Τα "Ληξιπρόθεσμα" στο Ρεύμα Είναι Πολιτικό Πρόβλημα

Το πρόβλημα των ανείσπρακτων λογαρισμών ρεύματος (και των ρευματοκλοπών) στην χώρα έφθασε σε επίπεδο τριτοκοσμικό την περίοδο της οικονομικής κρίσης από το 2010 και μετά. Η πολιτική ηγεσία του τόπου, με περίσσεια ανευθυνότητα, όχι μόνο δεν έκανε τίποτα για να περιορίσει το φαινόμενο αλλά κατά καιρούς το υπέθαλψε.

Αυτός είναι ο λόγος που το πρόβλημα παραμένει. 'Όχι πλέον σε τριτοκοσμικό επίπεδο αλλά σε σημείο πολύ χειρότερο απο τις υπόλοιπες χώρες του πολιτισμένου κόσμου - συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ. Το κράτος κρύβει κάτω από το χαλί τους μπαταχτσήδες στον περίφημο Πάροχο Καθολικής Υπηρεσίας που με εκτοξευόμενο αριθμό πελατών απο το 2016 και μετά κατάντησε να είναι μεγαλύτερος απο τους περισσότερους εναλλακτικούς προμηθευτές.

Οι Προμηθευτές, στον βαθμό που υφίστανται τις επιπτώσεις του προβλήματος, εστιάζουν στον "ενεργειακό τουρισμό". Απαιτούν απο το κράτος να τους δώσει το δικαίωμα να ζητούν την διακοπή ηλεκτροδότησης σε πρώην πελάτες τους που άφησαν χρέη αλλάζοντας πάροχο. Αναρωτιέται κανείς απο που αντλούν την αισιοδοξία τους ότι θα αντιμετωπισθεί με τον τρόπο αυτό το πρόβλημα. Γιατί για να λυθεί το πρόβλημα πρέπει η απειλή για διακοπή να είναι αξιόπιστη. Στον ΔΕΔΔΗΕ, έναν οργανισμό που είναι υπο κρατικό έλεγχο, δεν αρέσει να "κόβει τον κόσμο¨ (και - γιατι να το κρύψωμεν άλλωστε - κανένα δεν ωφελεί σε προσωπικό επίπεδο). Και δεν τον κόβει - οι Πάροχοι το γνωρίζουν καλά. Υπάρχει πολιτικό κόστος και οι πολιτικοί του ιδιοκτήτες δεν το αντέχουν.

Ακόμα και αυτή την νομική διευκόλυνση όμως το κράτος δεν την έχει κάνει - πιθανόν γιατί το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχει ο δεσπόζων πάροχος, του οποίου η διοίκηση  (την οποία ελέγχει)  είναι λιγότερο απαιτητική. 

Τα πράγματα τα κάνει ακόμα χειρότερα η δυνατότητα που δίνει στους πολιτικούς η διαιώνιση του προβλήματος να ρίχνουν την ευθύνη πίσω στους πολίτες. Που όταν παραπονούνται για τις υψηλές τιμές του ρεύματος παίρνουν την απάντηση (με την βοήθεια των επίμονων μεγαφώνων των Λειτουργών του Τύπου) ότι αυτές οφείλονται στους μπαταχτσήδες και τους ρευματοκλέφτες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι μπαταχτσήδες και οι ρευματοκλέφτες είναι οι φυσικοί αυτουργοί του εγκλήματος της παράνομης αναδιανομής του κόστους του αγαθού του ηλεκτρισμού και της κλοπής της περιουσίας της έντιμης πλειοψηφίας των καταναλωτών. Υπάρχει ηθικός αυτουργός όμως και είναι το κράτος  με συνεργούς τους Παρόχους - κυρίως τον υπο κρατικό έλεγχο δεσπόζοντα. Οι οποίοι στην πράξη έχουν βρεί ένα σημείο ισορροπίας - το λάθος σημείο ισορροπίας αν αξιολογηθεί με κριτήριο το γενικό συμφέρον.

Για τον γράφοντα η ηθική αυτουργία των Παρόχων στοιχειοθετείται από το ότι αποφεύγουν να αναλάβουν το μερίδιο ευθύνης τους για το πρόβλημα και περιμένουν την αντιμετώπισή του απο το κράτος. Το οποίο εδώ και χρόνια κωφεύει στην πρόταση για εφαρμογή της δοκιμασμένης (και προφανούς ενόψει της εγκατάστασης των έξυπνων μετρητών) λύσης των μετρητών προπληρωμής. Πράγμα που υποδεικνύει ότι δεν είναι ότι δεν μπορεί (ή δεν ξέρει) αλλά ότι δεν θέλει.

Τι Μου Λένε οι Αριθμοί (για τις Τιμές του Ρεύματος!)*

Οι αριθμοί δεν λένε πάντα την αλήθεια. Είναι εύκολο να διαστρεβλωθούν με τρόπο που να "βγάζουν" προαποφασισμένα μηνύματα με σκοπό την διαμόρφωση της κοινής γνώμης προς μια κατεύθυνση. Γι' αυτό το allazorevma.gr, που έχει ταχθεί να υπηρετεί τους καταναλωτές με αντικειμενικότητα, ανεξαρτησία και αξιοπιστία,  αποφάσισε εδώ και χρόνια να τηρεί τα δικά του στοιχεία για την αγορά ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα και να τα δημοσιοποιεί με τη μορφή ενός μηνιαίου Δείκτη Τιμών. Ρωτήσαμε λοιπόν τα στοιχεία που συλλέγει το allazorevma.gr  το πως εξελίχθηκαν οι τιμές του ρεύματος το 12μηνο που μας πέρασε:  Απρίλιος του '25 σε σχέση με τον Απρίλιο του '24. Να τι μάς είπαν (Πίνακας παρακάτω):

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο - δηλαδή το Πράσινο (Ειδικό) - τον 4/25 ήταν κατά 10% ακριβότερο από ότι τον 4/24. Στο Τιμολόγιο αυτό σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ είναι η μεγάλη πλειοψηφία των καταναλωτών (περίπου το 72% την 31/12/24).

Οι Ρυθμιζόμενες χρεώσεις (που είναι οι ίδιες για όλους τους καταναλωτές ανεξάρτητα απο τον Πάροχο) αυξήθηκαν κατά 6% στην 12μηνη περίοδο. Να σημειωθεί ότι ο αυξήσεις αυτές (που οφείλονται σε αυξήσεις στις χρεώσεις δικτύων) έχουν το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι ορίζονται απο το κράτος και είναι πρακτικά μόνιμες - σε αντίθεση με τις ανταγωνιστικές που υπάρχει μια ελπίδα να πάνε προς τα κάτω κάποια στιγμή.

Παρ΄ολ΄αυτά, ο Δείκτης Τιμών είχε μια ελαφριά μείωση (-0,9%) και οι ανταγωνιστικές χρεώσεις μια μεγαλύτερη (-4,8%) στο 12μηνο. Ο λόγος είναι ότι τα δύο αυτά μεγέθη λαμβάνουν υπόψη στον υπολογισμό τα φθηνότερα τιμολόγια που προσφέρονται την στιγμή της τιμοληψίας στην αγορά. Οι αριθμοί λένε ότι μεταξύ Απριλίου '24 και '25 η πτώση στις ανταγωνιστικές χρεώσεις (δηλαδή η αγορά) αντιστάθμισε τις (κρατικές) αποφάσεις για αύξηση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων. Αξιοσημείωτο ότι τα φθηνότερα τιμολόγια σε όλη την 12μηνη περίοδο ήταν τα σταθερά τιμολόγια - στα οποία όμως βρίσκεται η μειοψηφία - περίπου το 14%  - των καταναλωτών (την 31/12/24).

Συνοψίζοντας. Τι μας είπαν οι αριθμοί όταν τους ρωτήσαμε; Μας είπαν ότι οι Έλληνες καταναλωτές έχουν την ευκαιρία (που οι περισσότεροι μέχρι στιγμής δεν την εκμεταλλεύονται) να μειώσουν την δαπάνη τους για ρεύμα (κατά περίπου 150 ευρώ τον χρόνο σε μέσο όρο), φεύγοντας απο τα πράσινα (ειδικά) τιμολόγια στα οποία τους έβαλε την 1/1/24 το κράτος χωρίς να τους ρωτήσει. 

Επίσης μας είπαν ότι αν οι καταναλωτές θέλουν να μειώσουν τον κίνδυνο που έρχεται απο τις ανεξέλεγκτες αυξήσεις στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν όχι μόνο ως καταναλωτές αλλά και ως πολίτες (με νόμιμο και πολιτισμένο τρόπο - ίσως μέσω των πολιτικών τους εκπροσώπων).

Αυτά είπαν σε μας οι αριθμοί. Οταν μαζευτούν περισσότεροι θα ξαναρωτήσουμε και θα ενημερώσουμε για τις απαντήσεις τους. Στο μεταξύ, αν υπάρχουν τρίτοι που θέλουν να θέσουν δικές τους ερωτήσεις στους αριθμούς, εδώ είμαστε να δούμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε.

*Τίτλος εμπνευσμένος απο την 3η Συμφωνία του Gustav Mahler

Είναι Υποχρεωμένος ο Καταναλωτής να Έχει "Εξυπνο" Μετρητή;

Είναι ένα ερώτημα που δεν έχει, απο ότι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, τεθεί δημοσίως. Έχει όμως τεθεί ιδιωτικά απο καταναλωτές που παρέλαβαν τον πρώτο λογαριασμό τους ως ευτυχείς "τηλεμετρούμενοι ωριαία" και υπέστησαν την ζαλάδα απο τις χρεώσεις δικτύου που περιλαμβάνει. Οι οποίες παρατήρησαν ότι όχι μόνο είναι πολύ υψηλότερες απο αυτές που είχαν συνηθίσει (ακόμα και μετά τη αύξησή τους απο 1/5/23) αλλά και αδύνατο να κατανοήσουν τον υπολογισμό τους.

Αυτό και μόνο είναι λόγος να τεθεί το ερώτημα δημοσίως: Μπορεί ο καταναλωτής να αρνηθεί την εγκατάσταση "έξυπνου" μετρητή; Φαίνεται ότι η απάντηση στην χώρα μας είναι : "Όχι" Το κράτος θεωρεί δεδομένο ότι έχει το μονομερές δικαίωμα να το κάνει. Σε αντίθεση με άλλα πολιτισμένα κράτη στα οποία ο καταναλωτής πρέπει να δώσει την συγκατάθεσή του (Μ. Βρετανία).

Ακόμα και αν γίνει δεκτό ότι το κράτος έχει το δικαίωμα (όπως ήδη κάνει) να αλλάξει τον μετρητή χωρίς την σύμφωνη γνώμη του καταναλωτή (π.χ. για λόγους βλάβης ή τεχνικής απαξίωσης) δεν είναι προφανές ότι αυτό πρέπει να συνεπάγεται αλλαγή στον τρόπο χρέωσης του ρεύματος - ειδικά για τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή.

Κατανοούμε ότι η πρόθεση είναι να δοθεί η δυνατότητα τον καταναλωτή να διαχειριστεί καλύτερα την ζήτησή του προς όφελος τόσο του ιδίου όσο και του δικτύου. Η πολυπλοκότητα όμως της τιμολόγησης είναι τέτοια που η πιθανότητα να ενεργοποιηθεί ο καταναλωτής είναι μηδαμινή. Η διεθνής εμπειρία είναι καταλυτική: Η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών δεν αντιδρά σε δυναμικά τιμολόγια. Πόσο μάλλον όταν επιβάλονται σε ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Προτείνουμε την άμεση εφαρμογή μιας απλής λύσης: Όταν εγκαθίσταται έξυπνος μετρητής, ο καταναλωτής να έχει δικαίωμα να επιλέξει τον τρόπο χρέωσης δικτύου. Να μπορεί δηλαδή να συνεχίσει να χρεώνεται όπως και όταν είχε συμβατικό μετρητή. Αυτό θα επιτρέψει να διαμορφώσει και το κράτος μια εικόνα για το ποσοστό των καταναλωτών που, έχοντας τεχνικές γνώσεις, περίσσεια χρόνου και αρκετή περιέργεια, θα επιλέξουν "δυναμική¨ χρέωση για το δίκτυο.  

Επιπρόσθετα, η λύση που προτείνουμε προστατεύει το κράτος απο την πιθανή κατηγορία ότι ασκεί χωρίς λόγο πολιτική διακρίσεων μεταξύ των πολιτών - ακριβώς γιατί πρόκειται περί ρυθμιζόμενων χρεώσεων.(Μας φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο να μπορέσει να αποδείξει ότι η διάκριση γίνεται για λόγους κοστοστρέφειας). Σε κάθε περίπτωση η αξιοποίηση των έξυπνων μετρητών με την προσφορά καινοτομικών τιμολογίων πρέπει να αφεθεί στην αγορά δηλαδή στους προμηθευτές ρεύματος. Το κράτος δεν έχει λόγο να μπερδεύεται τιμωρώντας αιφνιδιαστικά τους ατυχείς πολίτες - πελάτες του. 

Το Καλώδιο της Κρήτης και τα ΥΚΩ

Το υποβρύχιο καλώδιο (στην πραγματικότητα είναι δύο καλώδια που θα συνδεθούν με βρόγχο) που θα συνδέσει την Κρήτη με το διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας είναι ένα σημαντικό τεχνικό επίτευγμα. Με την επιφύλαξη ότι η έναρξη της πλήρους λειτουργίας του αργεί λίγο ακόμα, δεν μπορεί κανείς παρά να συγχαρεί τον ΑΔΜΗΕ για την εκπλήρωση ενός ονείρου τουλάχιστον 40 ετών (Το έργο το είχε ανακοινώσει ως πρόθεση ο αείμνηστος Α. Παπανδρέου εκεί γύρω στο 1986).

Με ορισμένα όνειρα όμως - ιδιαίτερα τα κρατικά ή κρατικοδίαιτα - υπάρχει συνήθως ένα θεματάκι. Άλλος τα ονειρεύεται (ίσως γιατί θα κερδίσει κάτι απο την υλοποίησή τους) και άλλος τα πληρώνει. Ο ΑΔΜΗΕ το κατανοεί αυτό και με την αμέριστη συμπαράσταση των εγχώριων Λειτουργών του Τύπου προσπαθεί να μας πείσει (εδώ και χρόνια) ότι θα ωφεληθεί και αυτός που θα το πληρώσει - ο Έλληνας καταναλωτής. Το κύριο επιχείρημα είναι ότι το καλώδιο θα μειώσει τις χρεώσεις για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας - μέσω των οποίων οι κάτοικοι της υπόλοιπης χώρας επιδοτούν το ρεύμα των καταναλωτών στην Κρήτη. Συνήθως αναφέρεται ένα ποσό της τάξης των 300-400 εκατομμυρίων  ευρώ τον χρόνο. Για να το δούμε.

Το ποσό των 300-400 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο - πες 350 ως μέσο όρο - ακούγεται σημαντικό αλλά αντιστοιχεί σε μια ετήσια χρέωση για ΥΚΩ γύρω στα 25 ευρώ τον χρόνο για τον μέσο καταναλωτή. Αν είναι σε πράσινο τιμολόγιο (στο οποίο πσραμένει η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών), το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 3% περίπου της ετήσιας δαπάνης του για ρεύμα. 

Θα είναι όμως 350 τα εκατομμύρια της εξοικονόμησης; Οι Λειτουργοί του Τύπου μας μεταφέρουν την είδηση ότι ίσως θα είναι κάπως λιγότερα - κατά 60 εκατομμύρια τον χρόνο περίπου. Γιατί αποφασίστηκε για λόγους ασφάλειας να παραμείνουν σε εφεδρεία οι υπάρχοντες συμβατικοί σταθμοί (Ντήζελ) στην Κρήτη. Πράγμα που φαίνεται ότι δεν είχε προβλεφθεί όταν σχεδιαζόταν το καλώδιο αλλά είναι μια σωστή απόφαση, δεδομένης της εμπειρίας της Κεφαλονιάς που παρά το ότι είναι διασυνδεδεμένη με υποβρύχια καλώδια σε βρόγχο, είχε πολυήμερη διακοπή στο παρελθόν (2006)*.

Οι Λειτουργοί του Τύπου δεν κάνουν όμως το επόμενο βήμα που θα είχαν εντοπίσει αν έριχναν μια ματιά στον λογαριασμό τους. Θα παρατηρούσαν ότι η χρέωση συστήματος (δηλαδή του ΑΔΜΗΕ) αυξήθηκε από την 1η Μαρτίου 2025 κατά 18%. Απο 0,00844 ευρώ την κιλοβατώρα πήγε στα 0,00999. Για ένα μέσο καταναλωτή αυτό αυξάνει την ετήσια δαπάνη για ρεύμα κατά 6 ευρώ περίπου. Μόνο απο τους μικρούς καταναλωτές, ο ΑΔΜΗΕ θα εισπράξει με αυτή την αυξησούλα περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα τον χρόνο (η χρέωση του ΑΔΜΗΕ θα χρειαστεί να αναθεωρηθεί προς τα πάνω - εκτιμούμε πολύ σύντομα -  γιατί θα πρέπει να καλυφθεί το κόστος της διασύνδεσης με την Κύπρο). 

Ας κάνουμε τώρα τον υπολογισμό (αγνοώντας τα ΥΚΩ που θα πληρώσουν οι μεγάλοι πελάτες  - οι οποίοι σε μεγάλο μέρος θα τα μετακυλίσουν στους μικρούς) : 350-60-150=140 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Αυτά ισοδυναμούν με μια μείωση του λογαριασμού που την εκτιμούμε στα 8 ευρώ τον χρόνο ήτοι ένα ποσό μικρότερο απο το 1% της συνολικής ετήσιας δαπάνης για ένα μέσο καταναλωτή με πράσινο τιμολόγιο.

Μάζευε κι ας είναι ρώγες λέει ο λαός. Πράγματι έτσι είναι με την προυπόθεση ότι η - έστω μηδαμινή - μείωση στα ΥΚΩ θα γίνει πράξη. Οι πιθανότητες όμως δυστυχώς είναι μικρές. Ο λογαριασμός των ΥΚΩ είναι ελλειματικός κατά πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια (περίπου 400 - για δες σύμπτωση) που μοίρασε το κράτος για επιδότηση τον καιρό της κρίσης (όταν το ντήζελ ήταν φθηνότερο απο το φυσικό αέριο η Κρήτη επιδοτούσε την υπόλοιπη Ελλάδα!). Οι Λειτουργοί του Τύπου μας ενημερώνουν ότι το έλλειμμα αυτό θα το καλύψει ο κρατικός προυπολογισμός - δηλαδή οι Έλληνες θα γυρίσουν πίσω  την επιδότηση που τους δόθηκε μέσω των φόρων τους. Ακόμα όμως και μετά την "ένεση" απο το κράτος, η κατάσταση του λογαριασμού είναι τέτοια που θέτει σε αμφιβολία την δυνατότητα μείωσης των χρεώσεων (ακούγεται ότι θα υπάρξει έλλειμμα και μετά την κρατική χρηματοδότηση το οποίο θα "χωθεί¨" στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις λίγο- λίγο στα επόμενα χρόνια).

Το συμπέρασμα που, κατά την άποψή μας, βγαίνει εύκολα απο τα παραπάνω είναι ότι το τεχνικό επίτευγμα της διασύνδεσης της Κρήτης θα έχει αμελητέα ωφέλεια για τους καταναλωτές. Αυτή είναι μια αξιολόγηση που βασίζεται σε ¨ορατά¨ (αν και όχι πλήρη) δεδομένα. Σε μεγάλα έργα όμως όπως αυτό, που θα στοιχίσει περισσότερα απο 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ, το μη ορατό αλλά κύριο ερώτημα είναι αν η επένδυση αυτή ήταν καλύτερη απο την εναλλακτική της. Ακόμα και την ελάχιστη - να μην γίνει καθόλου και τα (πολύ λιγότερα) χρήματα να δοθούν -για παράδειγμα - για την επαύξηση της δυναμικότητας των βόρειων διασυνδέσεων της χώρας. Στην ανεπάρκεια των οποίων οι πολιτικοί (και πνευματικοί) μας ηγέτες επιρρίπτουν την  ευθύνη για την υψηλή τιμή της χονδρικής μας αγοράς σε σχέση με τις Ευρωπαικές. Λες και αυτοί ήταν αμέτοχοι παρατηρητές.

* Το Ιανουάριο του 2006, λόγω πτώσης και των δύο εναερίων τμημάτων του βρόχου, η Κεφαλονιά έμεινε χωρίς ρεύμα για 2 περίπου εβδομάδες.

Για Μια Επανάσταση στην Διαχείριση των Δικτύων Ηλεκτρισμού*

Δεν υπάρχει Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων. Υπάρχει μόνο μια (ολιγομελής - κρατική) Δημόσια Υπηρεσία Δικτύων (ΔΥΔ) που σχεδιάζει τις προδιαγραφές λειτουργίας των δικτύων ώστε να εξασφαλίζονται τα δημόσια αγαθά α) η πρόσβαση όλων των πολιτών στο δίκτυο σε ένα ελάχιστο επίπεδο και β) η ασφάλεια τροφοδοσίας. Η ΔΥΔ θέτει σε δημοπρασίες την διαχείριση των δικτύων και υπογράφει συμβάσεις με βάση τις προδιαγραφές αυτές. Η αμοιβή των διαχειριστών αφορά μόνο τις λειτουργικές δαπάνες και τις νέες επενδύσεις (opex και capex - και εμμέσως το κόστος κεφαλαίου για τις δραστηριότητες αυτές). Οι ιστορικές επενδύσεις (η Ρυθμιζόμενη Βάση Παγίων) τιτλοποιείται και προσφέρεται στο επενδυτικό κοινό με αποδόσεις που αντιστοιχούν στον κίνδυνο που αναλαμβάνει ο επενδυτής. Ο οποίος αναμένεται να είναι στο επίπεδο των κρατικών ομολόγων. Καταργείται συνεπώς η διαδικασία υπολογισμού του σταθμισμένου κόστους κεφαλαίου (wacc). Καταργείται η έννοια των εκ των προτέρων καθορισμένων "ρυθμιστικών περιόδων". Οι υποψήφιοι διαχειριστές καλούνται να προσφέρουν ολοκληρωμένες και καινοτομικές λύσεις που καλύπτουν όλες τις υπηρεσίες που απαιτούνται για την λειτουργία του δικτύου (ενέργεια, ισχύ, εφεδρείες κλπ). Οι διαχειριστές μπορεί να είναι περισσότεροι απο ένας και ο αριθμός τους μπορεί να αλλάζει με βάση τον σχεδιασμό της ΔΥΔ.

Η παραπάνω εικόνα μπορεί να είναι το όνειρο ή ο εφιάλτης του αναγνώστη του οποίου ο φόβος ή η ελπίδα αντίστοιχα είναι ότι αυτά τα πράγματα δεν γίνονται ούτε σε 100 χρόνια! Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια. Είναι όμως επίσης αλήθεια ότι ο επαναστατικός αυτός σχεδιασμός βοηθάει να αντιμετωπισθεί το σημαντικότερο πρόβλημα της λειτουργίας των δικτύων ηλεκτρισμού (και όχι μόνο): Την αποδοτική αξιοποίηση των σπανιζόντων κεφαλαιουχικών πόρων που πρέπει να θυσιάσει το κοινωνικό σύνολο για να απολαμβάνει με επάρκεια και ασφάλεια το αγαθό του ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτό επιτυγχάνεται με:

• Την ορθή (δηλαδή αυτή που αντιστοιχεί στον κίνδυνο για τον επενδυτή) αποτίμηση της απαιτούμενης απόδοσης στο επενδεδυμένο κεφάλαιο.
• Την αξιοποίηση (μέσω των δημοπρασιών) της ικανότητας των αγορών να επιβραβεύουν την καινοτομία.
• Την εξάλειψη της δυνατότητας των ιδιωτών διαχειριστών να μοχλεύουν υπέρμετρα τις αποδόσεις των κεφαλαίων τους (με μεθόδους financial engineering).
• Την κατάργηση της γραφειοκρατικής αδιαφανούς ρυθμιστικής διαδικασίας που είναι εν δυνάμει πηγή αναποτελεσματικότητας και στην χειρότερη περίπτωση διαφθοράς. 

Το πρόβλημα της διαχειρίσης των δικτύων δεν ειναι ελληνικό, αν και αφορμή του παρόντος είναι η απαίτηση των διαχειριστών των ελληνικών δικτύων για σταθισμένες αποδόσεις της τάξεως του 8%. Αποδόσεις που αν ήταν στο επίπεδο των κρατικών ομολόγων θα εξοικονομούνταν ίσως εκατοντάδες εκατομμύρια τον χρόνο για τους καταναλωτές. Το πρόβλημα είναι γενικότερο και το καθιστούν ιδιαίτερα επίκαιρο οι εκτιμήσεις ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι του Net Zero θα πρέπει οι επενδύσεις στα δίκτυα να εκτοξευθούν - πράγμα που ήδη φαίνεται και στην χώρα μας αν κρίνουμε απο τα πλάνα των διαχειριστών.

Εκτιμούμε, με βάση την εμπειρία μας, ότι οι πιθανότητες να ξεκινήσει μια επανάσταση έτσι όπως περιγράφεται παραπάνω απο το ελληνικό κράτος όπως αυτό είναι σήμερα είναι πρακτικά μηδενικές. Απο την άλλη μεριά τι ζημιά μπορεί να προκαλέσει το επαναστατικό μιμίδιο; Για τον γράφοντα (αν προλάβει να το ακούσει), το μόνο όφελος : "Εδώ το διαβάσατε πρώτα!"

* Το κείμενο που ακολουθεί είναι μια σύνοψη των ιδεών και προτάσεων του Dieter Helm καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης όπως τις κατάλαβε ο γράφων - που συνεπώς έχει την απόλυτη ευθύνη ότι τις κατάλαβε σωστά.

Δείκτης Τιμών Απριλίου: Η Ζωή χωρίς Επιδότηση!

To allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην χώρα, δημοσιεύει τον μηνιαίο Δείκτη Τιμών Ρεύματος που καταρτίζει, για τον Απρίλιο του 2025. Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος τον Απρίλιο είχε αύξηση σε σχέση με τον δείκτη Μαρτίου 2025. Από 204,65 πήγε στα 218,52 ευρώ την μεγαβατώρα.

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του Απριλίου '25 ΔΕΝ περιλαμβάνουν όπως και τον Μάρτιο κρατική επιδότηση και για αυτό αυξήθηκαν στα 79,63 ευρώ την μεγαβατώρα.   Υπενθυμίζεται ότι ο Δείκτης καταρτίζεται με αφαίρεση της επιδότησης από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών για οικιακούς καταναλωτές, έπεσε στα 126,72 ευρώ την μεγαβατώρα έναντι 128,65 τον Μάρτιο. Οι τιμές των εναλλακτικών Παρόχων τον Απρίλιο σε μέσο όρο έπεσαν στα 132,39 ευρώ την μεγαβατώρα, μειωμένο ελαφρά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (135,88 ευρώ την μεγαβατώρα). 

Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες. 

Τον Απρίλιο η χονδρική τιμή είχε για δεύτερο συνεχή μήνα σημαντική πτώση (-12,34%) σε σχέση με τον Μάρτιο. Οι Πάροχοι πέρασαν μέρος μόνο της πτώσης στις λιανικές τιμές (-1,19%). Η αύξηση στον Δείκτη τιμών  οφείλεται στην απουσία της επιδότησης η οποία δεν υποκαταστάθηκε απο μείωση των τιμών λιανικής παρά την πτώση της χονδρικής.

Το Τυπικό Κυμαινόμενο Τιμολόγιο* για τον Απρίλιο του 2025 είναι στα 257,80 ευρώ την μεγαβατώρα, πρακτικά σταθερό σε σχέση με αυτό του Μαρτίου (257,43). Το ΤΚΤ αποτελεί μια εκτίμηση της τιμής που πληρώνουν στην μεγάλη πλειοψηφία τους οι Έλληνες καταναλωτές που είναι ακόμα σε πράσινο τιμολόγιο και είναι υψηλότερο κατα 39 ευρώ την μεγαβατώρα (+18%) απο τον Δείκτη Τιμών του allazorevma.gr  ο οποίος καταρτίζεται με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των φθηνότερων τιμολογίων που προσφέρονται στην αγορά. Η ετήσια δαπάνη για ρεύμα ενός μέσου καταναλωτή που θα παραμείνει το επόμενο 12μηνο σε πράσινο τιμολόγιο εκτιμάται ότι θα είναι 967 ευρώ - δηλαδή περίπου 234 ευρώ υψηλότερη απο ότι θα ήταν (732 ευρώ) αν επέλεγε το φθηνότερο τιμολόγιο.

*Η μέθοδος υπολογισμού του ΤΚΤ δίνεται συνοπτικά παρακάτω:

1. Υπολογίζεται, καθε μήνα, η προβλεπόμενη δαπάνη για κατανάλωση 3.750 κιλοβατωρών ηλεκτρικού ρεύματος (ημερήσια) τους επόμενους 12 μήνες (Συμφωνημένη ισχύς 25 KVA)

2. Ο υπολογισμός γίνεται χρησιμοποιώντας τις φόρμουλες των μεταβλητών Πράσινων ("Ειδικών") τιμολογίων των Παρόχων με συνολικό μερίδιο αγοράς 80% (στην Χαμηλή Τάση) σε κιλοβατώρες (σταθμισμένος με το μερίδιο αγοράς του καθενός).

3. Για τους επόμενους 12 μήνες γίνονται προβλέψεις για την εξέλιξη των τιμών χονδρικής στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας με βάση προσθεσμιακές αγορές.

4. Περιλαμβάνονται οι ισχύουσες ρυθμιζόμενες χρεώσεις και ο ΦΠΑ. Ο υπολογισμός και η πρόβλεψη των εκπτώσεων στην βασική τιμή (που προβλέπουν οι φόρμουλες των "Πράσινων" τιμολογίων) γίνεται κατ' εκτίμηση, με βάση την ιστορική συμπεριφορά των Παρόχων. Δεν περιλαμβάνονται άλλες εκπτώσεις, προωθητικά δώρα και οι κρατικές επιδοτήσεις.

Αναπάντεχο! Η ΔΕΗ αύξησε την Τιμή του Πράσινου Τιμολογίου για τον Μάιο

Η ΔΕΗ επεφύλασε μια έκπληξη για την συντριπτική πλειοψηφία των πελατών της που έχουν παραμείνει στο μεταβλητό Πράσινο (Ειδικό) τιμολόγιο. Η τιμή που ανακοίνωσε για τον Μάιο ανήμερα την Πρωτομαγιά, στα 13,6 λεπτά την κιλοβατώρα, είναι 16,5 % υψηλότερη απο αυτή του Απριλίου (11,7)

Η έκπληξη είναι μεγαλύτερη γιατί η αύξηση αυτή δίνεται σε μια περίοδο που η τιμή της χονδρικής τιμής του ρεύματος είναι απο τον Μάρτιο ήδη σε έντονα πτωτική τάση - που αναμένεται να παρεμείνει πτωτική τον Μάιο και για τους θερινούς μήνες τουλάχιστον του 2025. Η χονδρική τιμή (Τιμή εκκαθάρισης αγοράς -ΤΕΜ- ήταν στα 158 ευρώ/MWh τον Φεβρουάριο, 107 τον Μάρτιο, έκλεισε με 89 τον Απρίλιο και αναμένεται να είναι στα επίπεδα των 82 ευρώ/MWh τον Μάιο.

Δεν είμαστε σε θέση να ξέρουμε τι σκέφτηκε η Διοίκηση της ΔΕΗ και πήρε αυτή την "περίεργη" απόφαση (αν και μπορούμε να κάνουμε υποθέσεις). Στέλνει όμως ένα μήνυμα στο καταναλωτικό κοινό:

"Φύγετε απο τα Πράσινα τιμολόγια. Όχι μόνο είναι τα ακριβότερα στην αγορά, όχι μόνο είναι μεταβλητά, αλλά μεταβάλονται συχνά και προς την λάθος κατεύθυνση. Ακούτε στον Τύπο και τα ΜΜΕ ότι οι τιμές του ρεύματος στην χονδρική κατακρημνίζονται και ο "πράσινος" λογαριασμός σας .... αυξάνεται".

Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η διοίκηση της ΔΕΗ προσφέρει με την τιμολογιακή της αυτή απόφαση ένα δώρο όχι μόνο στους μετόχους της (υποθέτουμε ότι τα κέρδη για τον Μάιο τουλάχιστον θα είναι στρατοσφαιρικά) αλλά και στο κοινωνικό σύνολο. Σε μια αγορά που λειτουργεί ομαλά, η πλειοψηφία των καταναλωτών (όπως σε όλες τις πολιτισμένες χώρες της Ευρώπης) είναι σε σταθερά τιμολόγια. Η αύξηση στο Πράσινο τιμολόγιο του Μαίου της ΔΕΗ είναι ένα ισχυρό μήνυμα σε εκατομμύρια καταναλωτές, οι οποίοι μπορούν να εξοικονομήσουν ποσά της τάξεως των 150 ευρώ τον χρόνο φεύγοντας απο το απρόβλεπτα μεταβλητό πράσινο τιμολόγιο.