Οι Ανανεώσιμες Πηγές ως Επενδυτική Ευκαιρία - έχουμε Αποτελέσματα!

Με την ευκαιρία της ανακοίνωσης του New Deal απο την κυβέρνηση, προσφέρουμε για παρηγοριά στους έλληνες επενδυτές σε ανανεώσιμες πηγές το παρακάτω γράφημα, που δείχνει ότι δεν είναι μόνοι....

(απο την σελίδα στο facebook του Bjorn Lomborg)

Ενα Είκοσι Αντί Τρία!

Η ταπεινή μας άποψη για την ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαικής Ένωσης. Οι τρείς στόχοι που έχουν τεθεί για το 2020, η περίφημη "τριπλέττα" 20/20/20 (που θα επεκταθεί για το 2030) είναι δύο παραπάνω απο ότι χρειάζονται. Το "έδειξε η ζωή" όπως θα έλεγε παλιός θυμόσοφος πολιτικός. Η ζωή λοιπόν έδειξε:

• To 20% για την διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών αποδείχθηκε ότι είναι αντίθετο/αντικρουόμενο με τον στόχο τη μείωσης των εκπομπών διοξειδίου. Η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ, αποτέλεσμα της γενναίας επιδότησής τους, οδήγησε (σε μεγάλο βαθμό) στην κατάρρευση της αγοράς δικαιωμάτων με συνέπεια το παράδοξο της υποκατάστασης του φυσικού αερίου απο .....άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Αποτέλεσμα: Οι ΗΠΑ, που δεν έχουν στόχο για τις εκπομπές CO2, τις μείωσαν ταχύτερα απο την EΕ. Η παραγωγή ηλεκτρισμού απο ΑΠΕ εξακολουθεί να είναι ο ακριβότερος τρόπος αποφυγής (abatement) εκπομπών CO2.
• Το 20% για την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας δεν χρειάζεται, γιατί οι επενδύσεις σε εξοικονόμηση έχουν θετική οικονομική αξία - συμφέρει τους ιδιώτες να τις κάνουν. Το ιδιωτικό και το κοινό συμφέρον συμπίπτουν. Δεν είναι τυχαίο ότι η ενεργειακή ένταση (τόννοι ισοδυνάμου πετρελαίου ανα μονάδα του ΑΕΠ) των οικονομιών της Ευρώπης (και των ΗΠΑ) έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία 30-40 χρόνια. Η επιδότηση του στόχου αυτού αποτελεί συνεπώς κοινωνική σπατάλη και ο ίδιος ο στόχος "παραβιάζει θύρες ανοικτές". Ο λόγος που ο ρυθμός εξοικονόμησης δεν ειναι ταχύτερος? Κυρίως οι επιδοτήσεις στην κατανάλωση ενέργειας (τρανό παράδειγμα η Ελλάδα στον ηλεκτρισμό) και η ανυπαρξία μηχανισμού επαρκούς χρηματοδότησης των πολλών μικρών επενδύσεων που απαιτούνται. 
• Ο μόνος στόχος που είναι λογικά συνεπής και αυτάρκης είναι η μείωση των εκπομπών διοξειδίου. Μόνο ερώτημα αν πρέπει ο μηχανισμός για την επίτευξή του θα έπρεπε να είναι η αγορά δικαιωμάτων (που επέλεξε η ΕΕ) ή ενας φόρος άνθρακα. Λεπτομέρεια: ο φόρος έχει πλεονέκτημα αν το ποσό που θα εισπραχθεί θα χρησιμοποιηθεί για μείωση της γενικής φορολογίας (και όχι για παράδειγμα για την επιδότηση των ΑΠΕ).

Είμαστε σίγουροι ότι εχέφρονες, στοιχειωδώς ενημερωμένοι πολίτες συμφωνούν στα παραπάνω. Η αν δεν συμφωνούν τώρα (και με την προυπόθεση ότι δεν έχουν προσωπικά συμφέροντα που ωφελούνται απο την ακολουθούμενη πολιτική) μια καλύτερη παρουσίαση των επιχειρημάτων θα τους έπειθε. Αυτό είναι δουλειά των πολιτικών (στην δημοκρατία). Κανείς όμως δεν έχει μπεί στον κόπο- ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Γιατί? 

ΥΓ:  Στοιχεία και πηγές σχετικά με τα παραπάνω διαθέσιμες σε ενδιαφερόμενους.

Οι προτάσεις της Clarus εφαρμόζονται ... στην Αριζόνα!

Φαίνεται ότι κάποιοι πέραν του Ατλαντικού μας διαβάζουν. Δεν εξηγείται αλλιώς το γιατί η αρμόδια ρυθμιστική επιτροπή της πολιτείας της Αριζόνας έκανε αυτό που προτείναμε στο προηγούμενο σημείωμα στον ιστότοπο αυτό (τον περασμένο Αύγουστο): Επέβαλε ένα μικρό μηνιαίο πάγιο (της τάξεως των 3 δολαρίων για μια εγκατάσταση 4 KW) σε όλους τους ιδιοκτήτες φωτοβολταικών σε στέγη. Επισημαίνεται ότι στην Αριζόνα εφαρμόζεται το net metering  και ότι η απόφαση αυτή αναμένεται να αποτελέσει προηγούμενο για ανάλογες αποφάσεις και σε άλλες πολιτείες. Αντε και στα δικά μας.... Το σχετικό link

Ενημέρωση:

Και το εντυπωσιακό σχόλιο του εκπροσώπου των ιδιωτικών εταιρειών ηλεκτρισμού (οι υπογραμμίσεις δικές μας)

Edison Electric Institute President Tom Kuhn described the ACC decision more favorably. One comment:  “There are a number of state commissions currently reviewing outdated and unsustainable net metering policies. By adopting common sense reforms today, the ACC showed leadership in protecting electricity customers in Arizona, while also ensuring that solar has a bright future in the state and around the country.” EEI represents U.S. investor-owned utilities.

Επιστολή προς Πρίγκηπες της Ενέργειας Σχετικά με την Αγορά Φωτοβολταικών

Το κείμενο που ακολουθεί έχει ετοιμασθεί για ανθρώπους με έλλειψη χρόνου (ή αδυναμία εστίασης της προσοχής τους) γιατί έχουν στους ώμους τους την υποχρέωση να πάρουν  τις σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον της αγοράς ενέργειας στην Ελλάδα. Η λογική είναι ότι, αν βρούν σ’ αυτό κάτι που θα τους τραβήξει την προσοχή, θα πρέπει να το δώσουν αμέσως στους συμβούλους τους – αυτοί θα τους εξηγήσουν τις λεπτομέρειες καλύτερα από μας (τώρα που το σκέφτομαι, μήπως πρέπει να το μεταφράσουμε και στα αγγλικά ή καλύτερα ακόμη στα γερμανικά?)

Εστιαζόμαστε στο εξής ερώτημα (και μόνο): Υπάρχει χώρος και πόσο μεγάλος για φωτοβολταικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και ειδικότερα εγκαταστάσεις σε κτίρια που είναι και οι μόνες για τις οποίες κατα την άποψή μας αξίζει να γίνει τέτοια συζήτηση? Η απάντηση του υπογράφοντος είναι απλή: «Δεν Ξέρω» (Αν κάποιος σας πεί ότι ξέρει, προτείνω να μάθετε πως βγάζει τα προς το ζήν).

Δεν ξέρω - υποψιάζομαι όμως, παρακολουθώντας την διεθνή και κυρίως την αμερικανική εμπειρία (και ακόμη ειδικότερα την Καλιφόρνια) ότι α) το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό και β) ότι υπάρχουν ορισμένες πολιτικές που θα δώσουν την ευκαιρία στην αγορά να δώσει την απάντηση. Οι πολιτικές αυτές θα επιτρέψουν την εξέλιξη της αγοράς σε χαμηλότερους απο την πρόσφατη εμπειρία μεν αλλά προβλέψιμους ρυθμούς, τον μηδενισμό των επιδοτήσεων και την αποτελεσματική αλλά και δίκαιη κατανομή της ωφέλειας απο την νέα αυτή κατανεμημένη τεχνολογία παραγωγής ηλεκτρισμού.  Οι πολιτικές αυτές (εδώ ο αναγνώστης/αρμόδιος/ηγέτης/πρίγκηπας προσέχει περισσότερο και κατα προτίμηση απομνημονεύει) είναι:

• Εφαρμογή του net metering με ταυτόχρονη επιβολή α) παγίου πρόσβασης στο δίκτυο διανομής στις ΦΒ εγκαταστάσεις και β) έντονα ζωνικής τιμολόγησης της παραγόμενης ενέργειας απο την εγκατάσταση.
• Καθορισμός των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας έτσι ώστε η εγκατάσταση να είναι δυνατόν να μένει στην ιδιοκτησία του εγκαταστάτη και όχι του ιδιοκτήτη του κτιρίου.

Η πολιτική του net metering στην οποία αναφερόμαστε συνοψίζεται με τον καλύτερο τρόπο απο τον κύριο Ron Binz, που είναι ο προτεινόμενος απο τον πρόεδρο Obama για τη θέση του ηγέτη του FERC (του ομοσπονδιακού ρυθμιστή ενέργειας των ΗΠΑ):

«.......Unless electricity is priced on a time-sensitive basis, the correct value of such distributed generation to the utility system is obscured. Net metering at time-sensitive rates will increase payments to solar systems, permitting utilities to charge compensatory rates to solar customers for distribution service....» –

Πρόχειρη δική μας μετάφραση: «...Εαν ο ηλεκτρισμός δεν τιμολογηθεί με τρόπο που να αντανακλά το κόστος του ηλεκτρικού συστήματος σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, η αξία της παραγωγής απο κατανεμημένη παραγωγή δεν φαίνεται. Μια μέθοδος net metering με ζωνικά  (time sensitive) τιμολόγια θα αυξήσει τις πληρωμές προς τις ΦΒ εγκαταστάσεις και θα επιτρέψει στις εταιρείες ηλεκτρισμού να χρεώσουν αντισταθμιστικά πάγια σε «ηλιακούς» πελάτες για την πρόσβαση στο δίκτυο και την και χρήση του....»

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα ο ΔΕΔΔΗΕ εγκαθιστά (έναντι εξοντωτικού τιμήματος) σε όλες τις οικιακές ΦΒ εγκαταστάσεις «έξυπνους» μετρητές που είναι σε θέση να διαχειριστούν το πιο πολύπλοκο ζωνικό τιμολόγιο (ο ΔΕΔΔΗΕ, όπως παλιά η ΔΕΗ, και οι προμηθευτές τους έβλεπαν πάντα μακριά!)

Η δεύτερη προτεινόμενη πολιτική (για την οποία έχουμε και παλιότερα γράψει) αφορά την δυνατότητα να αποκτήσουν την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων οικιακών φωτοβολταικών και συνεπώς των σχετικών χρηματορροών απο την πώληση της ενέργειας, τρίτοι δηλαδή επιχειρήσεις και όχι όπως σήμερα αποκλειστικά οι ιδιοκτήτες των ακινήτων. Ο ιδιοκτήτης του οικήματος θα έρχεται σε συμφωνία με επιχειρήσεις που θα «ομαδοποιούν» οικιακές εγκαταστάσεις με την οποία θα «νοικιάζει» την στέγη του για ορισμένο χρονικό διάστημα. Η ρύθμιση αυτή έχει δύο σημαντικά πλεονεκτήματα:

• Θα επιτρέψει λόγω οικονομιών κλίμακος την πρόσβαση σε χρηματοδότηση των ομαδοποιημένων αυτών επενδύσεων με πολύ καλύτερους όρους είτε μέσω της κεφαλαιαγοράς είτε μέσω ιδρυμάτων με ειδίκευση στην μακροπρόθεσμη πίστη (π.χ. την KfW). 
• Θα δώσει τη ευκαιρία σε ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να δανειστούν (και αυτοί είναι πια πολλοί και κατά τεκμήριο οι πιο αδύναμοι οικονομικά) να εγκαταστήσουν το ΦΒ τους χωρίς να χρειάζεται να δανειστούν οι ίδιοι.

Οι παραπάνω πολιτικές είναι άμεσα εφαρμόσιμες. Απαιτείται μόνο αυτός ο σπανίζων πόρος – οι γενναίες και έξυπνες υπογραφές. Δουλειά που συλλογικά έχουμε αναθέσει στους Πρίγκηπες (και τις Πριγκηποπούλες).

Οι Απολύσεις Θέλουν Τρόπο!

(Εξωτερικού συνεργάτη της ιστοσελίδας για να απαλύνουμε την ενεργειακή μονοκαλλιέργεια)

Να απολύσουμε δημόσιους υπαλλήλους. Αυτή είναι η εντολή των δανειστών μας. Οι πολιτικοί μας προσπαθούν εδώ και χρόνια να υλοποιήσουν την εντολή και αποτυγχάνουν. Διακινδυνεύουν συνεπώς την Δόση μας κάθε φορά χωρίς να υπάρχει τέλος στο μαρτύριο.  Υποστηρίζω ότι προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα με τον λάθος τρόπο. Αυτό γιατί δεν έχουν ορίσει προσεκτικά το ίδιο το πρόβλημα.

Ποιό είναι το πρόβλημα? Η «ανταγωνιστικότητα» της οικονομίας λένε όλοι (και μάλιστα πολλοί που έπρεπε να ξέρουν καλύτερα). Λάθος (έχει γράψει σχετικά ο Krugman σε εποχές που προσποιείτο ακόμα τον επιστήμονα). Ο σωστός όρος είναι παραγωγικότητα. Ο δημόσιος τομέας μειώνει την συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας γιατί το κόστος του είναι φύρα (overhead).  Στην στατιστική του εθνικού εισοδήματος ο δημόσιος τομέας μετράται μόνο απο το κόστος των πόρων που καταναλώνει – δεν παράγει προιόντα. Πρέπει συνεπώς να μειώσουμε την φύρα.

Πριν την μειώσουμε όμως πρέπει να διαχωρίσουμε δύο ειδών φύρες που αντιστοιχούν σε δύο λειτουργίες του δημόσιου τομέα. Αφενός τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών (την ωφέλιμη φύρα) και αφετέρου την παροχή «δημόσιων» υπηρεσιών (την περισσευούμενη φύρα). Βασική αρχή: Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πολιτικών δεν μπορεί απο την φύση του να πειραχθεί (Αντίθετα στην Ελλάδα μάλλον πρέπει να ενισχυθεί - ναί, με πρόσθετο υψηλής ποιότητος προσωπικό. Και με διατήριση της συνταγματικής προστασίας των μονίμων δημοσίων υπαλλήλων).

Οι «δημόσιες» υπηρεσίες όμως, με εξαίρεση την άμυνα, την ασφάλεια και την δικαιοσύνη, δεν είναι ανάγκη να παρέχονται απο το «Δημόσιο».  Αν ως δημόσιες υπηρεσίες ορίσουμε αυτές που πρέπει συλλογικά να επιδοτούμε για κάποιο λόγο, μπορούμε να δίνουμε αυτή την επιδότηση κατευθείαν σ’ αυτούς που κρίνουμε ότι τις έχουν ανάγκη. Αυτοί με την σειρά τους θα επιλέξουν τον ιδιώτη πάροχο της αρεσκείας τους για να αγοράσουν την  υπηρεσία.  Αυτό επιτρέπει την επίτευξη του κοινωνικού  στόχου (και μάλιστα με δικαιότερο τρόπο γιατί υποστηρίζονται μόνο αυτοί που έχουν ανάγκη) αλλά συγχρόνως αυξάνει την παραγωγικότητα της οικονομίας γιατί οι ιδιώτες πάροχοι των υπηρεσιών θα φροντίσουν να ελέγξουν το κόστος τους. (Με την προυπόθεση επαρκούς ανταγωνισμού, αλλά ακόμα και ένα ολιγοπώλιο είναι πιο αποτελεσματικό απο ένα κρατικό μονοπώλιο).

Ωραία μέχρι εδώ. Αλλά έλεγχος του κόστους συνήθως εξακολουθεί να σημαίνει μείωση προσωπικού δηλαδή απολύσεις.  Φθάσαμε πάλι στο αρχικό σημείο. Πρέπει να απολύσουμε. Με τρόπο όμως που έχει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι του τρόπου που έχουν προσπαθήσει να εφαρμόσουν μέχρι τώρα. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι η μεταφορά της απόφασης σε ιδιωτικές επιχειρήσεις σημαίνει ότι οι αποφάσεις για τις απολύσεις λαμβάνονται στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο, όπου η πληροφορία για το μικροπεριβάλλον του οργανισμού είναι πλούσια. Η μετατόπιση της ευθύνης για τις απολύσεις σε ιδιώτες παρόχους της «δημόσιας» υπηρεσίας» κάνουν  τη  διαδικασία.

• Πιό δίκαιη γιατί φεύγουν άνθρωποι που πραγματικά δεν χρειάζονται ή δεν αποδίδουν.
• Πιό ανθρώπινη γιατί δίνει τη δυνατότητα να φύγουν αυτοί που έχουν λιγότερη ανάγκη το σταθερό εισόδημα απο άλλους.
• Πιό ευέλικτη γιατί αντιμέτωποι με την αγορά οι εργαζόμενοι συμφωνούν σε ανάλογη προσαρμογή των αμοιβών τους για να αποφευχθούν απολύσεις.

Παράδειγμα των παραπάνω η ΕΡΤ.  Την κλείνουμε και πολύ καλά κάνουμε. Γιατί όμως φτιάχνουμε μια καινούργια? Γιατί δεν επιδοτούμε ιδιώτες επιχειρηματίες (ή άλλες κοινωνικές ομάδες) για την παραγωγή ραδιοτηλεοπτικού περιεχομένου που θεωρούμε ότι έχει τα χαρακτηριστικά «δημόσιου αγαθού»? (Περίπου έτσι δουλεύει το δημόσιο σύστημα Ραδιοτηλέορασης στις ΗΠΑ. Ναί, υπάρχει Δημόσια Ραδιοτηλέοραση στις ΗΠΑ., είναι υψηλότατης ποιότητος και κοστίζει στον κρατικό προυπολογισμό περίπου όσο κόστιζε σε μας  η ΕΡΤ).

Δεύτερο παράδειγμα η εκπαίδευση (δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια). Γιατί δεν μοιράζουμε κουπόνια στους γονείς τα οποία να εξαργυρώνονται στα ιδιωτικά ή δημόσια σχολεία ή /και Πανεπιστήμια της αρεσκείας τους ? (Οι Σουηδοί το κάνουν εδώ και χρόνια). Σημείωση για πολιτικάντηδες. Αυτό απο μόνο του μειώνει τους δημόσιους υπαλλήλους κατά 100,000. Και δεν είναι απαραίτητη η αλλαγή του Συντάγματος γιατί δεν χρειάζεται να ιδιωτικοποιηθούν τα σημερινά σχολεία ή Πανεπιστήμια. Θα λειτουργούν όμως σε απόλυτα αποκεντρωμένη βάση ως προς τα οικονομικά τους. Εσοδα μόνο απο κουπόνια που εθελουσίως τους δίνουν οι μαθητές ή οι γονείς τους. Δαπάνες όσες χρειάζονται για να διατηρήσουν το επίπεδο που θα προσελκύσει τα κουπόνια αυτά.

Μπορεί κανείς να αναλύσει πολλές ακόμα υπηρεσίες με τον τρόπο αυτό με σημαντικότερες την υγεία και την ασφάλιση. Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε ότι η φύρα του δημοσίου δεν είναι μόνο οι άνθρωποι. Προτείνουμε ένα νέο κανόνα. Για κάθε 100 δημοσίους υπαλλήλους που μετατίθενται στον ιδιωτικό τομέα (γιατί περί αυτού πρόκειται) να καταργείται ένας νόμος - οποιοσδήποτε νόμος.  Ετσι θα μειώσουμε την φύρα ΚΑΙ του ιδιωτικού τομέα (ναί υπάρχει και τέτοια - εάν διαβάσατε μέχρι εδώ σας καλώ να μαντέψετε ή να γράψετε στα σχόλια σχετικό ανέκδοτο). 

Εγκαταλείπεται ο Ηλιος...

Το νέο αυτό δημοσιεύθηκε πρόσφατα σε ιστότοπο που είναι συνήθως καλά πληροφορημένος για θέματα της αγοράς ενέργειας. Είχαμε προβλέψει την κατάληξη αυτή σε δύο σημειώματα τον Οκτώβριο του 2011 και το Ιανουάριο του 2012. Η πρόβλεψή μας βασιζόταν σε συγκεκριμένη ανάλυση των τεχνικών, οικονομικών και πολιτικών παραμέτρων.

Το σημαντικό δεν είναι βέβαια ότι το σεμνό και ταπεινό μας ιστολόγιο έκανε σωστή πρόβλεψη. Το σημαντικό είναι ότι η πρόβλεψη ήταν εύκολη αλλά οι προωθητές του έργου απέτυχαν στις δικές τους. Οι λόγοι για τους οποίους η επένδυση δεν θα γίνει δεν άλλαξαν στο μεσοδιάστημα. Είναι ακριβώς οι ίδιοι που ήταν και το 2012.

Πως είναι δυνατόν οι ειδήμονες και ταγοί της χώρας να κάνουν τόσο μεγάλο λάθος? Η ερώτηση είναι ρητορική αν και έχουμε άποψη - για μια άλλη φορά. Μας γεμίζει φόβο όμως το ότι τα έκαναν θάλασσα στο απλό αυτό θέμα. Αναρωτιόμαστε τι κάνουν (ή θα κάνουν) στα δύσκολα. 

Πως αλλάζουν οι καιροί-ενώ η Αμερική γυρίζει στο αέριο, η Ευρώπη γυρίζει ... στον άνθρακα

Και μάλιστα εισαγόμενο απο .. την Αμερική. Η ειρωνία του πράγματος είναι όντως διασκεδαστική. Οπως παρατηρήσαμε σε προηγούμενο σημείωμα, η πτώση της τιμής του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ είναι τόσο μεγάλη που οι παραγωγοί ηλεκτρισμού το προτιμούν απο τον άνθρακα. Αποτέλεσμα? Επεσε και η τιμή του άνθρακα λόγω της μειωμένης ζήτησης. Αλλά η επίπτωση δεν σταματά εδώ. Η πτώση της τιμής του άνθρακα τον κάνει πρώτη επιλογή για τους ευρωπαίους παραγωγούς ηλεκτρισμού με συνέπεια οι εξαγωγές άνθρακα απο τις ΗΠΑ στη Ευρώπη να αυξηθούν κατά 20% το 2012. Είναι λογικό να εξάγεται άνθρακας και όχι αέριο γιατί βραχυπρόθεσμα (και μεσοπρόθεσμα) το κόστος μεταφοράς του άνθρακα είναι πολύ μικρότερο απο αυτό του αερίου, που για να εξαχθεί πρέπει να δημιουργηθούν δαπανηρές εγκαταστάσεις υγροποίησης. Στο μεταξύ εταιρείες ηλεκτρισμού όπως η γερμανική ΕΟΝ βάζουν στην ναφθαλίνη εργοστάσια φυσικού αερίου και χρησιμοποιούν για την παραγωγή εργοστάσια άνθρακα (εισαγόμενου απο την Αμερική!). Βοηθάει προφανώς και η κατάρρευση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα που ελαχιστοποιεί το κόστος της επιλογής καυσίμου όπως ο άνθρακας που εκπέμπει διπλάσια ποσότητα CO2 ανα MWh  απο το φυσικό αέριο.