Δείκτης Τιμών Μάϊου: Ερωτήματα για την Λειτουργία της Αγοράς

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Μάιο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Μάιο έμεινε πρακτικά σταθερός σε σχέση με τον δείκτη Απριλίου '26. Από 245,51 πήγε στα 244,24 ευρώ την μεγαβατώρα (-0,52%).

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του Μάϊου '26 έμειναν σταθερές σε 82,14 ευρώ την μεγαβατώρα περιλαμβάνοντας πλέον την αύξηση των χρεώσεων δικτύου μεταφοράς που είναι σε ισχύ από 1/2/26.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, μειώθηκε ελαφρά στα 148,46 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 149,66 τον Απρίλιο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Μάιο σε μέσο όρο ήταν στα 170,30 ευρώ την μεγαβατώρα, αυξημένες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (168,42 ευρώ την μεγαβατώρα). Οι τιμές της ΔΕΗ έμειναν πρακτικά σταθερές στα 133,33 ευρώ την μεγαβατώρα σε σχέση με τον Απρίλιο. Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τον Μάιο η χονδρική τιμή έμεινε πρακτικά σταθερή (-1,46 %) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Οι εναλλακτικοί Πάροχοι συνέχισαν την τακτική του προηγούμενου μήνα και δεν πέρασαν την μείωση της χονδρικής στις λιανικές τιμές αλλά αντίθετα αύξησαν ελαφρά τις λιανικές τιμές. Η ΔΕΗ κράτησε τις λιανικές τιμές σταθερές. Η αύξηση αυτή αφορά τόσο τα σταθερά τιμολόγια όσο και τα μεταβλητά ("πράσινα"), στα ίδια περίπου επίπεδα (+1,12% τα σταθερά , +1,5% τα μεταβλητά). Το αποτέλεσμα είναι εκτόξευση των μικτών περιθωρίων του κλάδου για τον Μάιο σε επίπεδα πάνω από 20% (έναντι του 14% - μέσου όρου των δυο τελευταίων ετών). Η τιμολογιακή πολιτική των εναλλακτικών παρόχων είναι εξαιρετικά συντηρητική και εντελώς αντίθετη από αυτή της ΔΕΗ. Η στάση αυτή προκαλεί ερωτήματα γιατί είτε κάποιο από τα δύο μέρη κάνει λάθος εκτίμηση για την εξέλιξη των τιμών είτε έχει εξαντλήσει τα περιθώρια αντοχής του. Αυτό το δεύτερο είναι το χειρότερο σενάριο για τον ανταγωνισμό δεδομένου ότι το ποιος έχει τις λιγότερες αντοχές είναι γνωστό.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο (ΤΚΤ) για τον Μάιο του 2026 αυξήθηκε στα 283,54 ευρώ την μεγαβατώρα (+1,5%). Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε πράσινο τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατά 39 ευρώ την μεγαβατώρα από τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 1.063 ευρώ - δηλαδή περίπου 134 ευρώ υψηλότερη από ότι θα ήταν (929 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

Ιδιωτικά Δίκτυα Ηλεκτρισμού Ρυθμιζόμενα από τους Καταναλωτές*

Η Τεχνητή Νοημοσύνη, συναθροιζόμενη με τον σχεδιαζόμενο εξηλεκτρισμό των πάντων, προβλέπεται ότι θα αυξήσει με εκρηκτικό ρυθμό τις απαιτήσεις από τα σημερινά δίκτυα ηλεκτρισμού (με ρυθμό αύξησης της ζήτησης της τάξεως του 5-6% στις ΗΠΑ την επόμενη πενταετία, πράγμα που έχει να συμβεί από την  δεκαετία του 1960). Έχει γίνει κατανοητό ότι ένας από τους παράγοντες που βάζουν σε κίνδυνο τον ρυθμό ανάπτυξης του ηλεκτρικού συστήματος που θα απαιτηθεί είναι η ρύθμιση του κλάδου από το κράτος. Διατυπώνεται συνεπώς - και έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ - η ιδέα του "Ηλεκτρισμού που ρυθμίζεται από τους Καταναλωτές" (Consumer Regulated Electricity). Σε αντιδιαστολή με τον συμβατικό Ηλεκτρισμό που ρυθμίζεται από το κράτος δηλαδή στα καθ' ημάς την ΡΑΑΕΥ. 

Η ιδέα είναι να δοθεί η ευκαιρία σε καινοτόμους επιχειρηματίες να κατασκευάσουν πλήρη ιδιωτικά δίκτυα ηλεκτρισμού (παραγωγή, μεταφορά, διανομή) τα οποία α) θα είναι φυσικά απομονωμένα από το υπό κρατική ρύθμιση δίκτυο (islands) και β) θα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε ομάδες μεγάλων (sophisticated) καταναλωτών  που έχουν την δυνατότητα να αναλάβουν μέρος του σχετικού αυξημένου κόστους και κινδύνων. Η κρατική ρύθμιση και κανόνες πρόσβασης αντικαθίστανται από συμβάσεις μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Οι βασικοί λόγοι για την προώθηση αυτής της λύσης είναι: α) Η ταχύτητα της ρυθμιστικής διαδικασίας είναι πολύ χαμηλότερη από αυτήν των επιχειρηματικών σχεδίων των επενδυτών σε data centers β) υπάρχουν σημαντικά ζητήματα κατανομής μεταξύ υπαρχόντων και νέων καταναλωτών του κόστους  και του κινδύνου των επενδύσεων που απαιτούνται από το υπό κρατική ρύθμιση δίκτυο για να αντιμετωπισθεί το νέο φορτίο. Που δημιουργεί τον κίνδυνο οι επενδύσεις να γίνουν (ήδη έχουν γίνει στις ΗΠΑ) αντικείμενο πολιτικής διαμαρτυρίας. 

Από την άλλη μεριά, μπορεί το κόστος για τους μεγάλους καταναλωτές που θα επιλέξουν το ιδιωτικό δίκτυο να είναι μεγαλύτερο από ότι θα ήταν (υπό ευνοϊκές συνθήκες) από το κρατικό δίκτυο αλλά είναι χαμηλότερο από την εναλλακτική του να γίνουν οι ίδιοι αυτοπαραγωγοί. Άλλωστε έχουν να αντιμετωπίσουν τον υπαρξιακό κίνδυνο να εξουδετερωθεί η επένδυσή τους από την αδυναμία πρόσβασης στο κρατικό δίκτυο στους χρόνους που έχουν προγραμματίσει.

Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η ευκαιρία να προωθηθεί με γρήγορο ρυθμό η καινοτομία στον κλάδο του ηλεκτρισμού με την ανάπτυξη ιδιωτικών δικτύων. Στα οποία θα χρησιμοποιηθούν με εμπορικούς όρους - χωρίς επιδοτήσεις - όλες οι τεχνολογίες που είναι ή θα γίνουν στο μέλλον διαθέσιμες - πυρηνικοί αντιδραστήρες μικρού μεγέθους, μπαταρίες σε συνδυασμό με ΑΠΕ, φυσικό αέριο, γεωθερμία κλπ.

Στις ΗΠΑ, όπου - σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση - οι βαθμοί ελευθερίας των Πολιτειών στην ενεργειακή τους πολιτική είναι περισσότεροι, ορισμένες πολιτείες έχουν ήδη νομοθετήσει την δυνατότητα των Ιδιωτικών Δικτύων - Ρυθμιζόμενων από τους Καταναλωτές (Ohio, New Hampshire, Utah, Oklahoma,, West Virginia). Οι περιορισμοί υπό τους οποίους βρίσκεται η χώρα μας ως μέλος της ΕΕ (και η συνήθειά μας να την ρωτάμε ακόμα και για το χρώμα των τιμολογίων μας) δεν είναι καλός οιωνός για την εφαρμογή τόσο καινοτομικών πρωτοβουλιών (μεταρρυθμίσεων!). Είναι λοιπόν πιθανό να "κοινωνικοποιηθούν" (δηλαδή να τις πληρώσουμε εμείς ως καταναλωτές και φορολογούμενοι) οι σχετικές επενδυτικές αποφάσεις του υπό κρατικό έλεγχο ελέφαντα του ρεύματος - χωρίς να ερωτηθούμε. Τι είχες Γιάννη; Τι είχα πάντα.

* Το σημείωμα είναι σύνοψη τού άρθρου των Travis Fisher και Glen Lyons με τίτλο "The Case for Consumer Regulated Electricity" - a Cato Briefing Paper, February 3, 2026 , Number 196 The Case for CRE