Απάντηση σε μια Ερώτηση που Δεν Έγινε

Αν είχατε τη ευκαιρία (σας έκαναν για μια μέρα πρωθυπουργό!..) με μια μόνο νομοθετική ρύθμιση να εξασφαλίσετε την μακροημέρευση και εξορθολογισμό της αγοράς οικιακών φωτοβολταικών ποιά θα ήταν? Κανείς δεν έκανε την ερώτηση αυτή στην Clarus esco, έχουμε όμως μια καλή ιδέα (κατά την άποψή μας) και βρίσκουμε σκόπιμο να την δημοσιοποιήσουμε.

Η μια και μοναδική ρύθμιση θα προέβλεπε, για τα οικιακά φωτοβολταικά, την δυνατότητα να αποκτήσουν τρίτοι δηλαδή επιχειρήσεις και όχι όπως σήμερα αποκλειστικά οι ιδιοκτήτες των ακινήτων, την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων και συνεπώς των σχετικών χρηματορροών απο την πώληση της ενέργειας,  Ο ιδιοκτήτης του οικήματος θα έρχεται σε συμφωνία με επιχείριση που  «ομαδοποιεί» οικιακές εγκαταστάσεις στην οποία θα νοικιάζει την στέγη του για ορισμένο χρονικό διάστημα.  Οπως πολλές καλές ιδέες, η πολιτική αυτή εφαρμόζεται με επιτυχία στις αγγλοσαξωνικές χώρες είτε αυτές εφαρμόζουν συστήματα εγγυημένης τιμής (feed in tariffs-Μ. Βρετανία) είτε την μέθοδο του net metering (ΗΠΑ-Καλιφόρνια). Η ρύθμιση αυτή έχει πολλαπλά πλεονεκτήματα:

• Θα επιτρέψει με τη δημιουργία κατάλληλου μεγέθους την πρόσβαση σε χρηματοδότηση των ομαδοποιημένων αυτών επενδύσεων με πολύ καλύτερους όρους είτε μέσω της κεφαλαιαγοράς (π.χ όπως σε ΗΠΑ, Μ. Βρετανία) είτε μέσω ιδρυμάτων με ειδίκευση στην μακροπρόθεσμη πίστη (όπως στην Γερμανία μέσω της KfW). 
• Θα δώσει τη ευκαιρία σε ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να δανειστούν (και αυτοί είναι πια πολλοί και κατά τεκμήριο οι πιο αδύναμοι οικονομικά) να εγκαταστήσουν το ΦΒ τους χωρίς να χρειάζεται να δανειστούν οι ίδιοι.
• Η ποιότητα της λειτουργίας  και συντήρησης των εγκαταστάσεων θα βελτιωθεί δραματικά καθώς οι επιχειρήσεις / ιδιοκτήτες τους θα έχουν ισχυρό κίνητρο να τις κρατούν σε καλή κατάσταση.
• Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η ρύθμιση αυτή και η ομαλοποίηση της χρηματοδότησης που θα επιτρέψει, θα προετοιμάσει με τον καλύτερο τρόπο τη  προσαρμογή στο net metering δηλαδή τον μηδενισμό της επιδότησης των τιμολογίων για τα ΦΒ.  Στην Ελλάδα είναι πια πραγματικότητα ότι το κόστος παραγωγής απο οικιακά ΦΒ είναι ανταγωνιστικό προς την λιανική τιμή της ΔΕΗ.  Ο κύριος λόγος για τον οποίο εφαρμόστηκαν οι εγγυημένες τιμές έχει ήδη εκλείψει. Αυτό θα κάνει όλο και δυσκολότερη την υπεράσπισή τους απο τους πολιτικούς. Στο μέλλον συνεπώς οι επιχειρήσεις του χώρου δεν θα πωλούν ΦΒ εγκαταστάσεις άλλα ηλεκτρικό ρεύμα (σε ανταγωνισμό και συμπληρωματικά προς τη ΔΕΗ). Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την ομαδοποίηση (aggregation) και μαζική χρηματοδότηση των εγκαταστάσεων. Η μαζική χρηματοδότηση προαπαιτεί μια μικρή αλλαγή στα σχετικά δικαιώματα ιδιοκτησίας (property rights). Απλό my dear Watson!

Φωτοβολταικές Εμπειρίες-Τρία Χρόνια Μετά

Τα τελευταία 3 χρόνια, μέσα στην χωρίς προηγούμενο κρίση, εγκαταστάθηκαν σε οροφές και στέγες σπιτιών σε όλη την Ελλάδα περίπου 30,000 φωτοβολταικά συστήματα ισχύος μέχρι 10 KW. Το συνολικό κόστος τους πρέπει να πλησίασε το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, απο το οποίο περίπου τα 500 εκατομμύρια χρηματοδοτήθηκαν απο Τράπεζες και τα υπόλοιπα απο τα ίδια κεφάλαια των ιδιωτών/ιδιοκτητών των σπιτιών. Οι εγκαταστάσεις αυτές παράγουν περίπου 420 γιγαβατώρες ηλεκτρισμού τον χρόνο (περίπου το 0,8% της συνολικής ζήτησης στην χώρα) και αποδίδουν εισόδημα στους ιδιοκτήτες τους συνολικά περίπου 220 εκατομμύρια ευρώ. 

Σοφές Κουβέντες απο τον Ανταμ Σμίθ

Ρήση από τον "Πλούτο των Εθνών", βιβλίο που εκδόθηκε γύρω στο 1776 : "People of the same trade seldom meet together, even for merriment and diversion, but the conversation ends in a conspiracy against the public, or in some contrivance to raise prices". Μου το θύμησε, δεν είμαι σίγουρος γιατί, η χθεσινή συνάντηση στην ΡΑΕ όπου, όπως διαβεβαιώνουν δημοσιογραφικές πληροφορίες, υπήρξε τουλάχιστον merriment!

Μιλώντας για αυτονομία....

Η σωστή έκφραση είναι αυτάρκεια. Στον ηλεκτρισμό θα φθάσουμε σύντομα σε σχεδόν αυτάρκεια του σπιτιού που έχει ΦΒ αλλά όχι σε αυτονομία. Δεν θα χρειαζόμαστε την ενέργεια της ΔΕΗ - αλλά δεν θα είμαστε και αυτόνομοι - θα χρειαζόμαστε το δίκτυο. Για δύο λόγους: Για να έχουμε ρεύμα το βράδυ που δεν υπάρχει ήλιος και για να πουλάμε πίσω στην ΔΕΗ την δική μας παραγωγή τα μεσημέρια του καλοκαιριού. 

Αναμνήσεις απο την Υπερκαυκασία (ενός στελέχους της Clarus esco)

Σε πρόσφατη ραδιοφωνική συνομιλία ρωτήθηκα για το πιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού σήμερα. Η απάντηση ήταν προφανής: η αδυναμία ή απροθυμία μεγάλου αριθμού καταναλωτών να πληρώσουν. Αυτό που δεν πρόλαβα να πω είναι ότι το φαινόμενο αυτό το έχω ξαναζήσει τη δεκαετία του '90 μετά τη κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης που συγκροτούσαν την  Υπερκαυκασία, δηλαδή τις χώρες πέραν του Καυκάσου (Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαιτζάν). Αισθάνομαι ότι είναι μια ιστορία που πρέπει να λεχθεί γιατί θυμίζει ότι υπάρχουν και χειρότερα, συνεπώς μπορεί να παρηγορήσει αλλά και να συνετίσει τους Ελληνες.

Συλλέγοντας τις Υπέρυθρες Ακτίνες του Ήλιου

Τα φωτοβολταικά πλαίσια της σημερινής τεχνολογίας συλλέγουν τις ακτίνες του ορατού φάσματος του ηλιακού φωτός και μετατρέπουν την ενέργειά τους σε ηλεκτρική με απόδοση που κυμαίνεται γύρω στο 20%.  Αλλά περίπου το 40% της ενέργειας που μας στέλνει ο ήλιος βρίσκεται στο μη ορατό - υπέρυθρο τμήμα του φάσματος.  Κάτι τύποι στο ΜΙΤ των ΗΠΑ προσπαθούν να "απομαστεύσουν" και το κομμάτι αυτό της ηλιακής ενέργειας. Δημοσίευσαν πρόσφατα σχετικά αποτελέσματα στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Materials. 

Κόστος Φωτοβολταικής Παραγωγής - μια Ανάσα απο το Grid Parity

Σε σημείωμα στο ιστολόγιο αυτό περίπου ένα χρόνο πρίν (τον Οκτώβριο του 2011) είχαμε παρουσιάσει έναν υπολογισμό του "levelized"  κόστους της ηλεκτρικής παραγωγής απο μια οικιακή φωτοβολταική εγκατάσταση στην Ελλάδα με τη βοήθεια ενός απλού υπολογιστικού φύλλου που δανειστήκαμε απο τον καθηγητή Severin Borenstein του UCLA. Λοιπόν ήρθε (συντομότερα απο ότι περιμέναμε) η στιγμή να αναθεωρήσουμε τους υπολογισμούς-κυρίως γιατί έπεσε στο μεταξύ δραματικά το κόστος αγοράς του εξοπλισμού. Το κόστος λοιπόν είναι σήμερα  στα 115 ευρώ την μεγαβατώρα (υποθέτοντας πραγματική αναμενόμενη απόδοση κεφαλαίου 4%, που ισοδυναμεί με 7% ονομαστική αν ο πληθωρισμός προβλεφθεί στο 3%). Υπενθυμίζουμε ότι ο προηγούμενος υπολογισμός ήταν 185 ευρώ την μεγαβατώρα. Επίσης ότι έχουμε υπολογίσει την αγοραία "αξία" αυτής της παραγωγής στα 94 ευρώ την μεγαβατώρα. Μέσα σε λιγότερο απο ένα χρόνο συνεπώς, η απόσταση ανάμεσα στο κόστος και την αξία της φωτοβολταικής παραγωγής μειώθηκε απο 91 σε 21 ευρώ. Αυτά είναι τα δεδομένα. Το ερώτημα είναι: Αυτό είναι καλό νέο ή κακό? Και για ποιούς? Υποθέτουμε ότι οι συλλογικοί εκπρόσωποι των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη  αγορά φωτοβολταiκών είναι σε θέση να απαντήσουν στο ερώτημα. Ή τουλάχιστον οι ακαδημαικοί τους σύμβουλοι. Γι' αυτό και το παρόν σημείωμα είναι αφιερωμένο σ' αυτούς.