Έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις σχετικά με το αν η εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου (Target Model) που υιοθετήθηκε στην χώρα μας με βάση κατευθύνσεις από την ΕΕ ήταν ωφέλιμη για την χονδρική αγορά ρεύματος. Τις επιφυλάξεις αυτές συμμεριζόμουν και οι γράφων. Διενήργησα λοιπόν μια μικρή έρευνα βασισμένη σε δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για να διερευνήσω το ερώτημα. Το αποτέλεσμα της έρευνας παρουσιάζεται συνοπτικά στους παρακάτω πίνακες. Φαίνεται ότι το αποτέλεσμα της εφαρμογής του μοντέλου είναι θετικό.
Ο μηχανισμός που χρησιμοποίησα για να διαλευκάνω το θέμα ήταν ο ορισμός ενός τυποποιημένου (τυπικού) οριακού κόστους παραγωγής ρεύματος από σταθμούς φυσικού αερίου - δεδομένου ότι αυτό καθορίζει το κόστος χονδρικής στην ελληνική αγορά σε όλη την διάρκεια της πρόσφατης δεκαετούς περιόδου. Ο υπολογισμός έγινε για κάθε μια από τις δέκα χρονιές - από το 2016 έως το 2025. Το 2021 είναι η πρώτη χρονιά εφαρμογής του Μοντέλου - Στόχου και στο χρονικό αυτό σημείο διαχωρίζονται οι μέσοι όροι των στοιχείων των Πινάκων. Πέντε χρόνια πριν (2016-2020) και πέντε χρόνια μετά (2021- 2025).
Είναι εμφανές στον Πίνακα ότι η αύξηση στον μέσο όρο της τιμής χονδρικής (ΤΕΑ- με και χωρίς προσαυξήσεις) στην περίοδο 21-25 (δηλαδή μετά τη εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου) ήταν μικρότερη από την ανάλoγη αύξηση τόσο της τιμής του φυσικού αερίου (TTF) όσο και (σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό) την αύξηση στην τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών CO2 του EUTS. Συνεπώς χαμηλότερη και από την μέση αύξηση του Τυπικού Οριακού Κόστους. Η μέση αύξηση στην χονδρική ήταν περίπου 160% ενώ η αντίστοιχη αύξηση της τιμής του ΦΑ ήταν 275% των δικαιωμάτων 368% και του τυπικού κόστους κατά 270%. Η σημαντική μείωση της απόστασης ανάμεσα στην τιμή χονδρικής και του οριακού κόστους παραγωγής είναι ένδειξη αυξημένου ανταγωνισμού ή σε κάθε περίπτωση καλύτερης λειτουργίας της αγοράς. Σημειωτέον επίσης ότι παρά τις πρόσφατες αυξήσεις των λογαριασμών προσαυξήσεων, το ποσοστό τους στο τελικό κόστος της χονδρικής μειώθηκε ανάμεσα στις δυο περιόδους κατά 22% (από 14% σε 11%).
Σε κάθε περίπτωση, η πτώση του περιθωρίου ανάμεσα στο τυπικό οριακό κόστος και την χονδρική τιμή μεταξύ των περιόδων είναι τόσο μεγάλη που προκαλεί έκπληξη - ιδιαίτερα το μέγεθος του περιθωρίου στη περίοδο πριν την εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου.
Πόσο αξιόπιστα είναι τα ευρήματα της μικρής αυτής έρευνας; Ο αριθμοί είναι δημόσια διαθέσιμοι και οι υπολογισμοί έχουν ελεγχθεί. Είναι όμως μια "φαινομενολογικού" χαρακτήρα έρευνα. Δείχνει "καλά" νούμερα αλλά δεν εξηγεί το Γιατί τα νούμερα είναι "καλά". Αυτό θα πρέπει να το αναλάβουν έμπειροι αναλυτές. Γιατί όχι ¨πανεπιστημιακοί¨- ή οι σπουδαστές τους. Μήπως το έχουν ήδη κάνει; Αναμένω σχόλια και κριτική.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου