Να Ελεγχθούν τα Τιμολόγια της ΔΕΗ από την Πολιτεία

Η λιανική αγορά ηλεκτρισμού στην Ελλάδα, 20 χρόνια μετά την απελευθέρωσή της, εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλότατο βαθμό συγκέντρωσης (Herfindahl-Hirschman Index 4.171 για το 2020). Έναν από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (τον υψηλότερο αν εξαιρεθούν κράτη μέλη όπως η Μάλτα, η Κύπρος και ορισμένα πρώην μέλη της Κομεκόν). Η κατάσταση αυτή οδήγησε στην μνημονιακή υποχρέωση, που είναι νόμος του κράτους, να μειωθεί το μερίδιο αγοράς του δεσπόζοντα παρόχου, της ΔΕΗ, σε ποσοστό κάτω του 50% μέχρι το τέλος του 2019. Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία (Σεπτέμβριος 2021) το μερίδιο αυτό βρίσκεται στο 65%. 

Αυτό και μόνο αρκεί κατά την άποψή μας για να είναι η αγορά σε διαρκή επιτήρηση από τα όργανα της πολιτείας που έχουν ως αρμοδιότητα τον έλεγχο του ανταγωνισμού. Άλλωστε πρόκειται για μια αγορά των 5 δισ. ευρώ ετησίως περίπου, ήτοι το 3% του ΑΕΠ. Στο παρόν θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή των αρμόδιων Αρχών της Πολιτείας σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο δεσπόζων Πάροχος, πωλώντας κάτω του κόστους, εφαρμόζει εμπορικές πρακτικές στην λιανική αγορά που είναι ανάγκη να ελεγχθούν.

Η ΔΕΗ προωθεί στη αγορά προϊόντα για οικιακούς καταναλωτές, ειδικά το myHome Online, με σταθερή λιανική τιμή 10 λεπτά την κιλοβατώρα (η τιμή περιλαμβάνει πάγιο, προωθητικές ενέργειες και ποινή αποχώρησης στους 12 μήνες για ετήσια κατανάλωση 3.750 κιλοβατωρών) και διάρκεια σύμβασης 2 ετών. Η τιμή αυτή είναι κατά 29% χαμηλότερη από τη μέση τιμή της χονδρικής αγοράς (ΤΕΑ) για τον μήνα Σεπτέμβριο (13,47) που ισοδυναμεί με 40% χαμηλότερη από το πλήρες κόστος χονδρικής αν προστεθεί η χρέωση προσαυξήσεων και απωλειών στην Χαμηλή Τάση (16,62), είναι 56% χαμηλότερη από την λιανική τιμή του μέσου εναλλακτικού παρόχου για συμβόλαιο σταθερής τιμής ίσης διάρκειας (22,70) και είναι 17% χαμηλότερη από την προθεσμιακή (χονδρική) τιμή για το έτος 2022 (cal22) του Eυρωπαϊκού Xρηματιστήριου Eνέργειας την 31/10/21 (12,03).

Είμαστε σίγουροι ότι η ΔΕΗ ως επιχείρηση διαθέτει επαρκή εμπειρία, διορατικότητα και διάθεση για καινοτομία, ώστε να μπορεί να ενισχύει την θέση της στην αγορά. Η άποψή μας είναι ότι αυτές οι ικανότητες δεν αρκούν για να εξηγήσουν την δυνατότητα προσφοράς των προϊόντων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Για το λόγο αυτό προτείνουμε και εισηγούμαστε τον έλεγχο της Πολιτείας. Πιο συγκεκριμένα: 

Είναι απίθανο και συνεπώς εξαιρετικά δύσκολο να γίνει αποδεκτό ότι ο Πάροχος που είναι εκτεθειμένος περισσότερο από όλους τους άλλους (τουλάχιστον τους "καθετοποιημένους") στις μεταβολές της χονδρικής τιμής, πουλά έως και 50% φθηνότερα στην λιανική σε σχέση με τους άμεσους ανταγωνιστές του - κυριολεκτικά στην μισή τιμή! Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι πουλά σε πολύ χαμηλότερη τιμή από την προθεσμιακή τιμή Cal22 στο ΕΕΧ. Αν τα στελέχη της έχουν ανακαλύψει μια τόσο καταπληκτική μέθοδο αντιστάθμισης θα ήταν κοινωνική προσφορά από μέρους της ΔΕΗ (ως "Δημόσιας" επιχείρησης) να την δημοσιοποιήσει - πάντως θεωρούμε ότι είναι υποχρεωμένη να την εξηγήσει, έστω εμπιστευτικά, στα ελεγκτικά όργανα.

Επίσης είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς την διαχείριση κινδύνου από πλευράς ΔΕΗ δεδομένου ότι η ποινή αποχώρησης για τις συγκεκριμένες συμβάσεις είναι της τάξης των 17 ευρώ μετά τους 12 μήνες ενώ η τυπική ποινή στη αγορά για συμβόλαια σταθερής τιμής κυμαίνεται σε ποσά γύρω στα 50 ευρώ. Η δυνατότητα της ΔΕΗ να "ισοφαρίσει" τις σημερινές ζημίες της με κέρδη στη διετή διάρκεια των συμβάσεων σχεδόν εκμηδενίζεται. 

Ας σημειωθεί ότι, οι τιμές των προϊόντων λιανικής που είναι το θέμα της παρούσης, σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές της αγοράς είναι κατά 40% χαμηλότερες από συμβάσεις σταθερής τιμής (12μηνης διάρκειας) που προσφέρονται σε μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες. Η πιθανότητα οι συμβάσεις προμήθειας για τα οικιακά τιμολόγια σταθερής τιμής να είναι ζημιογόνες για την ΔΕΗ μέχρι την λήξη τους είναι εξαιρετικά μεγάλη. Η δε επίπτωσή τους στα συνολικά κέρδη θα μπορεί να αντισταθμιστεί μόνο με αυξημένες τιμές στους άλλους πελάτες της ΔΕΗ - ειδικά στις επιχειρήσεις. Αυτό θυμίζει την παλιά (προ τρόικας), συνήθη πρακτική της σταυροειδούς επιδότησης από την ΔΕΗ σε μοντέρνα μορφή.

Καλό θα ήταν να ελεγχθεί επίσης κατά πόσο η ΔΕΗ είχε ήδη λειτουργικές ζημίες από το Α' εξάμηνο του 2021 δεδομένου ότι τα κέρδη της προέκυψαν μετά από λογιστικό χειρισμό (αντιστροφή προβλέψεων  κατά την γνώμη μας όχι επαρκώς τεκμηριωμένη). Η δική μας εκτίμηση είναι ότι από τα προϊόντα σταθερής τιμής στην λιανική, η ΔΕΗ ζημιώνεται ποσό περίπου 8-10 εκατομμύρια για κάθε μήνα που η χονδρική τιμή παραμένει στα σημερινά επίπεδα (τα "κέρδη" του Α' εξαμήνου ήταν περίπου 30 εκατ. ευρώ).

Υπενθυμίζουμε ότι η ΔΕΗ είχε το 2020 κύκλο εργασιών μειωμένο κατά 100 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2019 αλλά επισφαλείς απαιτήσεις (με πάνω από 12 μήνες καθυστέρηση)  αυξημένες κατά 200 εκατ. ευρώ. Αυτό είναι ένδειξη ότι η Επιχείρηση δεν έχει λύσει ακόμα το πρόβλημα των ανείσπρακτων λογαριασμών σε επίπεδο κανονικότητας. Αυτό δεν προβλέπεται να βελτιωθεί το 2021 και θέτει ένα περαιτέρω ερώτημα σχετικά με την τιμολογιακή πολιτική της Επιχείρησης. 

Θεωρούμε ότι τα παραπάνω είναι επαρκείς ενδείξεις συμπεριφοράς που αντίκειται στον θεμιτό ανταγωνισμό και προτείνουμε στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και την Επιτροπή Ανταγωνισμού, στην οποία η παρούσα κοινοποιείται, να εκκινήσουν διαδικασία ελέγχου της εμπορικής πολιτικής του δεσπόζοντα παρόχου στην Ελληνική αγορά. Λαμβάνοντας υπόψη επιπρόσθετα ότι οι πρακτικές αυτές της ΔΕΗ "μολύνουν" την αγορά εξωθώντας τους εναλλακτικούς Παρόχους σε αμφιλεγόμενες πρακτικές προώθησης των δικών τους προϊόντων.

Επιπρόσθετα, με την ευκαιρία των προβλέψεων της νέας οδηγίας 944/2019 (περί παρέμβασης της Πολιτείας στην αγορά σε μεταβατικές περιόδους), που δυστυχώς δεν έχει ακόμα ενσωματωθεί στο Ελληνικό Δίκαιο 10 μήνες μετά την παρέλευση της ημερομηνίας που αυτό θα έπρεπε να έχει γίνει, προτείνουμε η ΡΑΕ να προχωρήσει σε μια ενέργεια που καθυστερεί εδώ και πολλά χρόνια. Να εγκαταστήσει μεταβατικό μηχανισμό κοστολογικού ελέγχου της ΔΕΗ στην λιανική αγορά και την τοποθέτηση ελάχιστου ορίου κάτω από το οποίο θα απαγορευτεί να τιμολογεί μέχρις ότου το μερίδιο αγοράς της πέσει κάτω από το 35% ώστε ο Δείκτης Herfindahl-Hirschman να είναι κοντά στο 2.000. 

Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί πλέον να γίνεται αποδεκτό να λειτουργεί με ζημίες ο δεσπόζων Πάροχος στην αγορά ηλεκτρισμού. Είτε μέσω της χαλαρότητας στην είσπραξη των λογαριασμών του είτε με υποκοστολόγηση των προϊόντων του. Αυτό προσιδιάζει σε χώρες του Τρίτου κόσμου.

Κι Όμως οι Αγορές Κάνουν Καλά την Δουλειά τους

Στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, κυκλοφορούσε ένα ανέκδοτο ανάμεσα στα στελέχη της Κομεκόν - της "Κοινής Αγοράς" των Κομμουνιστικών  χωρών της εποχής: "Όταν ο σοσιαλισμός θριαμβεύσει στον κόσμο (όπως είναι αναπότρεπτο) να θυμηθούμε να αφήσουμε μια χώρα καπιταλιστική για να ξέρουμε σε ποια τιμή θα αγοράζουμε και θα πωλούμε μεταξύ μας το πετρέλαιο". Όταν το σοβιετικό σύστημα αντί να θριαμβεύσει κατέρρευσε, το ανέκδοτο έγινε σκληρή πραγματικότητα, ειδικά για τις χώρες - "αγοραστές" της Κομεκόν αλλά και για τις πλατιές λαϊκές μάζες των χωρών "παραγωγών" οι οποίες προτιμούσαν πλέον να πωλούν στις διεθνείς αγορές - σε διεθνείς τιμές. 

Οι δυτικές καπιταλιστικές χώρες αντίθετα, αντιμετώπισαν την δική τους ενεργειακή (πετρελαϊκή) κρίση (ή μάλλον κρίσεις το '73 και '78) με μεγαλύτερη επιτυχία. Με το πλεονέκτημα του ότι γνωρίζουμε πια το αποτέλεσμα, μπορούμε να πούμε ότι παρά τον πανικό των πολιτικών ηγεσιών της εποχής (που σήμερα μας φαίνεται γελοίος), η απότομη άνοδος της τιμής του πετρελαίου ήταν η αρχή μιας διαδικασίας σταδιακής αλλά σημαντικής μακροπρόθεσμης βελτίωσης της αποτελεσματικότητας στην χρήση της ενέργειας σε όλη την Δύση. Ο μηχανισμός των τιμών έδωσε το μήνυμα και τα κίνητρα στις οικονομίες να προσαρμοστούν. Το αποτέλεσμα ήταν α) μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ανά μονάδα ΑΕΠ και β) σταθερή και χαμηλή τιμή πετρελαίου για πολλές δεκαετίες.

Τα δύο παραδείγματα που αναφέρθηκαν αφορούν κρίσεις που ξέσπασαν από εξωγενείς παράγοντες. Από πολιτικές κρίσεις. Το καρτέλ του ΟΠΕΚ στην δεκαετία του '70 με αφορμή την  διαμάχη Ισραήλ με τους Άραβες και το '80 την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Η παρούσα κρίση είναι επίσης αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων. Πρωτίστως είναι αποτέλεσμα των λανθασμένων πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (κυρίως από την Ευρώπη) και δευτερευόντως των γεωπολιτικών παιχνιδιών ορισμένων χωρών παραγωγών.

Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα προσφοράς φυσικού αερίου. Τα βεβαιωμένα αποθέματα κατάλληλα για εμπορική διάθεση επαρκούν για 50 χρόνια σημερινής κατανάλωσης. Το πιο σημαντικό, ο λόγος αποθεμάτων προς ετήσια ζήτηση είναι σταθερός επί δεκαετίες στα 50 χρόνια. Βρίσκουμε περισσότερο αέριο από ότι καταναλώνουμε. Το μακροπρόθεσμο οριακό κόστος παραγωγής (που εδώ και μερικά χρόνια ορίζεται από τους παραγωγούς σχιστολιθικού αερίου στις ΗΠΑ) είναι περίπου 15 ευρώ η  μεγαβατώρα. Η αστάθεια στην αγορά δεν έχει οικονομικές αιτίες. Οι αιτίες είναι πολιτικές αποφάσεις α) Μακροπρόθεσμα η ανασφάλεια των παραγωγών σχετικά με αποφάσεις που μπορούν να φθάσουν σε απαγόρευση της χρήσης του αερίου β) Βραχυπρόθεσμα η εντελώς απρόβλεπτη παραγωγή από ΑΠΕ ειδικά τα αιολικά. Φέτος το Α' εξάμηνο η παραγωγή των αιολικών στις δυο χώρες, την  Μ. Βρετανία και την Γερμανία μειώθηκε κατά 20%. Είναι ίσως ο βασικός λόγος για την μείωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και την αναταραχή στην Ευρώπη από το καλοκαίρι και μετά.

Η αγορά λοιπόν κάνει καλά την δουλειά της. Μας δίνει ισχυρό μήνυμα ότι οι πολιτικές για την  κλιματική αλλαγή όχι μόνο πρέπει να αλλάξουν αλλά - ίσως σημαντικότερο - να οριστικοποιηθούν. Θεωρητικά δεν υπάρχει καλύτερη μέθοδος για να κρατηθούν οι τιμές ενός αγαθού σταθερά μειούμενες από το να απαγορευτεί η χρήση του από μια στιγμή στο μέλλον και μετά (ο παραγωγός δεν θα θέλει να του μείνει στο χέρι!).  Αυτό όμως είναι πολιτικά αδύνατον (για λόγους που δεν θα αναλύσουμε περαιτέρω). Η εναλλακτική λύση είναι να μην υπάρξει καμία απαγόρευση αλλά να επιβληθεί - παγκοσμίως αν είναι δυνατόν - ο περίφημος φόρος Pigou στον άνθρακα (Με την προϋπόθεση ότι τα έσοδα του θα μοιράζονται στους πολίτες με μείωση άλλων φόρων και ότι θα μηδενισθούν οι επιδοτήσεις κάθε είδους για τις ΑΠΕ). Η αγορά θα φροντίσει να λύσει το πρόβλημα της μείωσης των εκπομπών CO2 δίνοντας τα κατάλληλα κίνητρα στην οικονομία.

Πόσος θα είναι αυτός ο φόρος; Αυτό είναι προφανώς ένα σημαντικό ερώτημα αλλά έπεται λογικά του πολιτικού ερωτήματος. Υπάρχει πιθανότητα να γίνει αποδεκτός από όλους ο φόρος άνθρακα; Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να κάνει ένα πρώτο βήμα με το Cross Border Adjustment Mechanism. Να το δούμε αν, πως και πότε θα προχωρήσει. 

Όπως και να έχει το πράγμα, αν η ιστορία μας διδάσκει κάτι, είναι ότι μετά από 20 χρόνια οι απόγονοί μας θα διαβάζουν τις δηλώσεις των πολιτικών μας ηγετών για την παρούσα κρίση και (ας ελπίσουμε ότι) θα γελούν.

Πως Κερδίζει Χρήματα το allazorevma.gr;

To allazorevma.gr είναι ιδιοκτησία της Clarus Εταιρίας Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών - μιας Ανώνυμης Εταιρείας οι μετοχές της οποίας ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα. Είναι μια κερδοσκοπική δραστηριότητα. Προσφέρει όμως τις υπηρεσίες της στο ευρύ κοινό, δηλαδή στους καταναλωτές ενέργειας, δωρεάν. Αυτό δεν είναι πρωτόγνωρο γιατί μοιάζει πολύ με τον τρόπο που λειτουργούν οι εφημερίδες και η τηλεόραση. Και βεβαίως οι πολυάριθμες ιδιωτικές ιστοσελίδες σύγκρισης τιμών στις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Πως λοιπόν επιβιώνει οικονομικά; Με τους εξής τρόπους:

Κάθε φορά που ένας χρήστης - οικιακός ή μικρός επαγγελματικός καταναλωτής - αλλάζει Πάροχο μέσω της ιστοσελίδας, ο νέος Πάροχος πληρώνει μια μικρή προμήθεια στο allazorevma.gr για την διεκπεραίωση της διαδικασίας. Η υπηρεσία είναι δωρεάν για τον καταναλωτή.

Ορισμένοι Πάροχοι επιλέγουν να διαφημιστούν μέσω του newsletter της ιστοσελίδας που εκδίδεται δυο φορές την βδομάδα. Επίσης αγοράζουν περιοδικές εκθέσεις με στατιστικά στοιχεία σχετικά με την συμπεριφορά των χρηστών της ιστοσελίδας και της τιμοληψίας της αγοράς.

Τέλος, η εταιρεία έχει έσοδα από την προσφορά συμβουλευτικών υπηρεσιών σε επιχειρήσεις, τόσο για την επιλογή του κατάλληλου Παρόχου και τιμολογίου όσο και την διαχείριση και παρακολούθηση των ενεργειακών τους δαπανών. 

Το allazorevma.gr  επιτελεί τον κοινωφελή του σκοπό, δηλαδή την δωρεάν παροχή υπηρεσιών στους καταναλωτές, παρουσιάζοντας τα τιμολόγια όλων των ενεργών Παρόχων στην ελληνική αγορά. Αυτό γίνεται με βάση δημόσια διαθέσιμα στοιχεία μέσω μια διαδικασίας περιοδικής τιμοληψίας η οποία καταβάλλεται κάθε προσπάθεια να είναι ενημερωμένη, πλήρης και ακριβής. Με τον τρόπο αυτό ο χρήστης μπορεί να δεί τα αποτελέσματα της σύγκρισης όλων των ενεργών τιμολογίων υπό τον γενική ταξινόμηση (tab) "Όλα".

Το allazorevma.gr πληρώνεται αμοιβή για την διεκπεραίωση της διαδικασίας αλλαγής στα προγράμματα των περισσότερων ενεργών Παρόχων. Τα αποτελέσματα της σύγκρισης των τιμολογίων των Παρόχων αυτών παρουσιάζονται με ιδιαίτερο τρόπο υπό την γενική ταξινόμηση (tab) "Οι Προτάσεις μας". Είναι προφανές ότι τα τιμολόγια των συνεργαζόμενων παρόχων γίνονται συχνά πιο ελκυστικά γιατί τόσο οι Πάροχοι όσο και το allazorevma.gr προσφέρουν κίνητρα σε καταναλωτές που θα τα επιλέξουν.

Στην ιστοσελίδα αναφέρονται ευκρινώς  οι Πάροχοι με τους οποίους συνεργάζεται ανά πάσα στιγμή το allazorevma.gr, τόσο στην συνοπτική παρουσίαση τους (Πάροχοι) όσο και στην σελίδα των αποτελεσμάτων της σύγκρισης.  

Η οικονομική οργάνωση, όπως αυτή παρουσιάστηκε παραπάνω, έχει ως αποτέλεσμα ότι ένας Πάροχος μόνος του δεν αποτελεί ποτέ σημαντική πηγή εσόδων της ιστοσελίδας. Έχει ενισχύσει έτσι το allazorevma.gr στην προσπάθεια του να διατηρήσει από την αρχή της λειτουργίας του (το 2015) μέχρι σήμερα την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα και την αξιοπιστία του. 

Η Επιδότηση και οι Ρήτρες Σώζουν την Αγορά!

Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος με στοιχεία Σεπτεμβρίου 2021 που υπολογίζει το allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην Ελλάδα, είχε μείωση (μετά από πολύ καιρό) σε σχέση με τον δείκτη με στοιχεία Αυγούστου. Ο Δείκτης Τιμών έπεσε από 203,18 σε 196,52 ευρώ την μεγαβατώρα. Η μείωση οφείλεται στην κρατική επιδότηση των 30 ευρώ την μεγαβατώρα για τον μήνα Σεπτέμβριο που αντιστάθμισε κατά ένα μέρος την συνεχιζόμενη αύξηση των ανταγωνιστικών χρεώσεων.

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, στις οποίες το allazorevma.gr  περιλαμβάνει την κρατική επιδότηση των 30 ευρώ την  μεγαβατώρα, μειώθηκαν από 55,83 σε 25,83 ευρώ την μεγαβατώρα. Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Τιμών Ρεύματος για οικιακούς καταναλωτές,  περιλαμβανομένου του ΦΠΑ αυξήθηκε από 135,84 σε 159,57 ευρώ την μεγαβατώρα. Οι τιμές των εναλλακτικών παρόχων κυμάνθηκαν από 101,58 έως 183,64 με μέσο όρο τα 152,85 ευρώ την μεγαβατώρα αυξημένο κατά 21% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (126,06). Συνολικά, από την αρχή του έτους, η μέση τιμή των εναλλακτικών παρόχων αυξήθηκε κατά 84,66% ενώ ο συνολικός δείκτης ανταγωνιστικών χρεώσεων που περιλαμβάνει και την ΔΕΗ αυξήθηκε κατά 62,62%. 

Στο Πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του κόστους της αγοράς και των τιμών των εναλλακτικών και της ΔΕΗ τους τελευταίους 12 μήνες. Το ευχάριστο και ενδιαφέρον είναι ότι τόσο οι εναλλακτικοί όσο και η ΔΕΗ πωλούν πλέον, μετά από πολλούς μήνες, με μικρά μεν αλλά θετικά  περιθώρια. Αυτά είναι τα μικρά θαύματα που επιτυγχάνονται με τις επιδοτήσεις και τις ρήτρες οριακής τιμής! Τα θαύματα όμως δεν διαρκούν πολύ!

Η Ενεργειακή Κρίση Αλλού

Είναι χρήσιμο να συγκρίνει κανείς τις επιπτώσεις και την αντίδραση στην κρίση μεταξύ ευρωπαϊκών (νυν ή πρώην) χωρών. Ευρωπαϊκών γιατί η κρίση φαίνεται ότι είναι κυρίως Ευρωπαϊκή. (Η τρέχουσα τιμή του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ- Henry Hub, παρόλο που είναι διπλάσια από τον ιστορικό μέσο όρο, είναι 3-4 φορές χαμηλότερη από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή-TTF). Τι συμβαίνει λοιπόν στην Μ. Βρετανία και στην Γερμανία; Υπάρχουν αξιοσημείωτες διαφορές όπως θα δούμε παρακάτω. Οι δυο χώρες όμως μοιάζουν σε κάτι: δεν έχουν αναμιχθεί Υπουργοί για να ανακοινώσουν επιδοτήσεις - ούτε για να φτιάξουν ένα νέο Ταμείο!) 

Στην Μ. Βρετανία η πιο εμφανής επίπτωση είναι η χρεωκοπία 12 (από τους 55) προμηθευτών μέχρι τώρα, που εξυπηρετούσαν 2 (από τα 28) εκατομμύρια πελάτες συνολικά (περίπου το 7%). Γιατί χρεωκόπησαν οι προμηθευτές αυτοί; Ο κυριότερος λόγος είναι το price cap. H Βρετανική κυβέρνηση  έχει θέσει την αγορά της ενέργειας σε διατίμηση από το 2019 (επί πρωθυπουργίας Theresa May). Έχει θέσει ανώτατο όριο τιμών. Αυτό σημαίνει ότι οι προμηθευτές δεν επιτρέπεται να μετακυλήσουν τις αυξήσεις της χονδρικής στους πελάτες τους. Tο όριο αναθεωρείται κάθε 6 μήνες και η πιο πρόσφατη αναθεώρηση (1/10) ήταν σε ποσοστό 12% υψηλότερο από τη προηγούμενη τιμή. Παρ' όλ' αυτά ορισμένοι προμηθευτές δεν άντεξαν. Μεταξύ αυτών και προμηθευτής θυγατρική της BP (Pure Planet). Αυτό σημαίνει ότι η κρίση δεν έπληξε τους "μικρούς" και "μη καθετοποιημένους" όπως θέλει ο μύθος που κυκλοφορεί στα ελληνικά ΜΜΕ αλλά αυτούς που δεν είχαν αντισταθμίσει επαρκώς τον κίνδυνο στο χαρτοφυλάκιο τους. Είναι ειρωνικό (αλλά ας το κρατήσουμε μεταξύ μας): οι χρεώσεις ρήτρας στους λογαριασμούς των πελατών των Ελλήνων Παρόχων ήταν η τέλεια αντιστάθμιση!

Η διαχείριση της κρίσης γίνεται από τον Ρυθμιστή που φρόντισε να μεταφερθούν σε άλλο προμηθευτή οι πελάτες των χρεωκοπημένων και αύξησε το ανώτατο όριο στην διατίμηση των  τιμολογίων. Οι καταναλωτές που ήταν σε σταθερό τιμολόγιο προστατεύονται μέχρι την λήξη των συμβολαίων τους. Οι προμηθευτές όμως έχουν σταματήσει να προσφέρουν νέα σταθερά τιμολόγια προς το παρόν μέχρι να μπορέσουν προφανώς να εκτιμήσουν τη εξέλιξη των αγορών. Οπότε μόλις λήγουν οι σταθερές συμβάσεις οι καταναλωτές περνούν αυτόματα στην μεταβλητή υπό διατίμηση Standard Variable Rate. 

Στην Γερμανία τα πράγματα είναι ακόμα πιο ήσυχα. Ένας λόγος είναι ότι το ποσοστό του λογαριασμού που αφορά την παραγωγή και προμήθεια ρεύματος είναι περίπου το 24% (στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι πλέον κοντά στο 70%). Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις στην χονδρική τιμή επηρεάζουν πολύ λιγότερο την λιανική τιμή - που είναι βέβαια λόγω των φόρων και τελών η ακριβότερη στην Ευρώπη. Έτσι οι Γερμανοί αντιμετωπίζουν την κατάσταση με την απλή εφαρμογή ήδη υπαρχόντων κανόνων και διαδικασιών. Μέσω της μείωσης του δικού τους ΕΤΜΕΑΡ δηλαδή της επιδότησης των ΑΠΕ που πληρώνουν οι μικροί καταναλωτές. Το μείωσαν σχεδόν στο μισό : από 6,5  λεπτά την κιλοβατώρα σε 3,7 (στην Ελλάδα είναι 1,7 λεπτά). Εξοικονομούν έτσι για τον μέσο καταναλωτή περισσότερα από 100 ευρώ τον χρόνο. Η μείωση αυτή βέβαια θα ξεκινήσει από 1/1/22 - οι Γερμανοί δεν αλλάζουν στον πανικό τους την διαδικασία. (Στην Γερμανία το ΕΤΜΕΑΡ αναθεωρείται κάθε χρόνο - στην Ελλάδα μόνο αν συντρέχουν τρεις προϋποθέσεις: τα πράγματα άρχισαν να στριμώχνουν, το λόμπι των ΑΠΕ το ενέκρινε και το allazorevma.gr το έχει προτείνει μήνες πριν).

Αυτό που κάνουν οι Γερμανοί είναι στην ουσία το ίδιο που κάνει και η ελληνική κυβέρνηση. Γιατί χρησιμοποιούμε την ίδια μέθοδο για να χειριζόμαστε τον λογαριασμό επιδότησης των ΑΠΕ (μαντέψτε ποιος αντέγραψε ποιόν). Και αυτός ο λογαριασμός είναι έτσι σχεδιασμένος ώστε να δημιουργεί αυτόματα την ευκαιρία για μείωση του ΕΤΜΕΑΡ όταν οι τιμές χονδρικής και των ρύπων ανεβαίνουν. Όταν γράψαμε παραπάνω ότι οι Γερμανοί μείωσαν το ΕΤΜΕΑΡ τους δεν είμαστε ακριβείς. Το ΕΤΜΕΑΡ τους μειώθηκε από μόνο του. Όπως συνέβη και στην Ελλάδα. Απλώς στην χώρα μας την φυσική αυτή εξέλιξη, αφού την περιτύλιξαν με τον  μανδύα της επιδότησης, την εκμεταλλεύτηκαν οι πολιτικοί μας για να μας πείσουν ότι νοιάζονται για μας. Μικρό το κακό - νομίζουμε όμως ότι το νέο Ταμείο ήταν υπερβολή. 

Σημείωση: Αν ακολουθούσαμε την γερμανική μέθοδο, η επιδότηση του ρεύματος στην Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει με πιστωτικό ΕΤΜΕΑΡ στο ρυθμιζόμενο μέρος του τιμολογίου - δεδομένου ότι είναι μεγαλύτερη από την τρέχουσα χρέωση (1,7- 6,0= -4,3 λεπτά την κιλοβατώρα)

Το allazorevma.gr Αναβαθμίστηκε και Ομόρφυνε!

Το allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην Ελλάδα, που υποστηρίζει τους Έλληνες καταναλωτές από το 2015 με ανεξαρτησία, αντικειμενικότητα και αξιοπιστία,  αναβαθμίστηκε, εμπλουτίστηκε και - θέλουμε να πιστεύουμε - ομόρφυνε. 

Το allazorevma.gr ήταν πάντα πρωτοπόρο: Πέραν του ότι ήταν η πρώτη ιστοσελίδα του είδους της στην Ελλάδα, (λειτουργώντας εθελοντικά με βάση το θεσμικό πλαίσιο προηγμένων Ευρωπαϊκών χωρών  καθώς δεν υπάρχει ακόμα και τώρα τέτοιο στην Ελλάδα) μεταξύ άλλων αντιμετώπισε πρώτο το πρόβλημα των ρητρών στους λογαριασμούς, έδωσε πρώτο στους χρήστες του την δυνατότητα να φιλτράρουν τις επιλογές τους και εξακολουθεί να είναι το μοναδικό που τους δίνει την δυνατότητα να αξιολογούν τους παρόχους τους. 

Θα χαρακτηρίζαμε όμως την σημερινή αναβάθμιση ριζική γιατί η ιστοσελίδα όχι μόνο βρίσκεται πλέον στο επίπεδο των καλύτερων αντίστοιχων ευρωπαϊκών αλλά - ίσως δυσκολότερο - διευκολύνει τον χρήστη να αντιμετωπίσει καλύτερα τις ιδιοτροπίες της ελληνικής αγοράς ρεύματος και φυσικού αερίου. Και βέβαια η αναβάθμιση έγινε με βάση την πολυετή εμπειρία από την εξυπηρέτηση των περίπου 850.000 μοναδικών χρηστών μας μέχρι σήμερα. Το νέο allazorevma.gr έχει σχεδιαστεί για να είναι πραγματικά φιλικό - πολύ φιλικό για τον χρήστη. 

Ιδού μερικά παραδείγματα:

Το allazorevma.gr είναι πλέον και allazogazi.gr. Η ιστοσελίδα καλύπτει τώρα πλήρως την σύγκριση των προϊόντων φυσικού αερίου. Ειδικότερα συγκρίνει τα πιο ενδιαφέροντα προϊόντα - τα συνδυαστικά "πακέτα" ρεύματος και φυσικού αερίου που προσφέρουν οι Πάροχοι, δίνοντας συγχρόνως στον καταναλωτή την ευελιξία να δημιουργήσει αυτός το δικό του "πακέτο". 

Ο χρήστης της ιστοσελίδας έχει πλέον την δυνατότητα, καταχωρώντας μια φορά τα στοιχεία του, να εξοικονομεί χρόνο, καθώς το σύστημα θα τον υποδέχεται κάθε επόμενη φορά ενθυμούμενο ότι είναι φίλος και γνωστός.

Η διαφάνεια των υπολογισμών του allazorevma.gr έχει φθάσει πλέον στο ανώτερο δυνατό επίπεδο. Ο χρήστης μπορεί να λάβει αναφορά για όλες τις παραμέτρους της σύγκρισης που έκανε -  και όταν λέμε όλες, εννοούμε όλες!

Η σελίδα καταχώρησης των δεδομένων κατανάλωσης εμπλουτίστηκε για μεγαλύτερη ακρίβεια και ευκολία και ανασχεδιάστηκε ώστε να διευκολύνει τον χρήστη να δοκιμάζει εναλλακτικά σενάρια ("what if") για την κατανάλωσή του στην ίδια σελίδα. Τέλος τα εμπρός - πίσω!

Η εφαρμογή του συντελεστή επιβάρυνσης για ρήτρες άλλαξε για να δώσει μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση. Μέχρι τώρα ο συντελεστής υπολογιζόταν με βάση ιστορικές τιμές. Στο νέο allazorevma.gr οι ρήτρες θα υπολογίζονται με βάση τις αναμενόμενες τιμές στο επόμενο διάστημα (6-12 μήνες) δηλαδή με βάση τις τιμές προθεσμιακών συμβολαίων στα Χρηματιστήρια Ενέργειας. Τα αποτελέσματα πλέον εμφανίζονται με σταθερή πρώτη επιλογή (by default) υπολογισμένα με την επιβάρυνση των ρητρών.

To allazorevma.gr έχει πλέον άποψη: Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων εστιάζεται στα προγράμματα που το allazorevma.gr εκτιμά ότι είναι τα καταλληλότερα για τον καταναλωτή. Παρουσιάζονται συνεπώς ως βασική επιλογή (by default) οι Προτάσεις του allazorevma.gr. Παράλληλα ο χρήστης εξακολουθεί να έχει την δυνατότητα να δεί τα αποτελέσματα όλων των προγραμμάτων για τα οποία η ιστοσελίδα έχει πρόσβαση σε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία - όπως πάντα.

Τέλος, το allazorevma.gr προσφέρει πλέον την δυνατότητα στους χρήστες του να το αξιολογήσουν αυτοί. Μέσω της διεθνώς καταξιωμένης πλατφόρμας Trustpilot.

Τα παραπάνω είναι ορισμένες μόνο από της αλλαγές που θα δουν οι χρήστες του νέου allazorevma.gr. Εξερευνώντας το θα ανακαλύψουν περισσότερες- και πιστέψτε μας υπάρχουν και άλλες πολύ σημαντικές για την ποιότητα της ιστοσελίδας που δεν θα ανακαλύψουν εύκολα. 

Με την ευκαιρία μην το ξεχάσουμε:  οι φίλοι μας που χρησιμοποιούν το κινητό τους τηλέφωνο για να έχουν πρόσβαση στην σελίδα μας (είναι τουλάχιστον οι μισοί), θα νοιώσουν ελπίζουμε καλύτερα στο νέο περιβάλλον. Ο ανασχεδιασμός έγινε και με την σκέψη μας σ' αυτούς.

Υπάρχει όμως και κάτι που δεν άλλαξε στο allazorevma.gr. Η δέσμευση για ανεξαρτησία, αντικειμενικότητα και αξιοπιστία. Γιατί αυτοί είναι οι λόγοι της ύπαρξής του. Χωρίς αυτά, οι αναβαθμίσεις είναι άχρηστες στους χρήστες μας - και αυτό το γνωρίζουμε. 

Ο Ιδιοκτήτης της ΔΕΗ Συμφωνεί με την Εμπορική της Πολιτική;

Στον Πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα προγράμματα προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος που είναι διαθέσιμα σήμερα με σταθερή τιμή για οικιακούς πελάτες. Τα στοιχεία είναι μια στιγμιαία σημερινή φωτογραφία της αγοράς και έχουν ληφθεί στα πλαίσια της περιοδικής τιμοληψίας του allazorevma.gr στις ιστοσελίδες των Παρόχων όπου είναι αναρτημένοι οι ισχύοντες τιμοκατάλογοί τους (αφορούν κατανάλωση 3.750 κιλοβατωρών τον χρόνο). Οι παρατηρήσεις μας:

Η ΔΕΗ προσφέρει την  χαμηλότερη τιμή - κατά 45% περίπου χαμηλότερη από τον φθηνότερο εναλλακτικό.

Με δεδομένο ότι η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς τον Σεπτέμβριο ήταν 134 ευρώ την μεγαβατώρα (που σημαίνει περίπου 160 ευρώ κόστος προμήθειας) φαίνεται ότι οι εναλλακτικοί τιμολογούν για τα συγκεκριμένα τιμολόγια με ζημίες μεν αλλά κοντά στο σημείο μηδενικού κέρδους ενώ η ΔΕΗ με ζημίες της τάξης του 40%.

Με την υπόθεση ότι περίπου 400.000 πελάτες της ΔΕΗ είναι στα δυο σταθερά τιμολόγια, η εκτίμηση μας είναι ότι ΔΕΗ έχει ζημίες περίπου 8-10 εκατομμυρίων ευρώ από τα δυο τιμολόγια κάθε μήνα που η χονδρική βρίσκεται στα σημερινά επίπεδα (Θυμίζουμε ότι τα κέρδη της ΔΕΗ στο Α εξάμηνο του 2021 ήταν 27 εκατ. ευρώ).

Μήπως πρέπει ο Ιδιοκτήτης ή Κύριος ή Βασικός Μέτοχος να ρωτήσει κάτι την Διοίκηση της ΔΕΗ; Η μήπως δεν χρειάζεται γιατί την έχει ήδη ρωτήσει; Η μήπως ξέρει ήδη την απάντηση; Γιατί την έχει υπαγορεύσει; Η μήπως υπάρχει κάποιος άλλος Φύλακας που θα μας φυλάξει από τους Φύλακες;