My Blog List

31/12/2012

Το Αμερικανικό "Dash for Gas"

Μια απο τις πιό σημαντικές εξελίξεις της αρχής του 21ου αιώνα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας είναι  η στροφή των ΗΠΑ στο φυσικό αέριο που έγινε δυνατή κυρίως με την χρήση της τεχνολογίας του "fracking"  που έχουμε στο παρελθόν περιγράψει συνοπτικά. Οι ειδήμονες προσπαθούν να δούν τις μελλοντικές επιπτώσεις της εξέλιξης αυτής που οδηγεί την Βόρεια Αμερική σε ενεργειακή αυτάρκεια για το υπόλοιπο του 21ου αιώνα. Επεσαν όμως στην αντίληψή μας, σε μια έκθεση της Goldman Sachs, δύο γραφήματα που δείχνουν με παραστατικό τρόπο τις αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί: Την κατάρρευση τη παραγωγής ηλεκτρισμού απο άνθρακα και το πραγματικά τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις τιμές του φυσικού αερίου μεταξύ των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και της Μ. Βρετανίας. Τροφή για σκέψη. (Δυστυχώς η Goldman Sachs υποστηρίζει ότι η αμερικανική αγορά φυσικού αερίου είναι "κλειστή", που σημαίνει ότι η επίδρασή της σε παγκόσμιο επίπεδο θα είναι μικρή. Οι αμερικανοί συνεπώς θα απολαύσουν μόνοι το σχετικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα).



09/12/2012

Απάντηση σε μια Ερώτηση που Δεν Έγινε


Αν είχατε τη ευκαιρία (σας έκαναν για μια μέρα πρωθυπουργό!..) με μια μόνο νομοθετική ρύθμιση να εξασφαλίσετε την μακροημέρευση και εξορθολογισμό της αγοράς οικιακών φωτοβολταικών ποιά θα ήταν? Κανείς δεν έκανε την ερώτηση αυτή στην Clarus esco, έχουμε όμως μια καλή ιδέα (κατά την άποψή μας) και βρίσκουμε σκόπιμο να την δημοσιοποιήσουμε.

Η μια και μοναδική ρύθμιση θα προέβλεπε, για τα οικιακά φωτοβολταικά, την δυνατότητα να αποκτήσουν τρίτοι δηλαδή επιχειρήσεις και όχι όπως σήμερα αποκλειστικά οι ιδιοκτήτες των ακινήτων, την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων και συνεπώς των σχετικών χρηματορροών απο την πώληση της ενέργειας,  Ο ιδιοκτήτης του οικήματος θα έρχεται σε συμφωνία με επιχείριση που  «ομαδοποιεί» οικιακές εγκαταστάσεις στην οποία θα νοικιάζει την στέγη του για ορισμένο χρονικό διάστημα.  Οπως πολλές καλές ιδέες, η πολιτική αυτή εφαρμόζεται με επιτυχία στις αγγλοσαξωνικές χώρες είτε αυτές εφαρμόζουν συστήματα εγγυημένης τιμής (feed in tariffs-Μ. Βρετανία) είτε την μέθοδο του net metering (ΗΠΑ-Καλιφόρνια). Η ρύθμιση αυτή έχει πολλαπλά πλεονεκτήματα:

  • Θα επιτρέψει με τη δημιουργία κατάλληλου μεγέθους την πρόσβαση σε χρηματοδότηση των ομαδοποιημένων αυτών επενδύσεων με πολύ καλύτερους όρους είτε μέσω της κεφαλαιαγοράς (π.χ όπως σε ΗΠΑ, Μ. Βρετανία) είτε μέσω ιδρυμάτων με ειδίκευση στην μακροπρόθεσμη πίστη (όπως στην Γερμανία μέσω της KfW). 
  • Θα δώσει τη ευκαιρία σε ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να δανειστούν (και αυτοί είναι πια πολλοί και κατά τεκμήριο οι πιο αδύναμοι οικονομικά) να εγκαταστήσουν το ΦΒ τους χωρίς να χρειάζεται να δανειστούν οι ίδιοι.
  • Η ποιότητα της λειτουργίας  και συντήρησης των εγκαταστάσεων θα βελτιωθεί δραματικά καθώς οι επιχειρήσεις / ιδιοκτήτες τους θα έχουν ισχυρό κίνητρο να τις κρατούν σε καλή κατάσταση.
  • Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η ρύθμιση αυτή και η ομαλοποίηση της χρηματοδότησης που θα επιτρέψει, θα προετοιμάσει με τον καλύτερο τρόπο τη  προσαρμογή στο net metering δηλαδή τον μηδενισμό της επιδότησης των τιμολογίων για τα ΦΒ.  Στην Ελλάδα είναι πια πραγματικότητα ότι το κόστος παραγωγής απο οικιακά ΦΒ είναι ανταγωνιστικό προς την λιανική τιμή της ΔΕΗ.  Ο κύριος λόγος για τον οποίο εφαρμόστηκαν οι εγγυημένες τιμές έχει ήδη εκλείψει. Αυτό θα κάνει όλο και δυσκολότερη την υπεράσπισή τους απο τους πολιτικούς. Στο μέλλον συνεπώς οι επιχειρήσεις του χώρου δεν θα πωλούν ΦΒ εγκαταστάσεις άλλα ηλεκτρικό ρεύμα (σε ανταγωνισμό και συμπληρωματικά προς τη ΔΕΗ). Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την ομαδοποίηση (aggregation) και μαζική χρηματοδότηση των εγκαταστάσεων. Η μαζική χρηματοδότηση προαπαιτεί μια μικρή αλλαγή στα σχετικά δικαιώματα ιδιοκτησίας (property rights). Απλό my dear Watson!

08/12/2012

Φωτοβολταικές Εμπειρίες-Τρία Χρόνια Μετά

Τα τελευταία 3 χρόνια, μέσα στην χωρίς προηγούμενο κρίση, εγκαταστάθηκαν σε οροφές και στέγες σπιτιών σε όλη την Ελλάδα περίπου 30,000 φωτοβολταικά συστήματα ισχύος μέχρι 10 KW. Το συνολικό κόστος τους πρέπει να πλησίασε το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, απο το οποίο περίπου τα 500 εκατομμύρια χρηματοδοτήθηκαν απο Τράπεζες και τα υπόλοιπα απο τα ίδια κεφάλαια των ιδιωτών/ιδιοκτητών των σπιτιών. Οι εγκαταστάσεις αυτές παράγουν περίπου 420 γιγαβατώρες ηλεκτρισμού τον χρόνο (περίπου το 0,8% της συνολικής ζήτησης στην χώρα) και αποδίδουν εισόδημα στους ιδιοκτήτες τους συνολικά περίπου 220 εκατομμύρια ευρώ. 

17/11/2012

Σοφές Κουβέντες απο τον Ανταμ Σμίθ

Ρήση από τον "Πλούτο των Εθνών", βιβλίο που εκδόθηκε γύρω στο 1776 : "People of the same trade seldom meet together, even for merriment and diversion, but the conversation ends in a conspiracy against the public, or in some contrivance to raise prices". Μου το θύμησε, δεν είμαι σίγουρος γιατί, η χθεσινή συνάντηση στην ΡΑΕ όπου, όπως διαβεβαιώνουν δημοσιογραφικές πληροφορίες, υπήρξε τουλάχιστον merriment!

16/10/2012

Μιλώντας για αυτονομία....


Η σωστή έκφραση είναι αυτάρκεια. Στον ηλεκτρισμό θα φθάσουμε σύντομα σε σχεδόν αυτάρκεια του σπιτιού που έχει ΦΒ αλλά όχι σε αυτονομία. Δεν θα χρειαζόμαστε την ενέργεια της ΔΕΗ - αλλά δεν θα είμαστε και αυτόνομοι - θα χρειαζόμαστε το δίκτυο. Για δύο λόγους: Για να έχουμε ρεύμα το βράδυ που δεν υπάρχει ήλιος και για να πουλάμε πίσω στην ΔΕΗ την δική μας παραγωγή τα μεσημέρια του καλοκαιριού. 

06/10/2012

Αναμνήσεις απο την Υπερκαυκασία (ενός στελέχους της Clarus esco)


Σε πρόσφατη ραδιοφωνική συνομιλία ρωτήθηκα για το πιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού σήμερα. Η απάντηση ήταν προφανής: η αδυναμία ή απροθυμία μεγάλου αριθμού καταναλωτών να πληρώσουν. Αυτό που δεν πρόλαβα να πω είναι ότι το φαινόμενο αυτό το έχω ξαναζήσει τη δεκαετία του '90 μετά τη κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης που συγκροτούσαν την  Υπερκαυκασία, δηλαδή τις χώρες πέραν του Καυκάσου (Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαιτζάν). Αισθάνομαι ότι είναι μια ιστορία που πρέπει να λεχθεί γιατί θυμίζει ότι υπάρχουν και χειρότερα, συνεπώς μπορεί να παρηγορήσει αλλά και να συνετίσει τους Ελληνες.

16/09/2012

Συλλέγοντας τις Υπέρυθρες Ακτίνες του Ήλιου

Τα φωτοβολταικά πλαίσια της σημερινής τεχνολογίας συλλέγουν τις ακτίνες του ορατού φάσματος του ηλιακού φωτός και μετατρέπουν την ενέργειά τους σε ηλεκτρική με απόδοση που κυμαίνεται γύρω στο 20%.  Αλλά περίπου το 40% της ενέργειας που μας στέλνει ο ήλιος βρίσκεται στο μη ορατό - υπέρυθρο τμήμα του φάσματος.  Κάτι τύποι στο ΜΙΤ των ΗΠΑ προσπαθούν να "απομαστεύσουν" και το κομμάτι αυτό της ηλιακής ενέργειας. Δημοσίευσαν πρόσφατα σχετικά αποτελέσματα στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Materials. 

02/09/2012

Κόστος Φωτοβολταικής Παραγωγής - μια Ανάσα απο το Grid Parity

Σε σημείωμα στο ιστολόγιο αυτό περίπου ένα χρόνο πρίν (τον Οκτώβριο του 2011) είχαμε παρουσιάσει έναν υπολογισμό του "levelized"  κόστους της ηλεκτρικής παραγωγής απο μια οικιακή φωτοβολταική εγκατάσταση στην Ελλάδα με τη βοήθεια ενός απλού υπολογιστικού φύλλου που δανειστήκαμε απο τον καθηγητή Severin Borenstein του UCLA. Λοιπόν ήρθε (συντομότερα απο ότι περιμέναμε) η στιγμή να αναθεωρήσουμε τους υπολογισμούς-κυρίως γιατί έπεσε στο μεταξύ δραματικά το κόστος αγοράς του εξοπλισμού. Το κόστος λοιπόν είναι σήμερα  στα 115 ευρώ την μεγαβατώρα (υποθέτοντας πραγματική αναμενόμενη απόδοση κεφαλαίου 4%, που ισοδυναμεί με 7% ονομαστική αν ο πληθωρισμός προβλεφθεί στο 3%). Υπενθυμίζουμε ότι ο προηγούμενος υπολογισμός ήταν 185 ευρώ την μεγαβατώρα. Επίσης ότι έχουμε υπολογίσει την αγοραία "αξία" αυτής της παραγωγής στα 94 ευρώ την μεγαβατώρα. Μέσα σε λιγότερο απο ένα χρόνο συνεπώς, η απόσταση ανάμεσα στο κόστος και την αξία της φωτοβολταικής παραγωγής μειώθηκε απο 91 σε 21 ευρώ. Αυτά είναι τα δεδομένα. Το ερώτημα είναι: Αυτό είναι καλό νέο ή κακό? Και για ποιούς? Υποθέτουμε ότι οι συλλογικοί εκπρόσωποι των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη  αγορά φωτοβολταiκών είναι σε θέση να απαντήσουν στο ερώτημα. Ή τουλάχιστον οι ακαδημαικοί τους σύμβουλοι. Γι' αυτό και το παρόν σημείωμα είναι αφιερωμένο σ' αυτούς.

13/08/2012

Πάμε διακοπές

Το σκληρά εργαζόμενο προσωπικό του Smart Energy Blog θα απουσιάσει λίγες μέρες. Το μυαλό του όμως πάντα στα φωτοβολταικά............
Με την ευκαιρία ενώ λείπουμε μην αμελήσετε να ξαναδιαβάσετε το post  που δημοσιεύτηκε στο Smart Energy Blog τον Ιούλιο του 2011, δηλαδή ένα χρόνο πρίν. Γιατί να το κρύψουμε άλλωστε, ήταν (σχεδόν) προφητικό

11/08/2012

Φωτοβολταικά: Η πιο σκοτεινή ώρα είναι λίγο πριν την αυγή

Με τον τίτλο αυτό (Solar Power - Darkest before Dawn) η πολυθρύλητη αμερικανική εταιρεία συμβούλων McKinsey εξέδωσε πρόσφατα (Απρίλιος 2012) μια έρευνα για την παγκόσμια αγορά Φωτοβολταικών τα επόμενα χρόνια (2012-2020). Την διάβασα πάλι χθές για να συνέλθω απο την προσωρινή σύγχυση που μου δημιούργησαν οι ανακοινώσεις της Ελληνικής Πολιτείας για τις εγγυημένες τιμές (Feed inTariffs). Τι προβλέπει λοιπόν η McKinsey? 

15/07/2012

Τα Καλοκαιρινά Απογεύματα

Τα καλοκαιρινά απογεύματα (summer afternoons), έγραψε ο παλιός αμερικανός συγγραφέας Henry James είναι η πιο όμορφη φράση της αγγλικής γλώσσας. Στο σύγχρονο κόσμο η πιό όμορφη φράση του καλοκαιριού μάλλον είναι κλιματισμός (air conditioning). Μια όμορφη φράση που κάνει εφιάλτη τα καλοκαιρινά απογεύματα για τo ηλεκτρικό σύστημα. Δείτε την απογευματινή αιχμή (17:00) στις 9 Μαρτίου (θερμοκρασία 64F-18C) και στις 8 Αυγούστου (θερμοκρασία 109F-43C), στο Τέξας (περιοχή του ERCOT) την περασμένη χρονιά. Η σημαντική παρατήρηση είναι ότι η συμμετοχή της οικιακής κατανάλωσης είναι το 27% της χαμηλότερης ανοιξιάτικης αιχμής αλλά το 51% της υψηλής καλοκαιρινής.
Τα τελευταία χρόνια, η χρήση του κλιματισμού έχει επιδεινώσει τον βαθμό χρησιμοποίησης του ηλεκτρικού συστήματος στις ΗΠΑ. Ειδικότερα στην Καλιφόρνια ο συντελεστής φορτίου έχει πέσει κάτω απο το 60% και προβλέπεται να οδεύσει προς το 50% στην περίδο μέχρι το 2020, όπως φαίνεται στο επόμενο διάγραμμα απο Έκθεση της California Energy Commission.  (Αναφορά απο τον κύριο Ahmad Faruqui, Phd, Principal της Brattle Group).



30/06/2012

Η Ηθική της Δυναμικής Τιμολόγησης

Ο σχεδιασμός τιμολογίων του ηλεκτρισμού είναι συναρπαστικός εκτός των άλλων γιατί καλείται κανείς να απαντήσει σε ενδιαφέροντα ηθικά ερωτήματα.


26/05/2012

Δυναμική τιμολόγηση στις ΗΠΑ. Οι μετρητές είναι στην θέση τους - η πρόκληση είναι μπροστά.

Τα νέα απο τις ΗΠΑ είναι εντυπωσιακά. Ενα στα τρία νοικοκυριά έχει πλέον εγκατεστημένο «έξυπνο» μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας στο σπίτι του. Ο κύριος Ahmad Faruqui όμως, ο αμερικανός «γκουρού» της δυναμικής τιμολόγησης είναι απογοητευμένος. Γιατί μόνο το 1% των νοικοκυριών καταναλώνει ηλεκτρισμό με «έξυπνα» τιμολόγια.

Είναι απογοητευμένος γιατί ξέρει ότι μόνο η μείωση της αιχμής στην κατανάλωση που επιφέρουν τα δυναμικά τιμολόγια δικαιολογεί την επένδυση σε έξυπνους μετρητές – η μείωση στα λειτουργικά έξοδα δεν αρκεί.

Ο κύριος Faruqui  παρηγοριέται ενθυμούμενος το ανέκδοτο με τον ιεραπόστολο που γυρίζει απογοητευμένος απο το ταξίδι σε μια φτωχή χώρα του τρίτου κόσμου, γιατί μόνο το 1% των κατοίκων φοράει παπούτσια. Ο επόμενος ιεραπόστολος αναχωρεί ενθουσιασμένος γιατί μόνο το 1% των κατοίκων φοράει παπούτσια. Σκοπεύει να υποδήσει τους υπόλοιπους.

Ο κύριος Faruqui έχει εργασθεί τα τελευταία 10 χρόνια σε πολυάριθμα πιλοτικά προγράμματα στις ΗΠΑ, σχεδιασμένα για να δώσουν απαντήσεις στο ερώτημα κατά πόσο οι καταναλωτές ανταποκρίνονται σε δυναμικά τιμολόγια μειώνοντας την αιχμή της κατανάλωσής τους. Τα αποτελέσματα φαίνονται στα παρακάτω διαγράμματα όπου περιγράφεται η μείωση στην αιχμή που επετεύχθη σε σχέση με την διαφορά τιμών μεταξύ αιχμής και κοιλάδας και συνοψίζονται ως εξής:

  • Οταν δίδεται στους καταναλωτές ισχυρό μήνυμα μέσω των τιμών, ανταποκρίνονται μειώνοντας την αιχμή της ζήτησής τους.
  • Οσο πιο ισχυρό είναι το μήνυμα τόσο πιο μεγάλη είναι η απόκριση σε μείωση της ζήτησης στη αιχμή. 
  • Η αύξηση της ανταπόκρισης αυξάνεται με μειούμενο ρυθμό, ακολουθώντας μια ασυμπτωτική καμπύλη κορεσμού παρά μια ευθεία.



Οταν η απόκριση των καταναλωτών γινόταν αυτόματα, με χρήση κάποιας τεχνολογίας, όπως «έξυπνοι» θερμοστάτες, η καμπύλη γινόταν ακόμα πιο αυξητική υποδεικνύοντας ακόμα μεγαλύτερη ευαισθησία στις δυναμικές τιμές (επόμενο διάγραμμα).



Υπήρχαν επίσης πιλοτικά πειράματα στα οποία με την χρήση ακόμη πιο εξελιγμένης τεχνολογίας, η επίπτωση των δυναμικών τιμολογίων ήταν εξαιρετικά υψηλή (επόμενο διάγραμμα):  



Οι 50 ειδικοί που συμμετείχαν σε έρευνα της The Brattle Group και των Global Energy Partners τον περασμένο χρόνο περιμένουν να δούν ένα ποσοστό απο 8 έως 20% των οικιακών καταναλωτών στις ΗΠΑ να έχουν κάποιο είδος δυναμικής τιμολόγησης μέχρι το 2020. Ο αριθμός αυτός είναι μικρότερος απο τον σημερινό αριθμό των εγκατεστημένων έξυπνων μετρητών και θα είναι ακόμα μικρότερος απο αυτόν του 2020. Για τον κύριο Faruqui ο ρυθμός αυτός είναι πολύ χαμηλός, εξακολουθεί όμως να ελπίζει γιατι ξέρει ότι ακόμα και ο μικρός αυτός βαθμός διείσδυσης των έξυπνων τιμολογίων έχει τεράστια κοινωνική ωφέλεια.

“Hope springs eternal in the human breast,” Alexander Pope (1733). 

09/05/2012

Vernon Smith και πάλι - όχι για τον ηλεκτρισμό αλλά για τις αγορές και την .... αρετή

Εχουμε ήδη κάνει εμφανή την συμπάθεια και τον θαυμασμό μας για τον Vernon Smith. Αισθανόμαστε την ανάγκη να μοιραστούμε με τους πολυπληθείς αναγνώστες μας ένα απόσπασμα απο την ομιλία του κατά την απονομή του Nobel το 2002. Μόνο έμμεση σχέση με την ενέργεια και τον ηλεκτρισμό πράγματι, αλλά εξαιρετικά "ισορροπημένο" και περιεκτικό. Χρειάζεται λίγη διανοητική ισορροπία αυτό τον καιρό δεν συμφωνείτε?.

"Cultures that have evolved markets have enormously expanded resource specialization, created commensurate gains from exchange, and are wealthier than those that have not. This proposition says nothing about the necessity of human selfishness - the increased wealth of particular individuals can be used for consumption, investment, to pay taxes, for Macarthur Fellows, gifted to the symphony, the Smithsonian, or the poor. Markets economize on the need for virtue, but do not eliminate it."

Η δική μας πρόχειρη κατα κυριολεξία μετάφραση:

Πολιτισμοί που έχουν αναπτύξει αγορές έχουν επεκτείνει σε τεράστιο βαθμό την εξειδίκευση των πόρων, έχουν δημιουργήσει αντίστοιχα κέρδη απο τις συναλλαγές και είναι πλουσιότερες απο αυτές που δεν το έχουν καταφέρει. Αυτή η πρόταση δεν λέει τίποτα για την αναγκαιότητα του ανθρώπινου εγωισμού - ο αυξημένος πλούτος των συγκεκριμένων ατόμων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κατανάλωση, επένδυση, πληρωμή φόρων, για υποτροφίες Macarthur, για δωρεές στην συμφωνική, στο Smithsonian ή τους φτωχούς. Οι αγορές εξοικονομούν την ανάγκη για αρετή, αλλά δεν την καταργούν.


24/03/2012

Ο σημαντικός κύριος Vernon Smith, οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και η πτώχευση της ΔΕΗ

Ο κύριος Vernon Smith είναι αμερικανός οικονομολόγος. Νομπελίστας το 2002, κέρδισε το βραβείο ως πρωτοπόρος των πειραματικών οικονομικών. Ο πρώτος που σχεδίασε και εκτέλεσε πειράματα στο εργαστήριο για να ερευνήσει υποθέσεις της οικονομικής επιστήμης. Δούλεψε ως έφηβος στο εργοστάσιο της Boeing στην Witchita του Kansas κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου (ως συναρμoλογητής του πολυβόλου του B29). Ηταν καλός στα μαθημaτικά όμως και αυτό τον έστειλε στο Caltech να σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός. To Caltech ήταν (και είναι) διάσημο για την αυστηρότητα και τη δυσκολία του, κάτι σαν το ΜΙΤ της δυτικής ακτής. 

Τελειώνοντας, κατάλαβε ότι του άρεσαν (ή ήταν πιο εύκολα) τα οικονομικά, που τότε εισέρχονταν στην εποχή της αυξανόμενης χρήσης των μαθηματικών. Σπούδασε μεταπτυχιακά στο Harvard και ακολούθησε ακαδημαική καρριέρα, ποτέ όμως στα διάσημα μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ (Ivy League).  

Ο Smith βρήκε χώρο να κάνει ριζοσπαστικές έρευνες κάπου στο Midwest εφαρμόζοντας σε μια κοινωνική επιστήμη όπως τα οικονομικά, μεθοδολογία φυσικών επιστημών - δηλαδή πειράματα. Απέδειξε πειραματικά ότι η οικονομική θεωρία των αγορών έχει τα αποτελέσματα που προβλέπει η υπόθεση της πλήρους αξιοποίησης των ευκαιριών για ανταλλαγή μεταξύ ατόμων που δεν έχουν κατ΄ανάγκη ούτε ειδικές γνώσεις ούτε πλήρη πληροφόρηση σχετικά με την αγορά στην οποία συναλλάσσονται.

Μια απο τις αγορές που μελέτησε πειραματικά ο Vernon Smith είναι η αγορά ηλεκτρισμού, τόσο η χονδρική όσο και η λιανική. Επειδή ακόμα και στις ΗΠΑ κανείς δεν είναι προφήτης στον τόπο του, εφάρμοσε τις μεθόδους του στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία πρώτα. Στην Αμερική και πιο συγκεκριμένα στην Καλιφόρνια, ακολούθησαν συμβουλές άλλων, ή μάλλον άφησαν τους πολιτικούς να σχεδιάσουν την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού. Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό. Το καλοκαίρι του 2001, οι τιμές χονδρικής εκτοξεύθηκαν λόγω της θερινής ζήτησης και οι παραγωγοί της Καλιφόρνιας, μη μπορώντας να περάσουν τις αυξήσεις στην λιανική βρέθηκαν ανάμεσα στην Σκύλλα της πτώχευσης και την Χάρυβδη των πολιτικών που επέμεναν να μην σταματήσουν να τροφοδοτούν τους πελάτες τους παρά το ότι έχαναν τεράστια  ποσά σε κάθε μεγαβατώρα που πουλούσαν. (Ενας απο αυτούς που θησαύρισαν εξάγοντας φθηνό ρεύμα απο τις μεσοδυτικές πολιτείες στην Καλιφόρνια ήταν η αλήστου μνήμης ENRON).

Σας θυμίζει τίποτα? Αυτό που συνέβη στην Καλιφόρνια συμβαίνει σήμερα σε αργή κίνηση στην Ελλάδα. Τι θα έλεγε ο κύριος Smith  αν έβλεπε (και ενδιαφερόταν) αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα?  Υποθέτω τίποτα περισσότερο απο αυτό που έλεγε σχετικά με την Καλιφόρνια. Ενα σχετικό κείμενο (κατεβάστε το εδώ ) περιγράφει με απλό εκλαικευμένο τρόπο τις απόψεις του. Δεν θα προκαλέσει έκπληξη στον αναγνώστη του παρόντος ιστολογίου ότι η άποψη του κυρίου Smith είναι ότι είναι καιρός να ανοίξει στον ανταγωνισμό η ανεξάρτητη αγορά λιανικής του ηλεκτρισμού. Σε επόμενα σημειώματα θα παρουσιάσουμε μεταφρασμένες σε ελεύθερη απόδοση ορισμένες απο τις απόψεις που εκτίθενται στο κείμενο αυτό. 

Ο λόγος που δημοσιοποιούμε το κείμενο είναι γιατί περιγράφει σε συντομία το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να σκέφτονται αυτοί που σχεδιάζουν, ρυθμίζουν, ή απλώς παίζουν (τα λεφτά τους ή την φήμη τους) στην αγορά ενέργειας. Είναι χρήσιμο δηλαδή τόσο στους φωτισμένους ηγέτες μας που επιδιώκουν ανιδιοτελώς το κοινό καλό όσο και στους ιδιοτελείς χρυσοκάνθαρους καπιταλιστές που πασχίζουν να "βγάλουν τίμια κανα φράγκο".  





18/03/2012

Είμαστε όλοι - ακόμα και οι μηχανικοί - υπέρ των αγορών τώρα!


Γιατί πρέπει να απελευθερωθεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας; Η ελληνική κοινή γνώμη και οι πολιτικοί/διανοούμενοι που την διαμορφώνουν λειτουργούν με την σιωπηρή υπόθεση ότι είναι κάτι σαν το μουρουνέλαιο. Οι πολιτικοί μας ενεργούν και τα ΜΜΕ σχολιάζουν με τρόπο που φαίνεται ότι το κάνουμε γιατί:
  • Μας το επιβάλει η τρόικα και η Μέρκελ (για λόγους σαδομαζοχιστικούς?)
  • Το απαιτεί  το μονοπωλιακό (πάντα) κεφάλαιο για  να χτυπηθεί η εργατιά.

Μπορεί,  αλλά όχι κατ΄ ανάγκη. Η αγορά  φέρει ένα βαρύ ιδεολογικό βάρος (και όχι μόνο, αλλά ιδιαίτερα στην χώρα μας).  Προτείνουμε να την αποφορτίσουμε απο το βάρος αυτό και να την δούμε ως τον αποτελεσματικότερο μηχανισμό που έχουν "εφεύρει" οι κοινωνίες  για  να πετυχαίνουν τον συντονισμό των μεταξύ μας «απρόσωπων»  σχέσεων (πέραν του σχέσεων με τους συγγενείς και φίλους).  Αυτός ο μηχανισμός  έχει ορισμένα πλεονεκτήματα σε σχέση με τον εναλλακτικό, που είναι ο συντονισμός μέσω πολιτικών μηχανισμών (δημοκρατικών ή αυταρχικών).  Ας  παρουσιάσουμε δύο από αυτά:

Πρώτον, δημιουργεί τα κατάλληλα κίνητρα ώστε να εξομαλύνονται οι επιπτώσεις των αναπόφευκτων αλλαγών στους εργαζόμενους από την τεχνολογική πρόοδο και την  αύξηση της παραγωγικότητας. Αυτό μπορεί να φανεί περίεργο και σίγουρα είναι αντίθετο από την κυριαρχούσα άποψη. Η πραγματικότητα όμως δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης :

Παράδειγμα πολιτικού μηχανισμού :Η ελληνική κυβέρνηση πήρε εντολή από την τρόικα να  απολύσει 200,000 δημόσιους υπαλλήλους. Δεν υπάρχει τρόπος αυτό να γίνει χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή πολλών ανθρώπων και το χειρότερο χωρίς να μπορεί να γίνει στην ουσία διαχωρισμός μεταξύ «δικαίων» και «αδίκων» (δηλαδή χρήσιμων και έντιμων έναντι πλεοναζόντων και/ή διεφθαρμένων).

Παράδειγμα μηχανισμού της αγοράς: Η Θάτσερ πριν 30 χρόνια απελευθέρωσε (και μετά ιδιωτικοποίησε) τον κλάδο του ηλεκτρισμού στην Μεγάλη Βρετανία. Μέσα σε 5 περίπου χρόνια οι εργαζόμενοι στον κλάδο μειώθηκαν από 120.000 σε 60.000 δηλαδή στους μισούς. Δεν υπήρξε πολιτική εντολή «Απολύστε τους»! Η (έμμεση) εντολή ήταν μόνο «Προσαρμοστείτε στους κανόνες για να κερδίσετε». Οι νέοι ιδιοκτήτες αντέδρασαν επενδύοντας στην ομαλή μετάβαση στην νέα κατάσταση με αποτέλεσμα να μην δημιουργηθεί κοινωνικό πρόβλημα (και χωρίς να επιβαρυνθεί σκανδαλωδώς το κοινωνικό σύνολο όπως έγινε στην Ελλάδα με τον ΟΤΕ).

Δεύτερο αλλά σημαντικότερο πλεονέκτημα του μηχανισμού της αγοράς: Είναι ο καλύτερος τρόπος που έχουν εφεύρει μέχρι τώρα οι ανθρώπινες κοινωνίες για την υιοθέτηση καινοτομιών. Καλύτερος τρόπος σημαίνει ταχύτερος, αποτελεσματικότερος και με καλύτερο λόγο κοινωνικού κόστους προς ωφέλεια. Ας θυμηθούμε γιατί η καινοτομία είναι καλό πράγμα: Γιατί εξοικονομεί πόρους και ιδιαίτερα τον σημαντικότερο από αυτούς τον χρόνο μας. Γιατί μας οδηγεί από την  εποχή της  αλλοτρίωσης  (της αναγκαιότητας) στην εποχή της ελευθερίας (σύμφωνα με έναν διάσημο θαυμαστή των αγορών και του καπιταλισμού του 19ου αιώνα-ποιός είναι? Απαντήστε σωστά στα σχόλια και κερδίστε έκπτωση 5% στην φωτοβολταική εγκατάσταση του σπιτιού σας απο την Clarus ESCo).  

05/02/2012

Η λιανική αγορά ηλεκτρισμού «πέθανε». Ζήτω η λιανική αγορά ηλεκτρισμού!


Δεν πρόλαβε να στεγνώσει η μελάνη του σημειώματος όπου πανηγυρίζαμε το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού στο New Jersey  των ΗΠΑ και «έκλεισε» η αγορά λιανικής στην Ελλάδα. Αυτή που είχε «ανοίξει» τον Φεβρουάριο του 2001. Το άνοιγμα (το πραγματικό άνοιγμα) της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού είναι εξαιρετικά σημαντικό για το μέλλον του κλάδου της ηλεκτρικής ενέργειας, πιο σημαντικό και απο την πώληση σε ιδιώτες μονάδων παραγωγής της ΔΕΗ. Πραγματικό άνοιγμα μεταξύ άλλων προυποθέτει την ύπαρξη λιανοπωλητών ανεξάρτητων απο τους παραγωγούς. Παραθέτουμε ορισμένους απο τους σημαντικότερους λόγους.

23/01/2012

Σχέδιο Helios-ακόμα μια φορά: Η Ελλαδίτσα μας κινδυνεύει να πάει για μαλλί και να βρεθεί κουρεμένη!

Το σχέδιο «Ηλιος» είναι μια πραγματικά φιλόδοξη ιδέα. Οι φιλόδοξες ιδέες είναι κατ’ αρχήν ευπρόσδεκτες. Είναι επίσης εξαιρετικά πειστική γιατί ευθυγραμμίζεται με την κοινή λογική (γι’αυτό είναι ιδιαίτερα ελκυστική υποθέτουμε για τους πολιτικούς). Αν δεν μπορούμε να εκμεταλλευθούμε τον ήλιο μας τι άλλο μας μένει? Στα επόμενα προσπαθούμε να κρατήσουμε την αναπνοή μας, να πάρουμε στα σοβαρά αυτό που νομίζουμε ότι σχεδιάζεται (εξακολουθεί να ισχύει η επιφύλαξη ότι όταν υπάρξουν δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες θα επανεξετάσουμε τις απόψεις μας) και να υποδείξουμε γιατί πιστεύουμε ότι δεν αντέχει σε στοιχειώδη ανάλυση σκοπιμότητας.  Συνοπτικά:

  • Αν πρόκειται να γίνει με όρους ιδιωτικής πρωτοβουλίας προβλέπουμε ότι απλώς δεν θα γίνει. Οι Αγγλοσάξωνες λένε λακωνικά: “The proof of the pudding is in the eating”. Να δούμε τους ιδιώτες επενδυτές.
  • Αν υποστηριχθεί απο το κράτος, θα πρέπει να υποστηριχθεί απο όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία πρέπει να υποχρεώσουν τις ηλεκτρικές εταιρείες των χωρών τους να αγοράσουν το προιόν του Ηλιου. Αυτό είναι κατά την γνώμη μας πολιτικά ανέφικτο.
  • Αν τέλος υπερπηδηθούν όλα τα εμπόδια και υπάρξει διακρατική υποστήριξη, θα υπάρξει κίνδυνος να οδηγήσει σε οδυνηρή (περαιτέρω) στρέβλωση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού και σε σημαντική αύξηση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας.

05/01/2012

Ευχάριστα νέα με την νέα χρονιά-απελευθερώθηκε η λιανική στον ηλεκτρισμό!

Το σκληρά εργαζόμενο προσωπικό του Smart Energy blog εύχεται καλή χρονιά στους αναγνώστες του! Στο μεταξύ με την νέα χρονιά έχουμε ευχάριστα νέα! Η λιανική αγορά ηλεκτρισμού επιτέλους απελευθερώθηκε.... στο New Jersey των ΗΠΑ. Θα μου πείτε τι μας νοιάζει εδώ στην Ελλαδίτσα μας. Έχουμε την άποψη ότι μας νοιάζει γιατί η αντιγραφή ορισμένων καλών ιδεών (και η αποφυγή κακών) εξοικονομεί χρόνο και χρήμα. Μερικές καλές ιδέες λοιπόν από το New Jersey: