Το "Μεσημβρινό" Τιμολόγιο Είναι Μάλλον Μια Τρύπα στο Νερό

Πριν ένα χρόνο, την 1η Φεβρουαρίου του 2025, το ωράριο του διζωνικού τιμολογίου ρεύματος - το πρώην νυκτερινό - άλλαξε. Το επίσημο όνομα είναι πλέον διζωνικό αλλά το χαϊδευτικό του είναι μεσημβρινό. Αυτό γιατί η χρησιμότητά του για τους καταναλωτές επικεντρώνεται στις ώρες 1100 ή 1200 - 1500. Η νυκτερινή ζώνη (0200 έως 0400 ή 0500) θα μπορούσε να αποκληθεί και "γερμανική" κατ' αναλογία της δυσκολότερης βάρδιας στον στρατό.

Η αλλαγή έγινε για να μετατοπιστεί η κατανάλωση στις ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ "ρίχνει" την χονδρική τιμή του ρεύματος (φωτοβολταικά το μεσημέρι - αιολικά στην γερμανική βάρδια). Τώρα που συμπληρώθηκαν 12 μήνες από την εφαρμογή του μέτρου, είναι ώρα να αναρωτηθούμε αν τα αποτελέσματα της παρέμβασης ήταν προς την επιθυμητή κατεύθυνση. 

Ο γράφων (που διαθέτει διζωνικό μετρητή) κατέγραψε τις δικές του καταναλώσεις μεταξύ του 12μηνου (Φεβρουάριος '25 - Ιανουάριος '26) και του 12μηνου (Φεβρουάριος '24 με Ιανουάριο '25). Τα αποτελέσματα φαίνονται στον παρακάτω Πίνακα.

 Όπως λοιπόν φαίνεται στον Πίνακα, η συνολική κατανάλωση αυξήθηκε ελαφρά (+5%) το '25 σε σχέση με το 24. Αυτή όμως η αύξηση είναι το αποτέλεσμα της μείωσης (-14%) της κατανάλωσης στην χαμηλή ζώνη και της σημαντικής αύξησης στην υψηλή (+10%). Το νέο ωράριο - μόνο του, αυτόματα - μετέφερε μέρος της κατανάλωσής μου από την ζώνη χαμηλής στην ζώνη υψηλής χρέωσης.

Δέχομαι ότι η "έρευνα" αυτή του ενός δείγματος είναι ανεπαρκής για να αξιολογηθεί η συνολική επιτυχία ή όχι της παρέμβασης. Είναι όμως ισχυρή ένδειξη ότι η αλλαγή του ωραρίου από μόνη της (και ανεξάρτητα από το κίνητρο της χαμηλότερης τιμής που υποτίθεται ότι θα έδιναν οι Πάροχοι) λειτουργεί αντίθετα από την πρόθεση των σχεδιαστών του μέτρου.

Η άποψή μου είναι ότι το βάρος της απόδειξης για την επιτυχία της παρέμβασης  βαρύνει τους σχεδιαστές της. Προτείνω συνεπώς την άμεση αλλαγή του ωραρίου (επαναφορά στο προηγούμενο) εκτός εάν υπάρξει τεκμηριωμένη θετική αξιολόγηση του μέτρου. Υποθέτω ότι αυτοί που το σχεδίασαν δεν είναι κοινοί θνητοί οπότε έχουν μια ελπίδα να πάρουν τα στοιχεία από τον μυστικοπαθή ΔΕΔΔΗΕ. Είμαι σίγουρος ότι έχουν και αυτοί την περιέργεια.

Αίτημα Προς την ΡΑΑΕΥ για Δημοσιοποίηση Στοιχείων της Αγοράς Ρεύματος στην ΧΤ

(Το παρακάτω κείμενο έχει αποσταλεί στην ΡΑΑΕΥ την 27/2/26)

Κυρίες / Κύριοι

Με την παρούσα επιστολή αιτούμεθα την δημοσιοποίηση στοιχείων του μέρους της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην χώρα που τροφοδοτείται στην Χαμηλή Τάση. Προτείνουμε τα στοιχεία αυτά να περιληφθούν στις μηνιαίες αναφορές για την λιανική αγορά που ήδη εκδίδονται - λαμβάνοντας υπόψιν ότι ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να ενημερώνονται ανά τρίμηνο, εξάμηνο ή ακόμα δωδεκάμηνο. Το παρόν αίτημα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:

• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στην Χαμηλή Τάση (ΧΤ) με Συμφωνημένη Ισχύ (ΣΙ) 8 KVA, 25KVA και πάνω από 25 KVA. Ποσοστό στην συνολική κατανάλωση ανά επίπεδο ΣΙ.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο των οικιακών μετρητών στην ΧΤ με μέση ετήσια κατανάλωση στις ζώνες που χρησιμοποιεί η Eurostat (DA<1.000, DB 1.000-2.499, DC 2.500-4.999, DD 5.000-14.999, DE >15.000). Συνολική Κατανάλωση ανά ζώνη.
• Αριθμός και ποσοστό στο σύνολο μετρητών στη ΧΤ με διζωνικό (έξυπνο ή συμβατικό) μετρητή. Μέση κατανάλωση ανά είδος μετρητή.
• Αριθμός και ποσοστό στην ΧΤ εγκατεστημένων έξυπνων μετρητών με δυνατότητα τηλεμέτρησης (δηλαδή εξυπηρέτησης πορτοκαλί τιμολογίων)
• Συνολικός αριθμός αλλαγών Παρόχων σε μηνιαία βάση. Πίνακας με αριθμό αλλαγών μεταξύ παρόχων (από/προς). Δημοσιεύτηκε μια μόνο χρονιά (2024) και κατόπιν σταμάτησε χωρίς να δοθεί εξήγηση για αυτό. 
• Στους Πίνακες με τους αριθμούς μετρητών ανά είδος τιμολογίου να προστεθεί η πληροφορία σχετικά με τον αριθμό αλλαγών προς σταθερά τιμολόγια που έγιναν σε προϊόν  του ίδιου Παρόχου ή μέσω αλλαγής Παρόχου.
• Θα ήταν επίσης καλή ιδέα η ΡΑΑΕΥ να καταρτίζει ένα μηνιαίο δείκτη τιμών ανάλογο με αυτόν που δημοσιεύει το allazorevma.gr ως Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (που περιλαμβάνει προβλέψεις για τη εξέλιξη των τιμών σε χρονικό ορίζοντα 12 μηνών) 

Τα στοιχεία αυτά (κατά προτίμηση με επιπλέον ανάλυση ανά είδος εγκατάστασης - οικιακές/ επαγγελματικές) είναι χρήσιμα (και ορισμένα αναγκαία) για: 

• Παρόχους - για τον σχεδιασμό των εμπορικών και γενικά επιχειρηματικών τους πολιτικών
• Επιχειρήσεις που έχουν πρόθεση να εισέλθουν στην αγορά για την προετοιμασία των επιχειρηματικών τους σχεδίων
• Οργανισμούς (κερδοσκοπικούς ή μη) που παρακολουθούν την αγορά (π.χ. ΡΑΑΕΥ, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Κοινοβούλιο) ή τους υποκαθιστούν / υποβοηθούν την λειτουργία τους (Οργανώσεις Καταναλωτών, Ινστιτούτα Ερευνών, ΑΕΙ, ιστοσελίδες σύγκρισης τιμών)
• Λειτουργούς του Τύπου
• Καταναλωτές (τελευταίοι αλλά όχι λιγότερο σημαντικοί!)

Εκτιμούμε ότι τα στοιχεία αυτά όχι μόνο δεν είναι "εμπορικά μυστικά" αλλά αντίθετα μπορούν να χαρακτηριστούν ως "δημόσια" αγαθά. Τα οποία ως τέτοια, είναι υποχρέωση της ΡΑΑΕΥ να παρέχει λαμβάνοντας επιπρόσθετα υπόψιν ότι ακριβώς επειδή είναι χρήσιμα σε όλους τους παραπάνω, έχουν ανταλλακτική αξία. Συνεπώς υπάρχει πιθανότητα να γίνουν αντικείμενα ιδιωτικής συναλλαγής. Η δημοσιοποίησή τους θα ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο αυτό.

Σας ευχαριστούμε για την  προσοχή σας στο αίτημα αυτό. Είμεθα στην διάθεσή σας για κάθε πρόσθετη πληροφορία, επεξήγηση ή υποστήριξη στη υλοποίηση του αιτήματος.

Με εκτίμηση

Αθανάσιος Γκίκας

Ιδρυτής 

Clarus ESCo

Κλιματική "Κρίση": Ιδέες για Δημαγωγούς

Η δημόσια συζήτηση για την κλιματική "κρίση" διεξάγεται χρησιμοποιώντας ρητορικά σχήματα σε επίπεδο δημαγωγίας.  Απουσιάζει ο διάλογος με ορθολογικούς όρους. Συνεπώς αν κάποιος θελήσει να συμμετάσχει (με σκοπό να επηρεάσει την κοινή γνώμη) είναι αναγκασμένος να το κάνει με τους ίδιους όρους. Ακολουθούν παρακάτω ορισμένα δοκιμασμένα δημαγωγικά συνθήματα που θα μπορούσαν να προωθήσουν με συνοπτικό και εύληπτο τρόπο στο ευρύ κοινό αναλύσεις για το φαινόμενο της κλιματικής "κρίσης" και προτάσεις  για την αντιμετώπισή του που διαφέρουν από το τρέχον κυρίαρχο "αφήγημα". Ιδού ένας σχετικός κατάλογος:

«Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες». Το παλιό καλό αυτό πατριωτικό σύνθημα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να εμπεδώσει στο κοινό την ιδέα ότι οι πολίτες του ελληνικού κράτους δεν είχαν, δεν έχουν και δεν προβλέπεται να έχουν καμία ευθύνη για την "κρίση" ούτε δυνατότητα να επηρεάσουν το παγκόσμιο κλίμα. Το να πληρώνουν για την αποτροπή της παγκόσμιας κλιματικής "κρίσης" ποσό της τάξεως του 1% του ετήσιου εθνικού εισοδήματος είναι εντελώς ανορθολογική πολιτική. Σπαταλούνται έτσι πόροι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για προστασία από τις αναπόφευκτες επιπτώσεις της "κρίσης" δηλαδή την υιοθέτηση πολιτικών προσαρμογής στις νέες συνθήκες του περιβάλλοντος.

«Ανήκομεν εις την Δύσην». Το σύνθημα, επίσης παλιό και καλό, αποτελεί ακόμα και σήμερα πηγή περηφάνειας (και οράματος ) για τους Έλληνες. Ναι μεν η "Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες" - αλλά ταυτόχρονα είμεθα ή θέλουμε να είμεθα Ευρωπαίοι. Το σύνθημα είναι απαραίτητο για να κατανοήσει και να αποδεχθεί το κοινό ότι το τίμημα που πληρώνουμε για τη κλιματική "κρίση" είναι στην πραγματικότητα το κόστος του να είμαστε μέλη ενός αριστοκρατικού κλαμπ. Το «ανήκομεν εις την δύσην» σηματοδοτεί την ευαισθησία μας για το περιβάλλον και την περηφάνεια που ανήκουμε στην ομάδα των χωρών του κόσμου που έχει αναλάβει να ηγηθεί της προσπάθειας να αντιμετωπισθεί το παγκόσμιο πρόβλημα της κλιματικής "κρίσης". Η λογική περίπου της μαντάμ Σουσού. Είναι όμως αναγκαίο ως αντίβαρο στην στενή πατριωτική αντίληψη των πραγμάτων.

«Λεφτά Υπάρχουν». Η Ελληνική κοινωνία πάντα υποπτευόταν ότι υπάρχουν πόροι - κυρίως δημόσιοι - που τους εκμεταλλεύονται κρυφίως "λαμόγια" ολιγάρχες. Υποψία που, για να λέμε και την πικρή αλήθεια, δεν είναι εντελώς αβάσιμη. Το σύνθημα αυτό θα βοηθήσει να αποδεχθεί η κοινωνία το τίμημα για την συμμετοχή στο κλαμπ της ΕΕ με πρόφαση την κλιματική κρίση. Είναι ένα σύνθημα που για να έχει απήχηση θα πρέπει να γίνει πράξη. Με την εφαρμογή της πολιτικής να επιστρέφονται στους πολίτες όλα τα έσοδα από τους φόρους που επιβάλλονται στη κατανάλωση προϊόντων που για την παραγωγή τους χρησιμοποιούνται ορυκτά καύσιμα. Εναλλακτικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και το νεότερο σύνθημα της "δίκαιης μετάβασης". Ο γράφων δεν το προτιμά γιατί ο τρόπος που έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι τώρα είναι εντελώς παραπλανητικός, αδιαφανής, πολιτικά ανήθικος και οικονομικά αναποτελεσματικός (στον βαθμό που υλοποιείται). Η πιο "δίκαιη" αντιστάθμιση του κόστους για τους πολίτες των παράλογων πολιτικών "αποτροπής της κλιματικής κρίσης" είναι το ρευστό. Εν τη παλάμη και ούτω βοήσωμεν.

«Μειώνουμε τους λογαριασμούς ρεύματος». Είναι το αγαπημένο σύνθημα του κράτους (υπό οποιαδήποτε διακυβέρνηση). Διατυπωμένο στον τυπικό "πονηρό" ενεστώτα των πολιτικών (τώρα - όπου να' ναι, σε λίγο!). Το συνήθως ψευδές αυτό μήνυμα (το ρεύμα συνεχώς αυξάνεται και ο κυριότερη αιτία είναι το ίδιο το κράτος) μπορεί να αποκτήσει μια δόση αξιοπιστίας αν εφαρμοσθούν ορισμένες καινοτομικές ιδέες: Να φύγουν από τους λογαριασμούς οι φόροι των δήμων και η ΕΡΤ και να μετατραπεί το ΕΤΜΕΑΡ (όλο ή μέρος του) σε εθελοντικό - να περιλαμβάνεται δηλαδή ως πρόσθετη (ανταγωνιστική) χρέωση σε "πράσινα" τιμολόγια που ο καταναλωτής με δική του απόφαση θα επιλέγει. 

«Κάτω η διαπλοκή και τα καρτέλ». Είναι ένα σύνθημα που ήδη χρησιμοποιείται κατά κόρον από την αντιπολίτευση. Τυχαίνει  μάλιστα να αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την πραγματικότητα. Με την διαφορά ότι δεν ονομάζονται ονόματα (ή προτείνεται η αντικατάσταση του καρτέλ με ένα κρατικό μονοπώλιο). Αποκρύπτονται εντέχνως η αιτία που υποθάλπει το καρτέλ - η κατάργηση της αγοράς λόγω Net Zero και ο ελέφαντας στο δωμάτιο - η υπό κρατικό έλεγχο δεσπόζουσα επιχείρηση. Ο γράφων δεν ελπίζει ότι θα υπάρξει Έλληνας πολιτικός που θα πεισθεί να εφαρμόσει πολιτικές για να αντιμετωπίσει την έλλειψη ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας (ούτε και η Τρόικα τα κατάφερε!). Αυτό γιατί η δομή των αγορών με ένα κρατικοδίαιτο και 3-4 ιδιώτες που ζουν υπό την σκέπη του είναι παράδοση πλέον στη νεότερη Ελλάδα - τουλάχιστον στους στρατηγικούς (για τους πολιτικούς) κλάδους (Τηλεπικοινωνίες, Τράπεζες, ΜΜΕ, Ενέργεια). Το σύνθημα συνεπώς αναφέρεται περισσότερο για την πληρότητα της ανάλυσης.

Δεν είναι σίγουρο ότι τα συνθήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω έχουν λογική συνέπεια ή ότι βοηθούν σε σύμπραξη τύπου «ιερατείου και λαθρεμπόρων». Το ότι δεν έχουν λογική συνέπεια δεν είναι αναγκαστικά μειονέκτημα. Αλλά για να διαμορφωθούν πλειοψηφίες τουλάχιστον στην άρχουσα τάξη της δημοκρατικής κοινωνίας, είναι αναγκαίο να συμμαχήσουν τόσο ιδεολόγοι όσο και προσοδοθήρες. Το σημερινό κυρίαρχο αφήγημα είναι πολύ ισχυρό (ειδικά στους προσοδοθήρες). Η μόνη ελπίδα να ηττηθεί είναι να υπονομευθεί εκ των έσω. Hδη ο πρωθυπουργός έκανε, είναι η αλήθεια, μια πρώτη νύξη με ένα γράμμα... στους Financial Times. Οι Έλληνες δεν διαβάζουν Financial Times. Χρειάζονται συνθήματα και καλύτερα είναι τα παλιά και δοκιμασμένα.

Το "Επιτελικό" Κράτος και η Κλιματική "Κρίση"

Τι είναι αυτό το "Επιτελικό" κράτος; Οι δύο Αμερικανοί διανοητές (David Osborne, Ted Gaebler)* και ο τότε (τέλη του προηγούμενου αιώνα) αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Al Gore, που θεωρούνται οι πρώτοι θιασώτες του, το παρομοίαζαν με τον τιμονιέρη της βάρκας που πλοηγεί την κοινωνία προς μακροχρόνιους συλλογικούς στόχους. Προς τους οποίους την προωθούν κωπηλατώντας οι πολίτες-υπήκοοι (Steering not Rowing ήταν η φράση - σύνθημα).

Η διαδικασία επιλογής του τιμονιέρη δεν επηρεάζει το γεγονός ότι η σαφής διάκριση μεταξύ του τιμονιέρη και των κωπηλατών έχει μεγάλα πλεονεκτήματα. Το κυριότερο είναι ότι ο τιμονιέρης αξιοποιεί για το κοινό καλό την ικανότητα ή την διάθεση πολλών από τους υπηκόους να αναλαμβάνουν κινδύνους και να καινοτομούν - ή απλώς να "βάζουν πλάτη" - παρέχοντάς τους ένα ασφαλές μακροχρόνιο πλαίσιο στο οποίο θα δραστηριοποιηθούν. Αυτό σημαίνει ότι ο τιμονιέρης αναγνωρίζει ότι ούτε μπορεί ούτε θέλει - αλλά και δεν χρειάζεται - να μάθει τα μυστικά της κωπηλασίας. 

Ο Τιμονιέρης είναι είτε ο κάτοχος της Αλήθειας (έχει βγει έξω από την Σπηλιά που ζουν οι κωπηλάτες και γνωρίζει ίσως και τον μυστικό Πυθαγόρειο αριθμό**) είτε έχει λάβει εντολή για την πορεία με ομόφωνη(;) απόφαση των κωπηλατών. Στην πρώτη περίπτωση, που ο τιμονιέρης (ή το κόμμα του) είναι οι λίγοι κάτοχοι της Αλήθειας, έχουν, αν αποκτήσουν δύναμη, όχι μόνο το δικαίωμα αλλά την υποχρέωση να επιβάλλουν την ορθή πορεία στους κωπηλάτες. Εναλλακτικά, αν η δύναμη βρίσκεται στην πλευρά των πολλών, για τον καθορισμό των συλλογικών στόχων ακολουθείται μια διαδικασία που οδηγεί στην κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου συμβολαίου (συντάγματος) και ονομάζεται συνήθως δημοκρατία.

Ε! Λοιπόν στην μικρή μας χώρα εδώ και μερικά χρόνια αποκτήσαμε Επιτελικό κράτος. Και μάλιστα υποτίθεται του δεύτερου τύπου από τα προαναφερθέντα - του δημοκρατικού. Είναι ενδιαφέρον να δούμε πως δουλεύει αυτού του είδους το κράτος σε ένα από τα πιο "καυτά" (όνομα και πράγμα!) προβλήματα της εποχής μας. Την αποκαλούμενη κλιματική "κρίση".

Πρέπει να ασχολείται με το θέμα το Επιτελικό κράτος; Ναι πρέπει - είναι προφανές ότι η αντιμετώπισή του απαιτεί συλλογική δράση και μάλιστα σε εξαιρετικά μακροχρόνιο ορίζοντα. Η αντιμετώπιση της κλιματικής "κρίσης" είναι ίσως το πιο "επιτελικό" από τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ένα κράτος. Εκτελεί λοιπόν σωστά την λειτουργία του το ελληνικό επιτελικό κράτος στην περίπτωση αυτή; Η άποψή μου είναι ότι η ελληνική εκδοχή του Επιτελικού κράτους δυσφημεί την ιδέα σε περισσότερες από μια διαστάσεις. Η μια είναι η απουσία δημοκρατικής νομιμοποίησης και η άλλη η έλλειψη διαχωρισμού μεταξύ εκτελεστικής και επιτελικής λειτουργίας. 

Το ελληνικό Επιτελικό κράτος λαμβάνει αποφάσεις και δεσμεύει την χώρα σε μακροχρόνιους - δηλαδή συνταγματικού επιπέδου - χρονικούς ορίζοντες σχετικά με την κλιματική "κρίση". Χρόνους που είναι μακρύτεροι ακόμα και από αυτούς μεταξύ αναθεωρήσεων του συντάγματος της χώρας. Δεν είναι προφανές από που αντλεί την νομιμοποίηση για αυτές τις δεσμεύσεις. Ταυτόχρονα  δεν φαίνεται να καταβάλει προσπάθεια να εκμεταλλευθεί την αρχή της επικουρικότητας. Εφαρμόζει χωρίς αντίρρηση*** τις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ που επιρρίπτουν δυσανάλογα το κόστος των πολιτικών της στην  φτωχότερη χώρα της Ευρώπης. Στην περίπτωση αυτή τίθεται εν αμφιβόλω ακόμα και το εάν το ελληνικό Επιτελικό κράτος είναι δημοκρατικού ή απολυταρχικού τύπου - με την ΕΕ στη  θέση του απόλυτου καλοκάγαθου μονάρχη. Είναι σαφές ότι οι πολιτικές αποτροπής που κατ' επιταγή της ΕΕ εφαρμόζει η χώρα έχουν σημαντικό κόστος για τους πολίτες της (υπολογίζεται σε πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο) και κανένα απολύτως όφελος (σε αντίθεση με πολιτικές προσαρμογής που έχουν τοπικά πλήρως προσδιορισμένο όφελος και κόστος). Επομένως είναι όχι μόνο εντελώς ανορθολογικές αλλά και μη νομιμοποιημένες δημοκρατικά.

Αλλά ακόμα και αν υποτεθεί ότι υπάρχει δημοκρατική νομιμοποίηση, η διάκριση μεταξύ επιτελικών και διαχειριστικών λειτουργιών είναι ανύπαρκτη. Η χώρα θα μπορούσε πιθανόν να ευθυγραμμιστεί ακόμα και με τους πιο παράλογους συλλογικούς στόχους της ΕΕ (όπως το Net Zero) αν περιόριζε τις πολιτικές της στις εξής: α) στην επιβολή ενός φόρου άνθρακα β) την παράλληλη άμεση κατάργηση όλων των επιδοτήσεων (ΑΠΕ, εξηλεκτρισμό, ηλεκτροκίνηση, εξοικονόμηση ενέργειας κλπ.) και γ) την επιστροφή όλων των εσόδων του φόρου άνθρακα στην κοινωνία (την πιο δίκαιη από τις "δίκαιες" μεταβάσεις). Ο φόρος άνθρακα (ή φόρος Pigou) δεν είναι παρά μια εφαρμογή της ιδέας του επιτελικού κράτους στο πρόβλημα της κλιματικής "κρίσης". Είναι η αναγνώριση του γεγονότος ότι το κράτος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει το ποιος είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την απανθρακοποίηση. Με τον φόρο όμως δίνει ένα κίνητρο τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές, που ξέρουν καλύτερα, να προσαρμόσουν την συμπεριφορά τους ώστε, ενεργώντας για δικό τους όφελος, να βοηθήσουν να επιτευχθεί ο συλλογικός στόχος.  

Η ελληνική κοινωνία, όντας ετερόφωτη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους (και αυτό δεν είναι αξιολογική κρίση), έχει καταφέρει στο παρελθόν να προσαρμόσει στο δικό της λεξιλόγιο και ρητορική διαστρεβλώνοντάς τες πολλές "δυτικές" έννοιες (σοσιαλισμός φιλελευθερισμός κλπ.). Το "Επιτελικό" κράτος φαίνεται ότι είναι το τελευταίο θύμα της. Καλό είναι να αντιγράφουμε τους κουτόφραγκους αλλά ακόμα καλύτερο να το κάνουμε σωστά.

* Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector,1993 by David Osborne, Ted Gaebler

** Δεν θα διαφύγει υποθέτω της προσοχής των περήφανων για την  καταγωγή τους Ελλήνων ότι η παραβολή του καραβιού και του τιμονιέρη χρησιμοποιείται από τον Πλάτωνα στην Πολιτεία του για να πείσει τους συνομιλητές του ότι οι φιλόσοφοι (δηλαδή ο ίδιος) πρέπει να κυβερνούν (έστω και αν αυτοί διστάζουν να αναλάβουν την ευθύνη).

*** Έχουν σταλεί είναι η αλήθεια πρόσφατα ορισμένες επιστολές που εμμέσως υποκρύπτουν αντιρρήσεις προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές από τον Π/Θ. 

Το Κράτος Αυξάνει τα Ρυθμιζόμενα με την Μέθοδο του Μιθριδάτη

Ο βασιλιάς Μιθριδάτης, λέει ο θρύλος, έπαιρνε μικρές δόσεις από δηλητήριο κάθε μέρα ώστε ο οργανισμός του να αντέξει όταν οι εχθροί του θα προσπαθούσαν να τον δολοφονήσουν δηλητηριάζοντάς τον. Φαίνεται ότι το κράτος εφαρμόζει μια παρόμοια τακτική όταν αποφασίζει να αυξήσει το μέρος της τιμής του ρεύματος που ελέγχει - τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Οι Λειτουργοί του Τύπου, που με άγρυπνη ματιά και κομμένη την ανάσα παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών του ρεύματος (και των διεθνών αγορών ενέργειας) σε καθημερινή βάση, κατευθύνουν την προσοχή της κοινής γνώμης προς την εξέλιξη του μέρους της τιμής που διαμορφώνεται στην αγορά και δίνουν ελάχιστη (έως μηδενική) προσοχή στις πολλές μικρές αυξήσεις στο μέρος της τιμής που ελέγχει το κράτος - τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις Οι οποίες πλησιάζουν πλέον το 50% της συνολικής τιμής του ρεύματος.

Εμείς όμως στο allazorevma.gr έχουμε την συνήθεια, εδώ και χρόνια να κρατάμε κατάστιχα. Ρίχνοντας μια ματιά στα ιστορικά στοιχεία του Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr λοιπόν (βλέπε Πίνακα παρακάτω) συνειδητοποιήσαμε κάτι που ακόμα και για μας ήταν έκπληξη. Από το 2021 μέχρι σήμερα, οι αυξήσεις στα ρυθμιζόμενα (που είναι όλες αυξήσεις στις χρεώσεις δικτύων) είναι σωρευτικά πολύ μεγαλύτερες (+48%) από τις ανταγωνιστικές χρεώσεις (+38%) - και βέβαια πολύ υψηλότερες από τον πληθωρισμό (Δείκτη Τιμών Καταναλωτή)*.

Τα νούμερα αυτά δεν ήταν έκπληξη σχετικά με τις μελλοντικές προβλέψεις μας. Έχουμε ήδη διαμορφώσει (και δημοσιοποιήσει) την άποψη ότι στο μέλλον οι αυξήσεις στο ρεύμα θα προέλθουν κυρίως από τα ρυθμιζόμενα**. Η έκπληξη ήταν το γεγονός ότι η πρόβλεψή μας αυτή είναι ήδη πραγματικότητα. 

Προτείνουμε συνεπώς σε όλους όσους ασχολούνται με τη  διαμόρφωση της κοινής γνώμης (πολιτικούς, πολιτικολογούντες "πανεπιστημιακούς", Λειτουργούς του Τύπου) να αρχίσουν  να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στα ρυθμιζόμενα μεταξύ άλλων  γιατί:

• Είναι χρεώσεις μόνιμες - δομικού χαρακτήρα. Δεν υπάρχει ελπίδα (όπως στην περίπτωση του φυσικού αερίου για παράδειγμα) να ωφεληθούμε από πτωτικές τάσεις στο μέλλον.
• Καθορίζονται από το κράτος με διαδικασίες που είναι στην πράξη αδιαφανείς και αφορούν μονοπωλιακές επιχειρήσεις με μεγάλη πολιτική ισχύ.
• Στο μεγαλύτερο μέρος τους αφορούν τα δίκτυα των οποίων οι επενδύσεις διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από την προσπάθεια για την  αποτροπή της κλιματικής "κρίσης". Σε βαθμό που ακόμα και ο Πρωθυπουργός της χώρας έχει πρόσφατα αφήσει δημόσια υπονοούμενα ότι το έχουμε παρακάνει. Να θυμίσουμε ότι ο Μιθριδάτης, παρά την προνοητικότητά του, είχε κακό τέλος - και όχι από δηλητήριο.

* Δεν περιλαμβάνονται στον Πίνακα οι αυξήσεις στο ποσοστό απωλειών του δικτύου διανομής που ορίζονται διοικητικά και ενσωματώνονται στις ανταγωνιστικές χρεώσεις μέσω της χονδρικής τιμής. Αυτό θα έκανε τα πράγματα ακόμα χειρότερα.

** Είναι χαρακτηριστική η έλλειψη περιέργειας των Λειτουργών του Τύπου για το γεγονός ότι ο ΕΛΥΚΩ όχι μόνο δεν έχει "αναπνεύσει" από το καλώδιο της Κρήτης (σύμφωνα με το κρατικό αφήγημα) αλλά αντίθετα αυξήθηκαν οι χρεώσεις του δικτύου μεταφοράς για να αποσβεστεί (όπως και της Κύπρου πριν ακόμα αρχίσει) η κατασκευή του!. Σημειωτέον ότι ο ΕΛΥΚΩ έχει ήδη έλλειμα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που είχε μοιραστεί ως επιδότηση στους καταναλωτές στην διάρκεια της κρίσης. Για να δέσει το γλυκό, έλλειμα έχει και ο ΕΛΑΠΕ. Καλά ξεμπερδέματα!

Δείκτης Τιμών Ιανουαρίου: Μπουνάτσες αλλά με Υποβρύχια Ρεύματα!

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Ιανουάριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Ιανουάριο είχε μικρή πτώση σε σχέση με τον δείκτη Δεκεμβρίου '25. Από 226,01 έπεσε στα 225,06 ευρώ την μεγαβατώρα.

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του Ιανουαρίου '26 αυξήθηκαν από 80,62 σε 82,14 ευρώ την μεγαβατώρα αντανακλώντας την αύξηση των χρεώσεων δικτύου μεταφοράς που θα ισχύσουν από 1/2/26.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, έπεσε στα 130,37 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 132,79 τον Δεκέμβριο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Ιανουάριο σε μέσο όρο ήταν στα 129,63 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (122,85 ευρώ την μεγαβατώρα). Οι τιμές της ΔΕΗ αντίθετα είχαν πτώση στα 131,00 ευρώ την μεγαβατώρα (από 140,62) σε σχέση με τον Δεκέμβριο. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Ιανουάριο η χονδρική τιμή είχε μικρή πτώση (-3,76%) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Συνολικά οι Πάροχοι πέρασαν μέρος της πτώσης της χονδρικής στις λιανικές τιμές (-1,82%) με αντίθετα όμως πρόσημα - η ΔΕΗ θετικό και οι εναλλακτικοί (σε μέσο όρο) αρνητικό.

Η φαινομενική σταθερότητα του Δείκτη επικαλύπτει μια διαφαινόμενη αλλαγή τακτικής των Εναλλακτικών Παρόχων. Ένα υποβρύχιο ρεύμα μικρής αύξησης των τιμών των σταθερών τιμολογίων τα οποία προωθούνται πλέον με εφάπαξ δώρα προς νέους πελάτες. Συγχρόνως οι Πάροχοι προστατεύονται μέσω υψηλών ποινών πρόωρης αποχώρησης και αυστηρής πολιτικής για ασυνέπεια στις πληρωμές. Να σημειωθεί ακόμα μια ανεπαίσθητη αλλά μόνιμη αύξηση των ρυθμιστικών χρεώσεων (λόγω χρέωσης δικτύου μεταφοράς αυτή την φορά) που έχουν γίνει πλέον συνήθεια. Υπενθυμίζεται επίσης ότι το πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ από 1/2/26 είναι στην πράξη ακριβότερο γιατί το μεγαλύτερο μέρος των πελατών της περνούν στην ζώνη αυξημένης χρέωσης από τις 200 κιλοβατώρες τον μήνα και όχι πλέον τις 500 (Αυτό επηρεάζει το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο - βλ. παρακάτω)

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Ιανουάριο του 2026 αυξήθηκε στα 274,38 ευρώ την μεγαβατώρα. Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε πράσινο τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 49 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.029 ευρώ - δηλαδή περίπου 272 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (757 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Πόσα θα Κερδίσει η ΔΕΗ από την Αλλαγή στο Πράσινο Τιμολόγιο;

Όπως (δεν) είναι ευρέως γνωστό, η ΔΕΗ από 1η Φεβρουαρίου "ανέβασε" στην υψηλή (δηλαδή ακριβότερη) ζώνη κατανάλωσης τους πελάτες της που είναι στο Ειδικό (πράσινο) τιμολόγιο και καταναλώνουν σε μηνιαία βάση πάνω από 200 κιλοβατώρες. Με τρόπο που στις 201 "καίγονται¨ γιατί χρεώνονται από την πρώτη  με την υψηλότερη τιμή. Από όσο γνωρίζουμε  η ΔΕΗ δεν έδωσε εξήγηση για την απόφαση αυτή (απλώς την  καθυστέρησε για πέντε μήνες). Τα έσοδα της υπό κρατικό έλεγχο εισηγμένης στο ΧΑΑ επιχείρησης από την μικρή αυτή - τοσοδούλα - αλλαγή στο τιμολόγιο (τόσο μικρή που διέφυγε της προσοχής ακόμα και της ΡΑΑΕΥ) θα πάνε κατευθείαν στα κέρδη αφού δεν συνεπάγονται κάποια πρόσθετη δαπάνη για την ΔΕΗ. Αναρωτηθήκαμε λοιπόν πόσα είναι αυτά τα κέρδη και πόσο θα επιβαρύνουν και πόσους άτυχους πελάτες της Επιχείρησης που θα συνεχίσουν να επιλέγουν το πράσινο τιμολόγιό της.

Με την προϋπόθεση ότι οι πελάτες που επηρεάζονται θα παραμείνουν αδρανείς, η εκτίμησή μας είναι ότι η συγκεκριμένη αλλαγή στη δομή των πράσινων τιμολογίων θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των (προ φόρων) κερδών της ΔΕΗ κατά περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Που είναι ένα σημαντικό ποσό αν συγκριθεί με τα συνολικά καθαρά κέρδη προ φόρων του ομίλου ΔΕΗ για το 9μηνο του 2025 - που ήταν 520 εκατομμύρια ευρώ. 

Τα κέρδη αυτά θα προέλθουν από την "συνεισφορά" περίπου 2 εκατομμυρίων πελατών της ΔΕΗ (1,8 εκατομμύρια για την ακρίβεια) κατά 54 ευρώ τον χρόνο έκαστος-  που σημαίνει αύξηση 11% στην χρέωση προμήθειας (περιλαμβάνει τον ΦΠΑ). Εφάπαξ και για πάντα (ή για όσο καιρό ο τράχηλός τους την υπομένει). Υπολογίζουμε ότι ένα ποσοστό 80% των πελατών θα βρεθούν στην ακριβή ζώνη (άνω των 200 κιλοβατωρών τον μήνα) έναντι του 14% που ήταν στην ακριβή ζώνη (με όριο τις 500 κιλοβατώρες τον μήνα). 

Η μεθοδολογία που ακολουθήσαμε για τους παραπάνω υπολογισμούς είναι στην διάθεση κάθε καλόπιστου αναγνώστη. Θα απαντήσουμε σε σχετικά ερωτήματα που θα υποβληθούν κατά προτίμηση επωνύμως. Συνοπτικά να αναφέρουμε ότι οι κύριες πηγές που χρησιμοποιήσαμε ήταν οι αναφορές της ΡΑΑΕΥ για την αγορά λιανικής και η Τεχνητή Νοημοσύνη για την ποσοστιαία κατανομή των οικιακών καταναλώσεων σε ζώνες όπως αυτές ορίζονται από την eurostat για την Ελλάδα.