Ο ΕΛΑΠΕ - Ειδικός Λογαριασμός για τις Ανανενώσιμες Πηγές Ενέργειας - είναι ο μηχανισμός που χρησιμοποιεί το κράτος για να επιδοτήσει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών). Λειτουργεί απο την αρχή του 21ου αιώνα επιβαρύνοντας τους καταναλωτές ρεύματος με το κόστος των επιδοτήσεων αυτών. Είναι αλήθεια ότι, χωρίς τις επιδοτήσεις, η πιθανότητα να έχει εγκατασταθεί έστω και ένα κιλοβάτ ΑΠΕ στην χώρα θα ήταν μηδενική. Αξίζει συνεπώς να έχει κανείς μια εκτίμηση του κόστους αυτής της πολιτικής. Και μια και ανοίξαμε το θέμα ας δούμε και το κόστος της ποινής (αναγκαστική αγορά δικαιωμάτων εκπoμπών CO2) που επιβάλει το κράτος στο όνομα της αποτροπής της κλιματικής αλλαγής στους παραγωγούς με ορυκτά καύσιμα (λιγνίτη και φυσικό αέριο). Μέρος τους οποίου "βοηθάει" και τον ΕΛΑΠΕ. Οι παρατηρήσεις που ακολουθούν αναφέρονται στο Πίνακα που παρατίθεται παρακάτω και παρουσιάζει τα σχετικά ποσά για την περίοδο 2013-2025*.
Το συνολικό ποσά του "χρεώθηκαν" οι καταναλωτές είτε άμεσα στους λογαριασμούς τους (ΕΤΜΕΑΡ) είτε έμμεσα μέσω της μετακύλισης της χρέωσης για τα δικαιώματα στην περίοδο 2013-2025 (13 χρόνια) ήταν 24,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Απο αυτά 19 διακινήθηκαν μέσω ΕΛΑΠΕ και τα 5,5 (όσα περίσσεψαν απο την στήριξη του ΕΛΑΠΕ) ξοδεύτηκαν με την διάθεση των εσόδων των δημοπρασιών δικαιωμάτων σε άλλους "καλούς σκοπούς" - όχι όμως στους καταναλωτές (με την εξαίρεση του 22-23 όπως αναφέρεται παρακάτω). Τα ετήσια ποσά έχουν μια ανοδική τάση. Εδώ και χρόνια έχουν σταθεροποιηθεί σε ύψος πάνω απο τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Πρεπει να γίνουν όμως ορισμένες επισημάνσεις:
Όπως φαίνεται στον Πίνακα οι ΑΠΕ κοστίζουν περίπου 3 δισεκατομμύρια τον χρόνο (π.χ. το 2025) αλλά τα μισά περίπου τα κερδίζουν "τίμια" στη χονδρική αγορά. Είναι το αντίτιμο της παραγωγής που πωλούν στην τιμή της χονδρικής (που σε μεγαλο ποσοστό καθορίζεται απο το φυσικό αέριο!). Ο ΕΛΑΠΕ όμως χρειάζεται άλλα τόσα για να τιμήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις προς τους παραγωγούς ΑΠΕ δηλαδή τις επιδοτήσεις που έχουν συμφωνηθεί.
Απο την άλλη μεριά, όπως ΔΕΝ φαίνεται στον Πίνακα, ένα ποσό αξίας περίπου ενός χρόνου επιδοτήσεων (υπολογίζω γύρω στα 2- 3 δισεκατομμύρια ευρώ) έχει επιστραφεί στους καταναλωτές. Αυτό συνέβη στην περίοδο της κρίσης 2022-2023 όταν ο ΕΛΑΠΕ, λόγω της εκρηκτικής ανόδου της τιμής του φυσικού αερίου είχε πλεόνασμα. Το οποίο το κράτος μοίρασε στους καταναλωτές μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης (στην περίοδο της κρίσης συνεισέφεραν στο ΤΕΜ και τα λιγνιτικά και τα υδροηλεκτικά - ακόμα και οι μονάδες ντίζελ της Κρήτης).
Το κόστος των ΑΠΕ δεν περιορίζεται στις επιδοτήσεις απο τον ΕΛΑΠΕ. Η διείσδυσή τους στο ηλεκτρικό σύστημα έχει εκτινάξει τα τελευταία χρόνια την ανάγκη και το κόστος των εφεδρειών επιβαρύνοντας (με συντηρητικούς υπολογισμούς) την χονδρική τιμή πάνω απο 10 ευρώ την μεγαβατώρα. Αυτό ισοδυναμεί με ένα ποσό της τάξεως των 500 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο και πολύ πιθανόν εκμηδενίζει την (υποτιθέμενη) συνεισφορά των ΑΠΕ στην μείωση της μέσης οριακής τιμής του συστήματος,
Επίσης η ανάγκη για την σύνδεση των ΑΠΕ στο δίκτυο έχει οδηγήσει σε αύξηση των δαπανών του ΔΕΔΔΗΕ σε ποσά που δεν είναι εύκολο να υπολογιστούν. Μόνο ενδείξεις υπάχουν - όπως το ότι οι χρεώσεις δικτύου διανομής έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και ότι ο ίδιος ο ΔΕΔΔΗΕ παραδέχεται ότι το 50% του επενδυτικού του προγράμματος αφορά την προσαρμογή του δικτύου στην ανάγκη της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ.
Οι παραπάνω υπολογισμοί δίνουν ένα κόστος για τους έλληνες καταναλωτές που πλησιάζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Αυτή η θυσία προφανώς γίνεται με την προσδοκία κάποιου οφέλους - έτσι δεν είναι; Ελπίζω ότι κάποιος ειδικός, εμπειρογνώμων (ή και "πανεπιστημιακός" ενεργός ή επίτιμος) θα αναλάβει να ποσοτικοποιήσει τα οφέλη αυτά (κριτικάροντας και τους δικούς μου υπολογισμούς για το κόστος) ώστε να προσφέρει κάποια παρηγορία στον λαό ότι η θυσία θα πιάσει τόπο.
* Ο Πίνακας καταρτίστηκε με την βοήθεια του νέου συνεργάτη μου ονόματι Claude. Ο οποίος είναι έξυπνος, γρήγορος και εργατικός αλλά σχετικά άπειρος. Που σημαίνει ότι πέφτει συχνά σε λάθη. Έχω υποβάλει τα στοιχεία σε έλεγχο λογικότητας και αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη για τα λάθη που απέμειναν.Χωρίς τον Claude βέβαια θα ήταν ανθρωπίνως αδύνατο να συγκεντρώσει κανείς στοιχεία βασισμένος στις δημοσιεύσεις του ΔΑΠΕΕΠ. Ο ίδιος ο Claude αρνήθηκε στην πράξη να δώσει στοιχεία για την περίοδο πριν το 2013 - έκανε μόνο σχόλια περι καταστροφών. Επιβεβαιώνοντας ότι το ελληνικό κράτος τουλάχιστον είναι άτρωτο απο τις αρνητικές επιπτώσεις της ΤΝ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου