Για την Βελτίωση του Δημόσιου Διαλόγου για την Ενέργεια

Ο κλάδος της Ενέργειας βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικών αποφάσεων και συνεπώς του δημόσιου διαλόγου πολύ συχνά. Αυτό είναι δικαιολογημένο γιατί οι επιπτώσεις των αποφάσεων είναι σημαντικές και μακροχρόνιες. Το πρόβλημα είναι ότι, όπως είναι αναμενόμενο σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, ο δημόσιος διάλογος για τα προβλήματα του κλάδου κυριαρχείται από "Βαπτιστές" και "Λαθρέμπορους". Οι όροι αναφέρονται στην συμμαχία που πέτυχε την θρυλική συνταγματική αναθεώρηση για την ποτοαπαγόρευση στις ΗΠΑ την δεκαετία του 1920. Οι "Βαπτιστές" ήταν οι θρησκόληπτοι ιδεολόγοι που ήταν σίγουροι ότι ο Κόσμος έχει πάρει Λάθος Δρόμο (λόγω του αλκοόλ) και αυτοί ήταν οι μόνοι που θα μπορούσαν να τον σώσουν. Οι "Λαθρέμποροι" ήταν οι επιχειρηματίες που είχαν να κερδίσουν από τον νόμο - ακόμα και παραβιάζοντάς τον. Οι πολιτικοί της εποχής, όπως όλοι οι πολιτικοί σε κοινωνίες που έχει βάρος η κοινή γνώμη, επέδειξαν καιροσκοπική στάση - όπου φυσάει ο άνεμος. Ο άνεμος που ξεσήκωναν οι Βαπτιστές και φυσούσαν για να επεκταθεί οι Λαθρέμποροι.   

Ένα άλλο όνομα της συμμαχίας Λαθρεμπόρων και Βαπτιστών είναι ο λαϊκισμός. Σε ότι ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια να τεθούν ορισμένα κριτήρια με βάση τα οποία ο διάλογος μπορεί να βελτιωθεί στην χώρα μας ώστε να υψωθεί ένα ανάχωμα στον λαϊκισμό. Ελπίζουμε να φανούν χρήσιμα σε όσους χειρίζονται θέματα κοινής γνώμης - δημοσιογράφους, εκδότες, πολιτικούς, πολιτευτές, επιχειρηματίες και άλλους δημοσιολογούντες που έχουν άποψη για τα θέματα της ενέργειας και φιλοδοξούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη (περιλαμβανομένου του γράφοντος). Έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι πολιτικοί κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση του ανέμου. Η τουλάχιστον σε αυτή που δεν οδηγεί σε καταστροφές. Ιδού λοιπόν ορισμένες προτάσεις:

Διαφάνεια και πληρότητα στην πληροφόρηση. Η Ελλάδα είναι μια χώρα του πρώτου υποτίθεται κόσμου στην οποία, σε αντίθεση με τον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο, έχουμε την συνήθεια να  κρύβουμε τις πληροφορίες.  Η εμπειρία του γράφοντος είναι ότι στον τομέα του είναι σε θέση να γνωρίζει όλα όσα χρειάζεται για την Αγγλική, την Γερμανική και την Αμερικανική αγορά (σε επίπεδο Πολιτείας!)   - όχι όμως για την Ελληνική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Πεπραγμένα της ΡΑΕ του 2018 που εκδόθηκαν τον Ιανουάριο του 2020. Δεν είναι το τέλος του κόσμου αλλά είναι ισχυρή ένδειξη του προβλήματος (εκτός των άλλων γιατί δημόσια πληροφορία που παραμένει ιδιωτική αποκτά ανταλλακτική αξία). Πολιτική και επιχειρηματική δράση χωρίς επαρκείς, διαφανείς, πρόσφατες, ακριβείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες δεν γίνεται. Η μάλλον - ακόμα χειρότερα - γίνεται με "λαθρεμπορικές" μεθόδους.

Εκλαΐκευση των κειμένων - επιβολή (εθελουσίως!) προτύπου "σε Απλά Ελληνικά". Ακόμα και όταν οι ελληνικές αρχές (αλλά και πολλές επιχειρήσεις κυρίως του Δημοσίου τομέα) αποφασίσουν να δημοσιοποιήσουν πληροφορίες, τις διατυπώνουν με τρόπο που η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών απλώς δεν τις κατανοεί. Πρόσφατα προσπάθησα να διαβάσω μια Μηνιαία Έκθεση για την διαχείριση των ΑΠΕ του ΔΑΠΕΕΠ. Εφιαλτική εμπειρία! Είναι ανάγκη οι συντάκτες των κειμένων να δίνουν προσοχή στο πως γράφουν. Η δικαιολογία ότι γράφουν για ειδήμονες δεν αρκεί. Γιατί δεν γράφουν για ειδήμονες. Μια εκστρατεία του τύπου "Plain English" που λειτουργεί με ιδιωτική πρωτοβουλία στη Μ. Βρετανία (από το 1976!) θα ήταν επωφελής. 

Πλουραλισμό στον διάλογο-απαίτηση για διανοητική εντιμότητα. Δεν είναι όλες οι απόψεις δημοφιλείς - τουλάχιστον σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η δημοφιλία όμως των απόψεων έχει πολύ μικρή σχέση με την αξία τους (για τους Έλληνες το κώνειο του Σωκράτη και ο εξοστρακισμός του Αριστείδη πρέπει να είναι πειστικές ενδείξεις).  Η κριτική είναι ο μηχανισμός που οδηγεί σε καλύτερη κατανόηση των απόψεων και ίσως ο συντομότερος για την επίτευξη αμοιβαία αποδεκτών λύσεων. Αυτό απαιτεί διανοητική εντιμότητα. Όσοι παρουσιάζουν γνώμες και απόψεις είναι καλό να ξεκινούν από την αντίθετη άποψη  - αυτή την οποία προτίθενται να απορρίψουν. Αυτό είναι μια εφαρμογή του διανοητικού "Turing test": Εμπιστευόμαστε περισσότερο αυτόν που μπορεί να μας παρουσιάσει με τον πιο πειστικό τρόπο την αντίθετη με την  δική του άποψη. Ακόμα και συγγραφείς που γράφουν για να υποστηρίξουν πολιτικές που ευνοούν τους "Λαθρέμπορους" η τους "Βαπτιστές" μπορούν να ωφεληθούν από μια μικρή δόση διανοητικής εντιμότητας.

Υποθέτουμε ότι ένας λόγος που ο ελληνικός τύπος παρουσιάζει μεγάλα προβλήματα μονομερούς πληροφόρησης είναι οικονομικός. Από το να διεξάγει μια πρωτογενή έρευνα ένα μέσο, είναι φθηνότερο να μεταφράσει ένα κείμενο από ξένη πηγή και να γεμίσει έτσι τις σελίδες του. Ο άσχετος ή ιδεολογικά ενταγμένος συντάκτης/μεταφραστής έχει τεράστια περιθώρια παραπλάνησης του κοινού - χωρίς να παίρνει και την ευθύνη. Παρ΄όλο που η πιθανότητα να βρεί την αντίθετη άποψη στα διεθνή μέσα είναι σχεδόν 100%. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα ο αναγνώστης πολλών εφημερίδων και ιστοσελίδων κατά τεκμήριο "δεξιών" η "φιλελεύθερων" (πόσο μάλλον των υπόλοιπων) αποκτά την εντύπωση ότι ο Guardian είναι η μόνη βρετανική εφημερίδα και οι New York Times ή μόνη αμερικανική (δεν είναι οι μόνες - πράγμα που δεν σημαίνει ότι δεν είναι πολύ καλές εφημερίδες. Αλλά υπάρχει και η Wall Street Journal). 

Απαίτηση για δύσκολες ερωτήσεις στους πολιτικούς. Αυτό είναι ένα πραγματικά ευαίσθητο θέμα αλλά δεν μπορούμε να αποφύγουμε να σημειώσουμε το γεγονός ότι ο ελληνικός τύπος δεν επιμένει στις ερωτήσεις του προς τους πολιτικούς. Αυτό θα ήταν ίσως αποδεκτό αν δεν τους διαφοροποιούσε αν όχι από όλο την δυτικό τύπο, τουλάχιστον τον αγγλοσαξωνικό που ο υπογράφων μπορεί να παρακολουθεί ευκολότερα. Η άγνοια δεν ευσταθεί ως δικαιολογία γιατί η τακτική γίνεται εμφανής στην επιλογή του τίτλου του άρθρου-συνέντευξης. Ένα πρόσφατο παράδειγμα: Οι πολιτικοί (και οι κρατικοί τραπεζίτες) διαδίδουν ότι η διασύνδεση της Κρήτης θα ωφελήσει τους Έλληνες καταναλωτές κατά 400 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Αλλά πρέπει να είναι προφανές και στον λιγότερο ειδικευμένο δημοσιογράφο ότι για να γλυτώσουμε αυτά τα λεφτά πρέπει να επενδύσουμε πρώτα άλλα λεφτά. Πράγμα που σημαίνει ότι η ωφέλεια (αν δεν μας τα χαρίσουν  - που δεν θα μας τα χαρίσουν) θα είναι κάπως μικρότερη από αυτή που ανακοινώνεται. Η ερώτηση δεν έγινε ποτέ. Οι πολιτικοί αφήνονται στις μισές αλήθειες και εμείς αναρωτιόμαστε τι ποσοστό από τα υπόλοιπα πιο σοβαρά που μας λένε είναι αλήθεια. 

Παρουσίαση της τρέχουσας επικαιρότητας σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο. Αυτό είναι απαραίτητο κυρίως στα άρθρα γνώμης. Η κριτική και τα σχόλια σε θέματα της τρέχουσας επικαιρότητας καλό είναι να γίνεται σε ένα πλαίσιο αξιολόγησής της στον χρόνο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι ανακοινώσεις για την συνεισφορά των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας. Διαβάζοντας τις διθυραμβικές περιοδικές ανακοινώσεις ο αναγνώστης λαμβάνει το μήνυμα ότι το ρεύμα μας παράγεται πλέον από ΑΠΕ. Αναρωτιέται κανείς γιατί δεν υπάρχει πανηγυρισμός όταν οι ανάγκες μας καλύπτονται σε ίδιο βαθμό με τις ΑΠΕ από εισαγωγές από τα λιγνιτικά εργοστάσια της Βουλγαρίας (ενώ εμείς κλείνουμε τα δικά μας!). Θεμιτό να πανηγυρίζουν οι ενδιαφερόμενοι για την αυξημένη παραγωγή των ΑΠΕ - στο σωστό πλαίσιο όμως τόσο συγκριτικά με άλλες πηγές ενέργειας όσο και τον χρονικό ορίζοντα.

Εκκίνηση από την υπόθεση ότι οι αγορές είναι πάντα η προτιμότερη λύση. Αυτή είναι ίσως και η πιο δύσκολο να χωνευθεί πρόταση του γράφοντος. Γιατί όμως πρέπει να συνεχίσουμε να το κρύβουμε; Η ζωή έχει δείξει με ακρίβεια σχεδόν πειραματικής μεθόδου ότι η αποκέντρωση των οικονομικών αποφάσεων στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο (υπό τον περιορισμό της υπάρχουσας τεχνολογίας) είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος οργάνωσης τόσο όσο αφορά την αύξηση της παραγωγής όσο και της παραγωγικότητας. Αυτό το είχαν συνειδητοποιήσει  ακόμα και οι υπεύθυνοι του Σοβιετικού Gosplan και προσπαθούσαν να το υλοποιήσουν χρησιμοποιώντας μεθόδους γραμμικού προγραμματισμού. Το σύστημα ποτέ δεν δούλεψε γιατί έλλειπε το θεμέλιο: τα δικαιώματα ιδιοκτησίας δηλαδή η βάση του συστήματος που ονομάζουμε καπιταλισμό. 

Όταν λέμε όμως ότι η αγορά είναι η προτιμότερη λύση δεν εννοούμε ότι είναι η μόνη λύση - γιατί δεν είναι. Απαιτούνται διορθώσεις κυρίως όταν υπάρχουν προβλήματα φυσικών μονοπωλίων και δημόσιων αγαθών (με την οικονομική έννοια). Η αγορά είναι θεσμός που επιλέγεται από το κοινωνικό σύνολο ως πρώτη προσέγγιση και με στόχο την γενική ευημερία υπό το περιορισμό της επίτευξης γνήσιων κοινωνικών στόχων (απόλυτα γνήσιοι είναι αυτοί που συμφωνούνται με ομοφωνία). Για παράδειγμα να πληρώνουν οι Έλληνες την ίδια τιμή για το ρεύμα ανεξάρτητα από το που μένουν. Αυτό είναι μια στρέβλωση γιατί το κόστος διαφέρει, αλλά οι Έλληνες νομίζω θα δεχόντουσαν την επιβάρυνση ομόφωνα (δεν έχουν ερωτηθεί βέβαια!).

Το θέμα της αγοράς λοιπόν (δηλαδή η επιλογή της ως το βασικό πλαίσιο οργάνωσης του κλάδου) είναι πλέον τεχνικό - όχι ιδεολογικό. Το ευρύ κοινό δεν το έχει κατανοήσει πλήρως ή είναι δύσκολο να το κατανοήσει για αγαθά όπως τα ενεργειακά. Γι αυτό και οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης έχουν υποχρέωση να το εξηγούν τοποθετώντας στο πλαίσιο αυτό τις απόψεις τους για θέματα πολιτικής.  Το βάρος της απόδειξης πέφτει πλέον στους αρνητές της αγοράς. Δυστυχώς όμως η αγορά είναι ωφέλιμη για το κοινωνικό σύνολο όχι όμως κατ' ανάγκη για τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Πως θα τους πείσουμε να προσαρμοσθούν; Ο υπογράφων δεν έχει όλες τις απαντήσεις.

"Τσίμπησε" Ελαφριά ο Δείκτης Τιμών του allazorevma.gr του Ιουνίου

Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος που υπολογίζει το allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην Ελλάδα, παρουσίασε μικρή αύξηση σε σχέση με τον δείκτη του Μαΐου. Υπενθυμίζεται ότι ο Δείκτης αφορά οικιακές καταναλώσεις (χρησιμοποιώντας ως αναφορά την κατανάλωση 3,750 ημερήσιες κιλοβατώρες τον χρόνο) και συνοψίζει τις τιμές της αγοράς, όπως αυτές υπολογίζονται από τον αλγόριθμο της ιστοσελίδας,  σταθμισμένες με τα μερίδια αγοράς των παρόχων.

Τα αποτελέσματα: Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Χρεώσεων αυξήθηκε από 96,55 ευρώ την μεγαβατώρα σε 97,99 ευρώ την μεγαβατώρα (ήτοι κατά 1,5%). Αυτή η αύξηση οφείλεται σε δυο λόγους:

• την ελαφριά αύξηση του μεριδίου αγοράς της ΔΕΗ στην χαμηλή τάση 
• την αλλαγή προς τα κάτω των ορίων και της αλλαγής προς τα πάνω των συντελεστών των ρητρών αναπροσαρμογής από ορισμένους παρόχους. Αυτός είναι και ο λόγος που παρουσιάζεται το φαινόμενο χρέωσης ρητρών σε περίοδο εξαιρετικά χαμηλών τιμών χονδρικής. 

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις δεν μεταβλήθηκαν, οπότε ο Συνολικός Δείκτης Τιμών Ρεύματος για οικιακούς καταναλωτές,  περιλαμβανομένου  του ΦΠΑ αυξήθηκε από 161,33 σε 162,86 ευρώ την μεγαβατώρα ήτοι κατά 0,95%.  Οι τιμές των εναλλακτικών παρόχων κυμάνθηκαν από 68,03 έως 90,19 με μέσο όρο τα 75,19 ευρώ την μεγαβατώρα (πρακτικά σταθερές στον μέσο όρο με τον προηγούμενο μήνα).

Η αύξηση των ανταγωνιστικών τιμών λιανικής (1,5%) ήταν μικρότερη από την αύξηση της χονδρικής (20%). Αυτό σημαίνει ότι τα περιθώρια όλων των παρόχων (συμπεριλαμβανόμενης της ΔΕΗ) συρρικνώθηκαν την περίοδο αυτή, παρέμειναν όμως σε ιστορικά υψηλά επίπεδα της τάξεως των 40 ευρώ την μεγαβατώρα.

Ένα Λογαριασμό με Πιστωτική Ρήτρα! Για Να τον Κάνουμε Εικόνισμα

Ζητήσαμε πριν ένα μήνα περίπου από τους χρήστες μας να μας στείλουν λογαριασμούς ρεύματος που εκδόθηκαν μετά τον Απρίλιο και στους οποίους οι πάροχοι πίστωσαν ρήτρα οριακής τιμής συστήματος. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει ούτε ένα τέτοιο λογαριασμό. Αντίθετα, λάβαμε λογαριασμούς με χρεωστική ρήτρα - εκδόσεως Μαΐου 2020!

Συνεπώς δεν είμαστε σε θέση, όπως είχαμε υποσχεθεί, να διαφημίσουμε δωρεάν τον πάροχο ή τους παρόχους που τίμησαν τις συμφωνίες τους με τους πελάτες τους - γιατί δεν υπάρχουν από ότι φαίνεται τέτοιοι πάροχοι. Ορισμένοι από τους φίλους μας απευθύνθηκαν στους παρόχους τους με το σχετικό ερώτημα. Οι απαντήσεις ήταν από ανεπαρκείς έως προσβλητικές της νοημοσύνης τους. 

Η μέση οριακή τιμή συστήματος από την 1η Απριλίου μέχρι σήμερα βρίσκεται στα επίπεδο των 32 ευρώ. Τα δεδομένα του ΑΔΜΗΕ για τους λογαριασμούς προσαυξήσεων είναι δημοσιευμένα για την περίοδο μέχρι 30 Απριλίου. Παρ΄όλο που οι περισσότεροι πάροχοι μετατόπισαν τα γκολπόστ και μείωσαν το κάτω όριο των ζωνών τους - χωρίς να ενημερώσουν τους πελάτες τους - οι όροι στις συμβάσεις ορισμένων εξακολουθούν να τους υποχρεώνουν να πιστώσουν έστω και μικρά ποσά ρητρών οριακής τιμής συστήματος. Φαίνεται ότι δεν το κάνουν.

Η πρόσκλησή μας προς τους χρήστες μας πάντως παραμένει ενεργή. Στείλτε μας ένα λογαριασμό με πιστωτική ρήτρα - θα τον κάνουμε εικόνισμα!

Ρήτρες στον λογαριασμό: Για Διπλωματούχους Μηχανικούς!

Οι Πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα το κάνουν πολύ δύσκολο για τους πελάτες τους. Παράδειγμα η περίφημη χρέωση οριακής τιμής συστήματος - που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της τιμής τιμοκαταλόγου έως και κατά 20%. Θα ασχοληθούμε με ένα μόνο θέμα σχετικά με τον υπολογισμό της χρέωσης αυτής. Τα όρια της ζώνης. Ο πάροχος, εκ πρώτης όψεως,  λέει ότι δεν θα χρεώσω τίποτε εάν η οριακή τιμή στην περίοδο κατανάλωσης ενός λογαριασμού είναι μεταξύ 40 και 50 ευρώ την μεγαβατώρα. Θα χρεώσω /πιστώσω εκτός των ορίων αυτών - χρέωση για τιμή πάνω από 50 πίστωση για τιμή κάτω από 40.

Ο καταναλωτής που δεν έχει δίπλωμα Πολυτεχνείου αλλά έχει προσπαθήσει να διαβάσει τους όρους της σύμβασής του χωρίς μεγεθυντικό φακό, μαθαίνει ότι η οριακή τιμή στην πρόσφατη περίοδο κατανάλωσης του έπεσε στα 35 ευρώ. Περιμένει λοιπόν με αγωνία την πίστωση των 5 ευρώ. ήτοι 40-35. Αμ δε! Δεν το κατάλαβε καλά. Η πίστωση είναι ίση με την ΔΙΑΦΟΡΑ μεταξύ του κάτω ορίου (40) και ενός άλλου αριθμού που είναι το άθροισμα της οριακής τιμής (35) συν κάτι άλλο (3,5) και όλο αυτό επί κάτι άλλο (1,127) που κάνει 43,4. Η αλλιώς  40-43,4=-3,4 Την χάσαμε την πίστωση πατριώτη! Ευτυχώς δεν θα μας χρεώσει τίποτα γιατί 40<43,4<50.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι τα πραγματικά όρια της ζώνης οριακών τιμών είναι από 32 μέχρι 41 ευρώ και όχι από 40 μέχρι 50. Δεν θα μπορούσαν να το λένε από την αρχή, ώστε να μην δημιουργούνται φρούδες ελπίδες; 

Σημείωση: Δεν χρειάζεται να ορίσουμε τους "άλλους" αριθμούς. Έτσι κι αλλιώς θα αντικατασταθούν σύντομα με ένα απλό άλφα (α) και ένα απλό βήτα (β). Χωρίς πολλά - πολλά. Κι όποιον πάρει ο χάρος...

Πόσο θα Μειωθεί ο Λογαριασμός του Ρεύματος από το Καλώδιο της Κρήτης;

Ανακοινώθηκε ακόμα μια φορά από τους αρμόδιους ή έναρξη του έργου της διασύνδεσης της Κρήτης με υποβρύχια καλώδια. Το "ακόμα μια φορά" αναφέρεται στο ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις ανακοινώνουν την έναρξη του έργου αυτού από την δεκαετία του 1980. Αυτή την φορά όμως φαίνεται ότι το έργο επιτέλους ωρίμασε. Οπότε είναι ο καιρός να αναρωτηθούμε εκτός των άλλων και για ορισμένα πρακτικά ζητήματα. Όπως για το ποια θα είναι η επίπτωση στους λογαριασμούς του Έλληνα καταναλωτή.

Οι ανακοινώσεις που γίνονται επικεντρώνονται στην μείωση της χρέωσης για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Μέσα από την ρυθμιζόμενη αυτή χρέωση οι Έλληνες καταναλωτές επιδοτούν τους καταναλωτές της Κρήτης δεδομένου ότι το κόστος παραγωγής του ρεύματος στο νησί με την υπάρχουσα υποδομή είναι πολύ υψηλότερο από αυτό του διασυνδεδεμένου συστήματος. Το συνολικό κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας είναι περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο και από αυτά τα 400 εκατομμύρια αφορούν την Κρήτη. Αν λοιπόν βάλουμε καλώδιο, αποφεύγουμε τα μισά. Πόσα αναλογούν στον λογαριασμό κάθε καταναλωτή; Περίπου 13 ευρώ τον χρόνο (συν ΦΠΑ 6%) για τον τυπικό οικιακό καταναλωτή με 3,750 κιλοβατώρες τον χρόνο και τριφασική παροχή ονομαστικής ισχύος 25 KVA (σήμερα πληρώνει 26 ευρώ τον χρόνο).

Θα ωφεληθεί λοιπόν ο τυπικός καταναλωτής με 13 ευρώ τον χρόνο; Αυτό είναι; Όχι δεν τελειώσαμε! Ο καταναλωτής πληρώνει μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων ένα ποσό 23 ευρώ τον χρόνο για το δίκτυο μεταφοράς (περίπου δηλαδή όσο και για τα ΥΚΩ). Η διασύνδεση της Κρήτης θα είναι μέρος του δικτύου αυτού και μάλιστα πολύ σημαντικό. Υπολογίζεται ότι το κόστος του θα διπλασιάσει την αξία των σημερινών παγίων του ιδιοκτήτη και διαχειριστή του δικτύου - του ΑΔΜΗΕ. Αν λοιπόν ο ΑΔΜΗΕ και οι χρηματοδότες του έργου δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα (δεν είναι!) θα πρέπει να πάρουν τα χρήματά τους πίσω μέσω των ρυθμιζόμενων τιμολογίων. Θα πρέπει συνεπώς να αυξηθεί η χρέωση των καταναλωτών για το δίκτυο μεταφοράς. Πόση θα είναι αυτή η αύξηση;

Αυτό είναι δύσκολο να απαντηθεί. Πάντως δεν θα είναι μηδέν. Αν πράγματι το κόστος του καλωδίου διπλασιάσει τα πάγια του ΑΔΜΗΕ τότε δεν αποκλείεται να χρειαστεί να αυξηθεί σημαντικά (πχ έως και κατά 50%) και η χρέωση του δικτύου. Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να υπολογίσει ότι το συνολικό ετήσιο κόστος του καλωδίου (απόσβεση+απόδοση κεφαλαίου+λειτουργία και συντήρηση) θα είναι της τάξεως των 200 εκατομμυρίων τον χρόνο. Αυτοί οι υπολογισμοί, αναγόμενοι στον λογαριασμό του τυπικού καταναλωτή δίνουν μια αύξηση της χρέωσης για το δίκτυο μεταφοράς από 6 έως  11 ευρώ τον χρόνο.

Συνεπώς, η ωφέλεια από τη  διασύνδεση της Κρήτης για τον τυπικό καταναλωτή εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 2 έως 7 ευρώ τον χρόνο. Δεν είναι άσχημα! Από ολότελα.... όπως λέει και ο Λαός.

Σημείωση: Οι παραπάνω εκτιμήσεις βασίζονται σε ανακοινώσεις των αρμοδίων για την μείωση και του γράφοντος για την αύξηση των χρεώσεων. Προφανώς οι αρμόδιοι έχουν καλύτερη πληροφόρηση και για τις δύο πλευρές οπότε αναμένουμε τις σχετικές ανακοινώσεις. 

Θαύμα! Οι Γερμανοί μας Αντιγράφουν!

Είναι πραγματικά λόγος για πανηγυρισμούς! Η Γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να λάβει μέτρα για την μείωση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων και των φόρων στο ρεύμα. Μέτρα που έχουν ήδη πάρει οι δυο τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις εδώ και πολλούς μήνες. Πρόκειται για την μείωση του ΦΠΑ και της χρέωσης για την επιδότηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (το δικό μας ΕΤΜΕΑΡ). 

Και είναι λόγος για πανηγυρισμούς γιατί η ελληνική Πολιτεία και οι γραφειοκράτες της έχουν μακρά παράδοση να αντιγράφουν με καθυστέρηση ότι κάνουν οι Γερμανοί και μάλιστα κατά προτίμηση τις χειρότερες γερμανικές ιδέες. Αυτή την φορά τους αφήσαμε να καταπίνουν την σκόνη μας, δεδομένου ότι  ο Σύριζα μείωσε τον ΦΠΑ και η Νέα Δημοκρατία το ΕΤΜΕΑΡ μέσα στο 2019 (τον Σεπτέμβριο του 2019 βέβαια επέτρεψαν στην ΔΕΗ να αυξήσει τις ανταγωνιστικές τιμές της κατά 19% -αλλά αυτή ήταν μια καθαρά εμπορική απόφαση-έτσι δεν είναι;).

Η Γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε λοιπόν να μειώσει τον ΦΠΑ στο ρεύμα από 19% σε 16% για το δεύτερο εξάμηνο του 2020 και να μειώσει την χρέωση για το "ΕΤΜΕΑΡ" το 2021(!) από 6,756 λεπτά σε 6,5 λεπτά την κιλοβατώρα και σε 6 λεπτά την κιλοβατώρα το 2022.

Το προβληματάκι είναι ότι η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ στην Γερμανία είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι φαίνεται. Γιατί με την πρόσφατη πτώση της χονδρικής τιμής του ρεύματος, με βάση τον τρέχοντα υπολογισμό θα έπρεπε να φθάσει στα 8,5 λεπτά την κιλοβατώρα μέχρι το τέλος του 2020 παρ' όλο που ο λογαριασμός για την επιδότηση (ο δικός μας ΕΛΑΠΕ) θα ενισχυθεί από τον προβλεπόμενο νέο φόρο άνθρακα στη θέρμανση και στις μεταφορές. 

Επειδή η χονδρική τιμή και της δικής μας αγοράς ρεύματος έπεσε, έχουμε μεγάλη περιέργεια για το πώς θα αντιδράσει η ελληνική Πολιτεία στην αναμενόμενη αύξηση του ελλείμματος του ΕΛΑΠΕ. Θα πρωτοπορήσει πάλι ή θα γυρίσει στις παλιές καλές συνήθειες της πρόχειρης αντιγραφής;

Πηγή: https://strom-report.de/strompreise-2020-2021-mehrwertsteuer-eeg-umlage/

Άγνοια και Συσκότιση στην Αγορά Ρεύματος

Στην πρόσφατη έρευνα για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος με σκοπό την δημιουργία ενός δείκτη τιμών που διεξήγαγε το allazorevma.gr, παρατηρήθηκε ότι οι τιμές των εναλλακτικών παρόχων είχαν σημαντική διασπορά - από 6,88 μέχι 8,03 λεπτά την κιλοβατώρα με μέσο όρο περίπου 7,55 λεπτά. Η διασπορά είναι σημαντική και αξιοπρόσεκτη (ιδιαίτερα αν προστεθούν στο δείγμα οι τιμές της ΔΕΗ) γιατί θα περίμενε κανείς ότι για ένα εξαιρετικά ομοιογενές προϊόν όπως το ρεύμα ο ανταγωνισμός στην αγορά θα είχε ως αποτέλεσμα την σύγκλιση των τιμών.

Μία εξήγηση αυτού του φαινομένου - που δεν είναι χαρακτηριστικό της αγοράς ηλεκτρισμού μόνο (κάθε άλλο) είναι ότι η πληροφορία που πρέπει να έχει στην διάθεση του ο καταναλωτής για να πάρει την απόφαση του έχει κόστος. Είναι το κόστος της έρευνας αγοράς. Ο χρόνος που πρέπει να διαθέσει για να συλλέξει και να συγκρίνει μεταξύ τους τιμές από ένα μεγάλο αριθμό παρόχων. Η διασπορά συνεπώς των τιμών οφείλεται στο ότι ένα μεγάλο μέρος των καταναλωτών επιλέγει να μην υποστεί το κόστος αυτό. Επιλέγει (ορθολογικά ) να μείνει στην άγνοια.  

Από την άλλη μεριά, οι πάροχοι έχουν συλλογικό συμφέρον να αυξήσουν το κόστος απόκτησης πληροφορίας και συνεπώς την άγνοια των καταναλωτών κάνοντας την σύγκριση των τιμών δυσκολότερη. Έχουν κίνητρο να συσκοτίσουν τα πράγματα. Η εμπειρία μέχρι τώρα στην αγορά ρεύματος στην Ελλάδα στοιχειοθετεί επαρκώς την υπόθεση αυτή. 

Τόσο η εθελούσια άγνοια των καταναλωτών λόγω κόστους της πληροφορίας όσο και η συσκότιση από την πλευρά των πωλητών/παρόχων έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης από οικονομολόγους εδώ και τουλάχιστον 60 χρόνια αφού η βασική σχετική δημοσίευση (The Economics of Information) έγινε το 1961 από τον George Stigler (Νόμπελ 1982). Μια λύση ήταν προφανής: Η μείωση του κόστους έρευνας για τους καταναλωτές και της δυνατότητας συσκότισης από τους παρόχους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο αρχικό αυτό δημοσίευμα έκανε την πρόβλεψη : "As the market grows .... there will appear a set of firms that will specialize in collecting and selling information. They may take the form of trade journals or specialized brokers"... Ο καταπληκτικός κύριος Stigler είχε ανακοινώσει την ύπαρξη του allazorevma.gr από το 1961!