κρίσης". Πόσο πιο απλά να το διατυπώσει κανείς;

Επιμένει όμως ο δημαγωγός. Σωστά αυτά με τις πολιτικές της ΕΕ. Αλλά εδώ στην Ελλάδα δεν έχουμε καρτέλ; Είναι ανάγκη να διευκρινίσει κανείς στον δημαγωγό την ανεπαίσθητη ίσως γι' αυτόν (αν και νομίζω ότι ως ¨πανεπιστημιακός" μάλλον υποκρίνεται)  διαφορά ανάμεσα α) στην ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς με ευθύνη του κράτους και β) την συνεννόηση των "παικτών" με σκοπό την κατάχρηση της συλλογικής τους δύναμης εις βάρος των καταναλωτών. Το α) είναι πολιτική ευθύνη ή παράλειψη το β) ποινική.

Είναι προφανές ότι, με ευθύνη όλων των ελληνικών κυβερνήσεων στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα ισχύει το α). Η αγορά ρεύματος στην χώρα είναι η χειρότερη σε όρους ανταγωνισμού από όλες τις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ (εξαιρουμένων της Μάλτας και της Κύπρου). Με τον δεσπόζοντα υπό κρατικό έλεγχο Πάροχο να έχει, κατά παράβαση μνημονιακών νόμων, το 70% της αγοράς σε αριθμό μετρητών, να εξακολουθεί να είναι ιδιοκτήτης ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων όπως το δίκτυο διανομής, και ο δείκτης Herfindahl - Hirschman στην λιανική αγορά να ισοδυναμεί όχι απλώς με ολιγοπώλιο αλλά με δυοπώλιο, δεν έχουμε χρεία μαρτύρων. 

Υπάρχει και καρτέλ; Θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρχει. Η τυχόν συνεννόηση μεταξύ της κυβέρνησης και της διοίκησης του δεσπόζοντα παρόχου μετράει ως σύσταση καρτέλ; Δεν νομίζω - αν συμβαίνει, γίνεται για το κοινό καλό. Άλλωστε είναι συνεννόηση μεταξύ της διοίκησης και του ιδιοκτήτη μιας ανώνυμης εταιρείας εισηγμένης στο χρηματιστήριο. Απολύτως νόμιμο - και αναγκαίο! Το μονοπώλιο της δεσπόζουσας επιχείρησης στις υπηρεσίες εφεδρείας στο σύστημα δεν είναι προφανώς καρτέλ - με ποιόν έχει ανάγκη να συνεννοηθεί;  Σε κάθε περίπτωση, με την υπάρχουσα δομή της αγοράς το ερώτημα περί καρτέλ είναι στην πράξη μηδενικής σημασίας. Οι δικοί μου υπολογισμοί είναι ότι οι πολιτικές της ΕΕ για το Net Zero, όπως εφαρμόζονται στην χώρα, επιβαρύνουν τους Έλληνες με ένα ποσό γύρω στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο ενώ το κόστος της ολιγοπωλιακής δομής της λιανικής αγοράς είναι της τάξης των 500 εκατομμυρίων τον χρόνο. Ο δημαγωγός διυλίζει τον κώνωπα και καταπίνει την κάμηλο.

Υποψιάζομαι όμως ότι ο δημαγωγός κλείνει τα μάτια στην πραγματικότητα γιατί αν την δεχόταν, δεν θα συμφωνούσε με τις προτάσεις μου για την λύση του προβλήματος. Που θα περιλάμβαναν μεταξύ άλλων την πλήρη ιδιωτικοποίηση του δεσπόζοντα Παρόχου (ή τουλάχιστον των υδροηλεκτρικών του σταθμών παραγωγής), την ρυθμιστική παρέμβαση για την μείωση του μεριδίου αγοράς του στην λιανική κάτω από το 30% σε μετρητές, την αποξένωσή του από το δίκτυο διανομής (με συνέπεια την παραχώρησή του μέσω δημοπρασιών σε τρίτους για την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών υποδομών) και τον διαχωρισμό των δραστηριοτήτων παραγωγής από αυτές της προμήθειας για όλους τους καθετοποιημένους "παίκτες". Λύσεις που θα βελτιώσουν την λειτουργία της αγοράς αλλά δεν θα λύσουν το πρόβλημα του ακριβού ρεύματος αν δεν αντιμετωπισθεί ριζοσπαστικά ο ευρωπαϊκός παραλογισμός του net zero. Αλλιώς "άλλα λόγια να αγαπιόμαστε".

Το "Μεσημβρινό" Τιμολόγιο Είναι Μάλλον Μια Τρύπα στο Νερό

Πριν ένα χρόνο, την 1η Φεβρουαρίου του 2025, το ωράριο του διζωνικού τιμολογίου ρεύματος - το πρώην νυκτερινό - άλλαξε. Το επίσημο όνομα είναι πλέον διζωνικό αλλά το χαϊδευτικό του είναι μεσημβρινό. Αυτό γιατί η χρησιμότητά του για τους καταναλωτές επικεντρώνεται στις ώρες 1100 ή 1200 - 1500. Η νυκτερινή ζώνη (0200 έως 0400 ή 0500) θα μπορούσε να αποκληθεί και "γερμανική" κατ' αναλογία της δυσκολότερης βάρδιας στον στρατό.

Η αλλαγή έγινε για να μετατοπιστεί η κατανάλωση στις ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ "ρίχνει" την χονδρική τιμή του ρεύματος (φωτοβολταικά το μεσημέρι - αιολικά στην γερμανική βάρδια). Τώρα που συμπληρώθηκαν 12 μήνες από την εφαρμογή του μέτρου, είναι ώρα να αναρωτηθούμε αν τα αποτελέσματα της παρέμβασης ήταν προς την επιθυμητή κατεύθυνση. 

Ο γράφων (που διαθέτει διζωνικό μετρητή) κατέγραψε τις δικές του καταναλώσεις μεταξύ του 12μηνου μετά την αλλαγή (Φεβρουάριος '25 - Ιανουάριος '26) και του 12μηνου πριν την αλλαγή του ωραρίου (Φεβρουάριος '24 με Ιανουάριο '25). Τα αποτελέσματα φαίνονται στον παρακάτω Πίνακα.

 Όπως λοιπόν φαίνεται στον Πίνακα, η συνολική κατανάλωση αυξήθηκε ελαφρά (+5%) το '25 σε σχέση με το '24. Αυτή όμως η αύξηση είναι το αποτέλεσμα της μείωσης (-14%) της κατανάλωσης στην χαμηλή ζώνη και της σημαντικής αύξησης στην υψηλή (+10%). Το νέο ωράριο - μόνο του, αυτόματα - μετέφερε μέρος της κατανάλωσής μου από την ζώνη χαμηλής στην ζώνη υψηλής χρέωσης.

Δέχομαι ότι η "έρευνα" αυτή του ενός δείγματος είναι ανεπαρκής για να αξιολογηθεί η συνολική επιτυχία ή όχι της παρέμβασης. Είναι όμως ισχυρή ένδειξη ότι η αλλαγή του ωραρίου από μόνη της (και ανεξάρτητα από το κίνητρο της χαμηλότερης τιμής που υποτίθεται ότι θα έδιναν οι Πάροχοι) λειτουργεί αντίθετα από την πρόθεση των σχεδιαστών του μέτρου.

Η άποψή μου είναι ότι το βάρος της απόδειξης για την επιτυχία της παρέμβασης  βαρύνει τους σχεδιαστές της. Προτείνω συνεπώς την άμεση αλλαγή του ωραρίου (επαναφορά στο προηγούμενο) εκτός εάν υπάρξει τεκμηριωμένη θετική αξιολόγηση του μέτρου. Υποθέτω ότι αυτοί που το σχεδίασαν δεν είναι κοινοί θνητοί οπότε έχουν μια ελπίδα να πάρουν τα στοιχεία από τον μυστικοπαθή ΔΕΔΔΗΕ. Είμαι σίγουρος ότι έχουν και αυτοί την περιέργεια.

Αίτημα Προς την ΡΑΑΕΥ για Δημοσιοποίηση Στοιχείων της Αγοράς Ρεύματος στην ΧΤ

(Το παρακάτω κείμενο έχει αποσταλεί στην ΡΑΑΕΥ την 27/2/26)

Κυρίες / Κύριοι

Με την παρούσα επιστολή αιτούμεθα την δημοσιοποίηση στοιχείων του μέρους της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην χώρα που τροφοδοτείται στην Χαμηλή Τάση. Προτείνουμε τα στοιχεία αυτά να περιληφθούν στις μηνιαίες αναφορές για την λιανική αγορά που ήδη εκδίδονται - λαμβάνοντας υπόψιν ότι ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να ενημερώνονται ανά τρίμηνο, εξάμηνο ή ακόμα δωδεκάμηνο. Το παρόν αίτημα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:

• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στην Χαμηλή Τάση (ΧΤ) με Συμφωνημένη Ισχύ (ΣΙ) 8 KVA, 25KVA και πάνω από 25 KVA. Ποσοστό στην συνολική κατανάλωση ανά επίπεδο ΣΙ.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο των οικιακών μετρητών στην ΧΤ με μέση ετήσια κατανάλωση στις ζώνες που χρησιμοποιεί η Eurostat (DA<1.000, DB 1.000-2.499, DC 2.500-4.999, DD 5.000-14.999, DE >15.000). Συνολική Κατανάλωση ανά ζώνη.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στη ΧΤ με διζωνικό (έξυπνο ή συμβατικό) μετρητή. Μέση κατανάλωση ανά είδος μετρητή.
• Αριθμός και ποσοστό στην ΧΤ εγκατεστημένων έξυπνων μετρητών με δυνατότητα τηλεμέτρησης (δηλαδή εξυπηρέτησης πορτοκαλί τιμολογίων)
• Συνολικός αριθμός αλλαγών Παρόχων σε μηνιαία βάση. Πίνακας με αριθμό αλλαγών μεταξύ παρόχων (από/προς). Δημοσιεύτηκε μια μόνο χρονιά (2024) και κατόπιν σταμάτησε χωρίς να δοθεί εξήγηση για αυτό. 
• Στους Πίνακες με τους αριθμούς μετρητών ανά είδος τιμολογίου να προστεθεί η πληροφορία σχετικά με τον αριθμό αλλαγών προς σταθερά τιμολόγια που έγιναν σε προϊόν  του ίδιου Παρόχου ή μέσω αλλαγής Παρόχου.
• Θα ήταν επίσης καλή ιδέα η ΡΑΑΕΥ να καταρτίζει ένα μηνιαίο δείκτη τιμών ανάλογο με αυτόν που δημοσιεύει το allazorevma.gr ως Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (που περιλαμβάνει προβλέψεις για τη εξέλιξη των τιμών σε χρονικό ορίζοντα 12 μηνών) 

Τα στοιχεία αυτά (κατά προτίμηση με επιπλέον ανάλυση ανά είδος εγκατάστασης - οικιακές/ επαγγελματικές) είναι χρήσιμα (και ορισμένα αναγκαία) για: 

• Παρόχους - για τον σχεδιασμό των εμπορικών και γενικά επιχειρηματικών τους πολιτικών
• Επιχειρήσεις που έχουν πρόθεση να εισέλθουν στην αγορά για την προετοιμασία των επιχειρηματικών τους σχεδίων
• Οργανισμούς (κερδοσκοπικούς ή μη) που παρακολουθούν την αγορά (π.χ. ΡΑΑΕΥ, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Κοινοβούλιο) ή τους υποκαθιστούν / υποβοηθούν την λειτουργία τους (Οργανώσεις Καταναλωτών, Ινστιτούτα Ερευνών, ΑΕΙ, ιστοσελίδες σύγκρισης τιμών)
• Λειτουργούς του Τύπου
• Καταναλωτές (τελευταίοι αλλά όχι λιγότερο σημαντικοί!)

Εκτιμούμε ότι τα στοιχεία αυτά όχι μόνο δεν είναι "εμπορικά μυστικά" αλλά αντίθετα μπορούν να χαρακτηριστούν ως "δημόσια" αγαθά. Τα οποία ως τέτοια, είναι υποχρέωση της ΡΑΑΕΥ να παρέχει λαμβάνοντας επιπρόσθετα υπόψιν ότι ακριβώς επειδή είναι χρήσιμα σε όλους τους παραπάνω, έχουν ανταλλακτική αξία. Συνεπώς υπάρχει πιθανότητα να γίνουν αντικείμενα ιδιωτικής συναλλαγής. Η δημοσιοποίησή τους θα ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο αυτό.

Σας ευχαριστούμε για την  προσοχή σας στο αίτημα αυτό. Είμεθα στην διάθεσή σας για κάθε πρόσθετη πληροφορία, επεξήγηση ή υποστήριξη στη υλοποίηση του αιτήματος.

Με εκτίμηση

Αθανάσιος Γκίκας

Ιδρυτής 

Clarus ESCo

Κλιματική "Κρίση": Ιδέες για Δημαγωγούς

Η δημόσια συζήτηση για την κλιματική "κρίση" διεξάγεται χρησιμοποιώντας ρητορικά σχήματα σε επίπεδο δημαγωγίας.  Απουσιάζει ο διάλογος με ορθολογικούς όρους. Συνεπώς αν κάποιος θελήσει να συμμετάσχει (με σκοπό να επηρεάσει την κοινή γνώμη) είναι αναγκασμένος να το κάνει με τους ίδιους όρους. Ακολουθούν παρακάτω ορισμένα δοκιμασμένα δημαγωγικά συνθήματα που θα μπορούσαν να προωθήσουν με συνοπτικό και εύληπτο τρόπο στο ευρύ κοινό αναλύσεις για το φαινόμενο της κλιματικής "κρίσης" και προτάσεις  για την αντιμετώπισή του που διαφέρουν από το τρέχον κυρίαρχο "αφήγημα". Ιδού ένας σχετικός κατάλογος:

«Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες». Το παλιό καλό αυτό πατριωτικό σύνθημα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να εμπεδώσει στο κοινό την ιδέα ότι οι πολίτες του ελληνικού κράτους δεν είχαν, δεν έχουν και δεν προβλέπεται να έχουν καμία ευθύνη για την "κρίση" ούτε δυνατότητα να επηρεάσουν το παγκόσμιο κλίμα. Το να πληρώνουν για την αποτροπή της παγκόσμιας κλιματικής "κρίσης" ποσό της τάξεως του 1% του ετήσιου εθνικού εισοδήματος είναι εντελώς ανορθολογική πολιτική. Σπαταλούνται έτσι πόροι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για προστασία από τις αναπόφευκτες επιπτώσεις της "κρίσης" δηλαδή την υιοθέτηση πολιτικών προσαρμογής στις νέες συνθήκες του περιβάλλοντος.

«Ανήκομεν εις την Δύσην». Το σύνθημα, επίσης παλιό και καλό, αποτελεί ακόμα και σήμερα πηγή περηφάνειας (και οράματος ) για τους Έλληνες. Ναι μεν η "Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες" - αλλά ταυτόχρονα είμεθα ή θέλουμε να είμεθα Ευρωπαίοι. Το σύνθημα είναι απαραίτητο για να κατανοήσει και να αποδεχθεί το κοινό ότι το τίμημα που πληρώνουμε για τη κλιματική "κρίση" είναι στην πραγματικότητα το κόστος του να είμαστε μέλη ενός αριστοκρατικού κλαμπ. Το «ανήκομεν εις την δύσην» σηματοδοτεί την ευαισθησία μας για το περιβάλλον και την περηφάνεια που ανήκουμε στην ομάδα των χωρών του κόσμου που έχει αναλάβει να ηγηθεί της προσπάθειας να αντιμετωπισθεί το παγκόσμιο πρόβλημα της κλιματικής "κρίσης". Η λογική περίπου της μαντάμ Σουσού. Είναι όμως αναγκαίο ως αντίβαρο στην στενή πατριωτική αντίληψη των πραγμάτων.

«Λεφτά Υπάρχουν». Η Ελληνική κοινωνία πάντα υποπτευόταν ότι υπάρχουν πόροι - κυρίως δημόσιοι - που τους εκμεταλλεύονται κρυφίως "λαμόγια" ολιγάρχες. Υποψία που, για να λέμε και την πικρή αλήθεια, δεν είναι εντελώς αβάσιμη. Το σύνθημα αυτό θα βοηθήσει να αποδεχθεί η κοινωνία το τίμημα για την συμμετοχή στο κλαμπ της ΕΕ με πρόφαση την κλιματική κρίση. Είναι ένα σύνθημα που για να έχει απήχηση θα πρέπει να γίνει πράξη. Με την εφαρμογή της πολιτικής να επιστρέφονται στους πολίτες όλα τα έσοδα από τους φόρους που επιβάλλονται στη κατανάλωση προϊόντων που για την παραγωγή τους χρησιμοποιούνται ορυκτά καύσιμα. Εναλλακτικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και το νεότερο σύνθημα της "δίκαιης μετάβασης". Ο γράφων δεν το προτιμά γιατί ο τρόπος που έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι τώρα είναι εντελώς παραπλανητικός, αδιαφανής, πολιτικά ανήθικος και οικονομικά αναποτελεσματικός (στον βαθμό που υλοποιείται). Η πιο "δίκαιη" αντιστάθμιση του κόστους για τους πολίτες των παράλογων πολιτικών "αποτροπής της κλιματικής κρίσης" είναι το ρευστό. Εν τη παλάμη και ούτω βοήσωμεν.

«Μειώνουμε τους λογαριασμούς ρεύματος». Είναι το αγαπημένο σύνθημα του κράτους (υπό οποιαδήποτε διακυβέρνηση). Διατυπωμένο στον τυπικό "πονηρό" ενεστώτα των πολιτικών (τώρα - όπου να' ναι, σε λίγο!). Το συνήθως ψευδές αυτό μήνυμα (το ρεύμα συνεχώς αυξάνεται και ο κυριότερη αιτία είναι το ίδιο το κράτος) μπορεί να αποκτήσει μια δόση αξιοπιστίας αν εφαρμοσθούν ορισμένες καινοτομικές ιδέες: Να φύγουν από τους λογαριασμούς οι φόροι των δήμων και η ΕΡΤ και να μετατραπεί το ΕΤΜΕΑΡ (όλο ή μέρος του) σε εθελοντικό - να περιλαμβάνεται δηλαδή ως πρόσθετη (ανταγωνιστική) χρέωση σε "πράσινα" τιμολόγια που ο καταναλωτής με δική του απόφαση θα επιλέγει. 

«Κάτω η διαπλοκή και τα καρτέλ». Είναι ένα σύνθημα που ήδη χρησιμοποιείται κατά κόρον από την αντιπολίτευση. Τυχαίνει  μάλιστα να αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την πραγματικότητα. Με την διαφορά ότι δεν ονομάζονται ονόματα (ή προτείνεται η αντικατάσταση του καρτέλ με ένα κρατικό μονοπώλιο). Αποκρύπτονται εντέχνως η αιτία που υποθάλπει το καρτέλ - η κατάργηση της αγοράς λόγω Net Zero και ο ελέφαντας στο δωμάτιο - η υπό κρατικό έλεγχο δεσπόζουσα επιχείρηση. Ο γράφων δεν ελπίζει ότι θα υπάρξει Έλληνας πολιτικός που θα πεισθεί να εφαρμόσει πολιτικές για να αντιμετωπίσει την έλλειψη ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας (ούτε και η Τρόικα τα κατάφερε!). Αυτό γιατί η δομή των αγορών με ένα κρατικοδίαιτο και 3-4 ιδιώτες που ζουν υπό την σκέπη του είναι παράδοση πλέον στη νεότερη Ελλάδα - τουλάχιστον στους στρατηγικούς (για τους πολιτικούς) κλάδους (Τηλεπικοινωνίες, Τράπεζες, ΜΜΕ, Ενέργεια). Το σύνθημα συνεπώς αναφέρεται περισσότερο για την πληρότητα της ανάλυσης.

Δεν είναι σίγουρο ότι τα συνθήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω έχουν λογική συνέπεια ή ότι βοηθούν σε σύμπραξη τύπου «ιερατείου και λαθρεμπόρων». Το ότι δεν έχουν λογική συνέπεια δεν είναι αναγκαστικά μειονέκτημα. Αλλά για να διαμορφωθούν πλειοψηφίες τουλάχιστον στην άρχουσα τάξη της δημοκρατικής κοινωνίας, είναι αναγκαίο να συμμαχήσουν τόσο ιδεολόγοι όσο και προσοδοθήρες. Το σημερινό κυρίαρχο αφήγημα είναι πολύ ισχυρό (ειδικά στους προσοδοθήρες). Η μόνη ελπίδα να ηττηθεί είναι να υπονομευθεί εκ των έσω. Hδη ο πρωθυπουργός έκανε, είναι η αλήθεια, μια πρώτη νύξη με ένα γράμμα... στους Financial Times. Οι Έλληνες δεν διαβάζουν Financial Times. Χρειάζονται συνθήματα και καλύτερα είναι τα παλιά και δοκιμασμένα.

Το "Επιτελικό" Κράτος και η Κλιματική "Κρίση"

Τι είναι αυτό το "Επιτελικό" κράτος; Οι δύο Αμερικανοί διανοητές (David Osborne, Ted Gaebler)* και ο τότε (τέλη του προηγούμενου αιώνα) αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Al Gore, που θεωρούνται οι πρώτοι θιασώτες του, το παρομοίαζαν με τον τιμονιέρη της βάρκας που πλοηγεί την κοινωνία προς μακροχρόνιους συλλογικούς στόχους. Προς τους οποίους την προωθούν κωπηλατώντας οι πολίτες-υπήκοοι (Steering not Rowing ήταν η φράση - σύνθημα).

Η διαδικασία επιλογής του τιμονιέρη δεν επηρεάζει το γεγονός ότι η σαφής διάκριση μεταξύ του τιμονιέρη και των κωπηλατών έχει μεγάλα πλεονεκτήματα. Το κυριότερο είναι ότι ο τιμονιέρης αξιοποιεί για το κοινό καλό την ικανότητα ή την διάθεση πολλών από τους υπηκόους να αναλαμβάνουν κινδύνους και να καινοτομούν - ή απλώς να "βάζουν πλάτη" - παρέχοντάς τους ένα ασφαλές μακροχρόνιο πλαίσιο στο οποίο θα δραστηριοποιηθούν. Αυτό σημαίνει ότι ο τιμονιέρης αναγνωρίζει ότι ούτε μπορεί ούτε θέλει - αλλά και δεν χρειάζεται - να μάθει τα μυστικά της κωπηλασίας. 

Ο Τιμονιέρης είναι είτε ο κάτοχος της Αλήθειας (έχει βγει έξω από την Σπηλιά που ζουν οι κωπηλάτες και γνωρίζει ίσως και τον μυστικό Πυθαγόρειο αριθμό**) είτε έχει λάβει εντολή για την πορεία με ομόφωνη(;) απόφαση των κωπηλατών. Στην πρώτη περίπτωση, που ο τιμονιέρης (ή το κόμμα του) είναι οι λίγοι κάτοχοι της Αλήθειας, έχουν, αν αποκτήσουν δύναμη, όχι μόνο το δικαίωμα αλλά την υποχρέωση να επιβάλλουν την ορθή πορεία στους κωπηλάτες. Εναλλακτικά, αν η δύναμη βρίσκεται στην πλευρά των πολλών, για τον καθορισμό των συλλογικών στόχων ακολουθείται μια διαδικασία που οδηγεί στην κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου συμβολαίου (συντάγματος) και ονομάζεται συνήθως δημοκρατία.

Ε! Λοιπόν στην μικρή μας χώρα εδώ και μερικά χρόνια αποκτήσαμε Επιτελικό κράτος. Και μάλιστα υποτίθεται του δεύτερου τύπου από τα προαναφερθέντα - του δημοκρατικού. Είναι ενδιαφέρον να δούμε πως δουλεύει αυτού του είδους το κράτος σε ένα από τα πιο "καυτά" (όνομα και πράγμα!) προβλήματα της εποχής μας. Την αποκαλούμενη κλιματική "κρίση".

Πρέπει να ασχολείται με το θέμα το Επιτελικό κράτος; Ναι πρέπει - είναι προφανές ότι η αντιμετώπισή του απαιτεί συλλογική δράση και μάλιστα σε εξαιρετικά μακροχρόνιο ορίζοντα. Η αντιμετώπιση της κλιματικής "κρίσης" είναι ίσως το πιο "επιτελικό" από τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ένα κράτος. Εκτελεί λοιπόν σωστά την λειτουργία του το ελληνικό επιτελικό κράτος στην περίπτωση αυτή; Η άποψή μου είναι ότι η ελληνική εκδοχή του Επιτελικού κράτους δυσφημεί την ιδέα σε περισσότερες από μια διαστάσεις. Η μια είναι η απουσία δημοκρατικής νομιμοποίησης και η άλλη η έλλειψη διαχωρισμού μεταξύ εκτελεστικής και επιτελικής λειτουργίας. 

Το ελληνικό Επιτελικό κράτος λαμβάνει αποφάσεις και δεσμεύει την χώρα σε μακροχρόνιους - δηλαδή συνταγματικού επιπέδου - χρονικούς ορίζοντες σχετικά με την κλιματική "κρίση". Χρόνους που είναι μακρύτεροι ακόμα και από αυτούς μεταξύ αναθεωρήσεων του συντάγματος της χώρας. Δεν είναι προφανές από που αντλεί την νομιμοποίηση για αυτές τις δεσμεύσεις. Ταυτόχρονα  δεν φαίνεται να καταβάλει προσπάθεια να εκμεταλλευθεί την αρχή της επικουρικότητας. Εφαρμόζει χωρίς αντίρρηση*** τις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ που επιρρίπτουν δυσανάλογα το κόστος των πολιτικών της στην  φτωχότερη χώρα της Ευρώπης. Στην περίπτωση αυτή τίθεται εν αμφιβόλω ακόμα και το εάν το ελληνικό Επιτελικό κράτος είναι δημοκρατικού ή απολυταρχικού τύπου - με την ΕΕ στη  θέση του απόλυτου καλοκάγαθου μονάρχη. Είναι σαφές ότι οι πολιτικές αποτροπής που κατ' επιταγή της ΕΕ εφαρμόζει η χώρα έχουν σημαντικό κόστος για τους πολίτες της (υπολογίζεται σε πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο) και κανένα απολύτως όφελος (σε αντίθεση με πολιτικές προσαρμογής που έχουν τοπικά πλήρως προσδιορισμένο όφελος και κόστος). Επομένως είναι όχι μόνο εντελώς ανορθολογικές αλλά και μη νομιμοποιημένες δημοκρατικά.

Αλλά ακόμα και αν υποτεθεί ότι υπάρχει δημοκρατική νομιμοποίηση, η διάκριση μεταξύ επιτελικών και διαχειριστικών λειτουργιών είναι ανύπαρκτη. Η χώρα θα μπορούσε πιθανόν να ευθυγραμμιστεί ακόμα και με τους πιο παράλογους συλλογικούς στόχους της ΕΕ (όπως το Net Zero) αν περιόριζε τις πολιτικές της στις εξής: α) στην επιβολή ενός φόρου άνθρακα β) την παράλληλη άμεση κατάργηση όλων των επιδοτήσεων (ΑΠΕ, εξηλεκτρισμό, ηλεκτροκίνηση, εξοικονόμηση ενέργειας κλπ.) και γ) την επιστροφή όλων των εσόδων του φόρου άνθρακα στην κοινωνία (την πιο δίκαιη από τις "δίκαιες" μεταβάσεις). Ο φόρος άνθρακα (ή φόρος Pigou) δεν είναι παρά μια εφαρμογή της ιδέας του επιτελικού κράτους στο πρόβλημα της κλιματικής "κρίσης". Είναι η αναγνώριση του γεγονότος ότι το κράτος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει το ποιος είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την απανθρακοποίηση. Με τον φόρο όμως δίνει ένα κίνητρο τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές, που ξέρουν καλύτερα, να προσαρμόσουν την συμπεριφορά τους ώστε, ενεργώντας για δικό τους όφελος, να βοηθήσουν να επιτευχθεί ο συλλογικός στόχος.  

Η ελληνική κοινωνία, όντας ετερόφωτη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους (και αυτό δεν είναι αξιολογική κρίση), έχει καταφέρει στο παρελθόν να προσαρμόσει στο δικό της λεξιλόγιο και ρητορική διαστρεβλώνοντάς τες πολλές "δυτικές" έννοιες (σοσιαλισμός φιλελευθερισμός κλπ.). Το "Επιτελικό" κράτος φαίνεται ότι είναι το τελευταίο θύμα της. Καλό είναι να αντιγράφουμε τους κουτόφραγκους αλλά ακόμα καλύτερο να το κάνουμε σωστά.

* Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector,1993 by David Osborne, Ted Gaebler

** Δεν θα διαφύγει υποθέτω της προσοχής των περήφανων για την  καταγωγή τους Ελλήνων ότι η παραβολή του καραβιού και του τιμονιέρη χρησιμοποιείται από τον Πλάτωνα στην Πολιτεία του για να πείσει τους συνομιλητές του ότι οι φιλόσοφοι (δηλαδή ο ίδιος) πρέπει να κυβερνούν (έστω και αν αυτοί διστάζουν να αναλάβουν την ευθύνη).

*** Έχουν σταλεί είναι η αλήθεια πρόσφατα ορισμένες επιστολές που εμμέσως υποκρύπτουν αντιρρήσεις προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές από τον Π/Θ.