"Τσίμπησε" Ελαφριά ο Δείκτης Τιμών του allazorevma.gr του Ιουνίου

Ο Δείκτης Τιμών Ρεύματος που υπολογίζει το allazorevma.gr, η πρώτη ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ρεύματος στην Ελλάδα, παρουσίασε μικρή αύξηση σε σχέση με τον δείκτη του Μαΐου. Υπενθυμίζεται ότι ο Δείκτης αφορά οικιακές καταναλώσεις (χρησιμοποιώντας ως αναφορά την κατανάλωση 3,750 ημερήσιες κιλοβατώρες τον χρόνο) και συνοψίζει τις τιμές της αγοράς, όπως αυτές υπολογίζονται από τον αλγόριθμο της ιστοσελίδας,  σταθμισμένες με τα μερίδια αγοράς των παρόχων.

Τα αποτελέσματα: Ο Δείκτης Ανταγωνιστικών Χρεώσεων αυξήθηκε από 96,55 ευρώ την μεγαβατώρα σε 97,99 ευρώ την μεγαβατώρα (ήτοι κατά 1,5%). Αυτή η αύξηση οφείλεται σε δυο λόγους:

• την ελαφριά αύξηση του μεριδίου αγοράς της ΔΕΗ στην χαμηλή τάση 
• την αλλαγή προς τα κάτω των ορίων και της αλλαγής προς τα πάνω των συντελεστών των ρητρών αναπροσαρμογής από ορισμένους παρόχους. Αυτός είναι και ο λόγος που παρουσιάζεται το φαινόμενο χρέωσης ρητρών σε περίοδο εξαιρετικά χαμηλών τιμών χονδρικής. 

Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις δεν μεταβλήθηκαν, οπότε ο Συνολικός Δείκτης Τιμών Ρεύματος για οικιακούς καταναλωτές,  περιλαμβανομένου  του ΦΠΑ αυξήθηκε από 161,33 σε 162,86 ευρώ την μεγαβατώρα ήτοι κατά 0,95%.  Οι τιμές των εναλλακτικών παρόχων κυμάνθηκαν από 68,03 έως 90,19 με μέσο όρο τα 75,19 ευρώ την μεγαβατώρα (πρακτικά σταθερές στον μέσο όρο με τον προηγούμενο μήνα).

Η αύξηση των ανταγωνιστικών τιμών λιανικής (1,5%) ήταν μικρότερη από την αύξηση της χονδρικής (20%). Αυτό σημαίνει ότι τα περιθώρια όλων των παρόχων (συμπεριλαμβανόμενης της ΔΕΗ) συρρικνώθηκαν την περίοδο αυτή, παρέμειναν όμως σε ιστορικά υψηλά επίπεδα της τάξεως των 40 ευρώ την μεγαβατώρα.

Ένα Λογαριασμό με Πιστωτική Ρήτρα! Για Να τον Κάνουμε Εικόνισμα

Ζητήσαμε πριν ένα μήνα περίπου από τους χρήστες μας να μας στείλουν λογαριασμούς ρεύματος που εκδόθηκαν μετά τον Απρίλιο και στους οποίους οι πάροχοι πίστωσαν ρήτρα οριακής τιμής συστήματος. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει ούτε ένα τέτοιο λογαριασμό. Αντίθετα, λάβαμε λογαριασμούς με χρεωστική ρήτρα - εκδόσεως Μαΐου 2020!

Συνεπώς δεν είμαστε σε θέση, όπως είχαμε υποσχεθεί, να διαφημίσουμε δωρεάν τον πάροχο ή τους παρόχους που τίμησαν τις συμφωνίες τους με τους πελάτες τους - γιατί δεν υπάρχουν από ότι φαίνεται τέτοιοι πάροχοι. Ορισμένοι από τους φίλους μας απευθύνθηκαν στους παρόχους τους με το σχετικό ερώτημα. Οι απαντήσεις ήταν από ανεπαρκείς έως προσβλητικές της νοημοσύνης τους. 

Η μέση οριακή τιμή συστήματος από την 1η Απριλίου μέχρι σήμερα βρίσκεται στα επίπεδο των 32 ευρώ. Τα δεδομένα του ΑΔΜΗΕ για τους λογαριασμούς προσαυξήσεων είναι δημοσιευμένα για την περίοδο μέχρι 30 Απριλίου. Παρ΄όλο που οι περισσότεροι πάροχοι μετατόπισαν τα γκολπόστ και μείωσαν το κάτω όριο των ζωνών τους - χωρίς να ενημερώσουν τους πελάτες τους - οι όροι στις συμβάσεις ορισμένων εξακολουθούν να τους υποχρεώνουν να πιστώσουν έστω και μικρά ποσά ρητρών οριακής τιμής συστήματος. Φαίνεται ότι δεν το κάνουν.

Η πρόσκλησή μας προς τους χρήστες μας πάντως παραμένει ενεργή. Στείλτε μας ένα λογαριασμό με πιστωτική ρήτρα - θα τον κάνουμε εικόνισμα!

Ρήτρες στον λογαριασμό: Για Διπλωματούχους Μηχανικούς!

Οι Πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα το κάνουν πολύ δύσκολο για τους πελάτες τους. Παράδειγμα η περίφημη χρέωση οριακής τιμής συστήματος - που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της τιμής τιμοκαταλόγου έως και κατά 20%. Θα ασχοληθούμε με ένα μόνο θέμα σχετικά με τον υπολογισμό της χρέωσης αυτής. Τα όρια της ζώνης. Ο πάροχος, εκ πρώτης όψεως,  λέει ότι δεν θα χρεώσω τίποτε εάν η οριακή τιμή στην περίοδο κατανάλωσης ενός λογαριασμού είναι μεταξύ 40 και 50 ευρώ την μεγαβατώρα. Θα χρεώσω /πιστώσω εκτός των ορίων αυτών - χρέωση για τιμή πάνω από 50 πίστωση για τιμή κάτω από 40.

Ο καταναλωτής που δεν έχει δίπλωμα Πολυτεχνείου αλλά έχει προσπαθήσει να διαβάσει τους όρους της σύμβασής του χωρίς μεγεθυντικό φακό, μαθαίνει ότι η οριακή τιμή στην πρόσφατη περίοδο κατανάλωσης του έπεσε στα 35 ευρώ. Περιμένει λοιπόν με αγωνία την πίστωση των 5 ευρώ. ήτοι 40-35. Αμ δε! Δεν το κατάλαβε καλά. Η πίστωση είναι ίση με την ΔΙΑΦΟΡΑ μεταξύ του κάτω ορίου (40) και ενός άλλου αριθμού που είναι το άθροισμα της οριακής τιμής (35) συν κάτι άλλο (3,5) και όλο αυτό επί κάτι άλλο (1,127) που κάνει 43,4. Η αλλιώς  40-43,4=-3,4 Την χάσαμε την πίστωση πατριώτη! Ευτυχώς δεν θα μας χρεώσει τίποτα γιατί 40<43,4<50.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι τα πραγματικά όρια της ζώνης οριακών τιμών είναι από 32 μέχρι 41 ευρώ και όχι από 40 μέχρι 50. Δεν θα μπορούσαν να το λένε από την αρχή, ώστε να μην δημιουργούνται φρούδες ελπίδες; 

Σημείωση: Δεν χρειάζεται να ορίσουμε τους "άλλους" αριθμούς. Έτσι κι αλλιώς θα αντικατασταθούν σύντομα με ένα απλό άλφα (α) και ένα απλό βήτα (β). Χωρίς πολλά - πολλά. Κι όποιον πάρει ο χάρος...

Πόσο θα Μειωθεί ο Λογαριασμός του Ρεύματος από το Καλώδιο της Κρήτης;

Ανακοινώθηκε ακόμα μια φορά από τους αρμόδιους ή έναρξη του έργου της διασύνδεσης της Κρήτης με υποβρύχια καλώδια. Το "ακόμα μια φορά" αναφέρεται στο ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις ανακοινώνουν την έναρξη του έργου αυτού από την δεκαετία του 1980. Αυτή την φορά όμως φαίνεται ότι το έργο επιτέλους ωρίμασε. Οπότε είναι ο καιρός να αναρωτηθούμε εκτός των άλλων και για ορισμένα πρακτικά ζητήματα. Όπως για το ποια θα είναι η επίπτωση στους λογαριασμούς του Έλληνα καταναλωτή.

Οι ανακοινώσεις που γίνονται επικεντρώνονται στην μείωση της χρέωσης για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Μέσα από την ρυθμιζόμενη αυτή χρέωση οι Έλληνες καταναλωτές επιδοτούν τους καταναλωτές της Κρήτης δεδομένου ότι το κόστος παραγωγής του ρεύματος στο νησί με την υπάρχουσα υποδομή είναι πολύ υψηλότερο από αυτό του διασυνδεδεμένου συστήματος. Το συνολικό κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας είναι περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο και από αυτά τα 400 εκατομμύρια αφορούν την Κρήτη. Αν λοιπόν βάλουμε καλώδιο, αποφεύγουμε τα μισά. Πόσα αναλογούν στον λογαριασμό κάθε καταναλωτή; Περίπου 13 ευρώ τον χρόνο (συν ΦΠΑ 6%) για τον τυπικό οικιακό καταναλωτή με 3,750 κιλοβατώρες τον χρόνο και τριφασική παροχή ονομαστικής ισχύος 25 KVA (σήμερα πληρώνει 26 ευρώ τον χρόνο).

Θα ωφεληθεί λοιπόν ο τυπικός καταναλωτής με 13 ευρώ τον χρόνο; Αυτό είναι; Όχι δεν τελειώσαμε! Ο καταναλωτής πληρώνει μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων ένα ποσό 23 ευρώ τον χρόνο για το δίκτυο μεταφοράς (περίπου δηλαδή όσο και για τα ΥΚΩ). Η διασύνδεση της Κρήτης θα είναι μέρος του δικτύου αυτού και μάλιστα πολύ σημαντικό. Υπολογίζεται ότι το κόστος του θα διπλασιάσει την αξία των σημερινών παγίων του ιδιοκτήτη και διαχειριστή του δικτύου - του ΑΔΜΗΕ. Αν λοιπόν ο ΑΔΜΗΕ και οι χρηματοδότες του έργου δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα (δεν είναι!) θα πρέπει να πάρουν τα χρήματά τους πίσω μέσω των ρυθμιζόμενων τιμολογίων. Θα πρέπει συνεπώς να αυξηθεί η χρέωση των καταναλωτών για το δίκτυο μεταφοράς. Πόση θα είναι αυτή η αύξηση;

Αυτό είναι δύσκολο να απαντηθεί. Πάντως δεν θα είναι μηδέν. Αν πράγματι το κόστος του καλωδίου διπλασιάσει τα πάγια του ΑΔΜΗΕ τότε δεν αποκλείεται να χρειαστεί να αυξηθεί σημαντικά (πχ έως και κατά 50%) και η χρέωση του δικτύου. Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να υπολογίσει ότι το συνολικό ετήσιο κόστος του καλωδίου (απόσβεση+απόδοση κεφαλαίου+λειτουργία και συντήρηση) θα είναι της τάξεως των 200 εκατομμυρίων τον χρόνο. Αυτοί οι υπολογισμοί, αναγόμενοι στον λογαριασμό του τυπικού καταναλωτή δίνουν μια αύξηση της χρέωσης για το δίκτυο μεταφοράς από 6 έως  11 ευρώ τον χρόνο.

Συνεπώς, η ωφέλεια από τη  διασύνδεση της Κρήτης για τον τυπικό καταναλωτή εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 2 έως 7 ευρώ τον χρόνο. Δεν είναι άσχημα! Από ολότελα.... όπως λέει και ο Λαός.

Σημείωση: Οι παραπάνω εκτιμήσεις βασίζονται σε ανακοινώσεις των αρμοδίων για την μείωση και του γράφοντος για την αύξηση των χρεώσεων. Προφανώς οι αρμόδιοι έχουν καλύτερη πληροφόρηση και για τις δύο πλευρές οπότε αναμένουμε τις σχετικές ανακοινώσεις. 

Θαύμα! Οι Γερμανοί μας Αντιγράφουν!

Είναι πραγματικά λόγος για πανηγυρισμούς! Η Γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να λάβει μέτρα για την μείωση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων και των φόρων στο ρεύμα. Μέτρα που έχουν ήδη πάρει οι δυο τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις εδώ και πολλούς μήνες. Πρόκειται για την μείωση του ΦΠΑ και της χρέωσης για την επιδότηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (το δικό μας ΕΤΜΕΑΡ). 

Και είναι λόγος για πανηγυρισμούς γιατί η ελληνική Πολιτεία και οι γραφειοκράτες της έχουν μακρά παράδοση να αντιγράφουν με καθυστέρηση ότι κάνουν οι Γερμανοί και μάλιστα κατά προτίμηση τις χειρότερες γερμανικές ιδέες. Αυτή την φορά τους αφήσαμε να καταπίνουν την σκόνη μας, δεδομένου ότι  ο Σύριζα μείωσε τον ΦΠΑ και η Νέα Δημοκρατία το ΕΤΜΕΑΡ μέσα στο 2019 (τον Σεπτέμβριο του 2019 βέβαια επέτρεψαν στην ΔΕΗ να αυξήσει τις ανταγωνιστικές τιμές της κατά 19% -αλλά αυτή ήταν μια καθαρά εμπορική απόφαση-έτσι δεν είναι;).

Η Γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε λοιπόν να μειώσει τον ΦΠΑ στο ρεύμα από 19% σε 16% για το δεύτερο εξάμηνο του 2020 και να μειώσει την χρέωση για το "ΕΤΜΕΑΡ" το 2021(!) από 6,756 λεπτά σε 6,5 λεπτά την κιλοβατώρα και σε 6 λεπτά την κιλοβατώρα το 2022.

Το προβληματάκι είναι ότι η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ στην Γερμανία είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι φαίνεται. Γιατί με την πρόσφατη πτώση της χονδρικής τιμής του ρεύματος, με βάση τον τρέχοντα υπολογισμό θα έπρεπε να φθάσει στα 8,5 λεπτά την κιλοβατώρα μέχρι το τέλος του 2020 παρ' όλο που ο λογαριασμός για την επιδότηση (ο δικός μας ΕΛΑΠΕ) θα ενισχυθεί από τον προβλεπόμενο νέο φόρο άνθρακα στη θέρμανση και στις μεταφορές. 

Επειδή η χονδρική τιμή και της δικής μας αγοράς ρεύματος έπεσε, έχουμε μεγάλη περιέργεια για το πώς θα αντιδράσει η ελληνική Πολιτεία στην αναμενόμενη αύξηση του ελλείμματος του ΕΛΑΠΕ. Θα πρωτοπορήσει πάλι ή θα γυρίσει στις παλιές καλές συνήθειες της πρόχειρης αντιγραφής;

Πηγή: https://strom-report.de/strompreise-2020-2021-mehrwertsteuer-eeg-umlage/

Άγνοια και Συσκότιση στην Αγορά Ρεύματος

Στην πρόσφατη έρευνα για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος με σκοπό την δημιουργία ενός δείκτη τιμών που διεξήγαγε το allazorevma.gr, παρατηρήθηκε ότι οι τιμές των εναλλακτικών παρόχων είχαν σημαντική διασπορά - από 6,88 μέχι 8,03 λεπτά την κιλοβατώρα με μέσο όρο περίπου 7,55 λεπτά. Η διασπορά είναι σημαντική και αξιοπρόσεκτη (ιδιαίτερα αν προστεθούν στο δείγμα οι τιμές της ΔΕΗ) γιατί θα περίμενε κανείς ότι για ένα εξαιρετικά ομοιογενές προϊόν όπως το ρεύμα ο ανταγωνισμός στην αγορά θα είχε ως αποτέλεσμα την σύγκλιση των τιμών.

Μία εξήγηση αυτού του φαινομένου - που δεν είναι χαρακτηριστικό της αγοράς ηλεκτρισμού μόνο (κάθε άλλο) είναι ότι η πληροφορία που πρέπει να έχει στην διάθεση του ο καταναλωτής για να πάρει την απόφαση του έχει κόστος. Είναι το κόστος της έρευνας αγοράς. Ο χρόνος που πρέπει να διαθέσει για να συλλέξει και να συγκρίνει μεταξύ τους τιμές από ένα μεγάλο αριθμό παρόχων. Η διασπορά συνεπώς των τιμών οφείλεται στο ότι ένα μεγάλο μέρος των καταναλωτών επιλέγει να μην υποστεί το κόστος αυτό. Επιλέγει (ορθολογικά ) να μείνει στην άγνοια.  

Από την άλλη μεριά, οι πάροχοι έχουν συλλογικό συμφέρον να αυξήσουν το κόστος απόκτησης πληροφορίας και συνεπώς την άγνοια των καταναλωτών κάνοντας την σύγκριση των τιμών δυσκολότερη. Έχουν κίνητρο να συσκοτίσουν τα πράγματα. Η εμπειρία μέχρι τώρα στην αγορά ρεύματος στην Ελλάδα στοιχειοθετεί επαρκώς την υπόθεση αυτή. 

Τόσο η εθελούσια άγνοια των καταναλωτών λόγω κόστους της πληροφορίας όσο και η συσκότιση από την πλευρά των πωλητών/παρόχων έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης από οικονομολόγους εδώ και τουλάχιστον 60 χρόνια αφού η βασική σχετική δημοσίευση (The Economics of Information) έγινε το 1961 από τον George Stigler (Νόμπελ 1982). Μια λύση ήταν προφανής: Η μείωση του κόστους έρευνας για τους καταναλωτές και της δυνατότητας συσκότισης από τους παρόχους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο αρχικό αυτό δημοσίευμα έκανε την πρόβλεψη : "As the market grows .... there will appear a set of firms that will specialize in collecting and selling information. They may take the form of trade journals or specialized brokers"... Ο καταπληκτικός κύριος Stigler είχε ανακοινώσει την ύπαρξη του allazorevma.gr από το 1961!

Η Χρέωση CO2 στους Λογαριασμούς Ρεύματος Είναι Λάθος

Η ΔΕΗ και ορισμένοι εναλλακτικοί πάροχοι χρεώνουν (ή διατηρούν το δικαίωμα στις συμβάσεις προμήθειας να χρεώσουν) ειδικά σε μεγάλους και επαγγελματικούς πελάτες ρήτρα κόστους δικαιωμάτων εκπομπών CO2. Αυτή η χρέωση για την ΔΕΗ υποκαθιστά την χρέωση ρήτρας οριακής τιμής αλλά για τους εναλλακτικούς παρόχους είναι πρόσθετη - ανεξάρτητη από την χρέωση ρήτρας οριακής τιμής, η οποία επιβάλλεται σε όλα τα τιμολόγια οικιακά και επαγγελματικά. 

Η χρέωση αυτή τόσο από την ΔΕΗ όσο και από τους εναλλακτικούς παρόχους (που σημειωτέον μετακυλίεται στο σύνολο της  - χωρίς "ζώνη ασφαλείας") είναι λανθασμένη. Αυτή είναι και η άποψη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας όπως αυτή διατυπώθηκε σε πρόσφατη διαβούλευση που η ίδια διεξήγε. Το λάθος είναι ότι το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών CO2  βαραίνει τους παραγωγούς και συνυπολογίζεται στις προσφορές που αυτοί κάνουν στην χονδρική ημερήσια αγορά. Η χρέωση συνεπώς στους πελάτες λιανικής είναι είτε διπλή χρέωση ή παραπλάνηση. 

Αυτό γιατί οι προμηθευτές/ πάροχοι αγοράζουν στην χονδρική σε τιμή που περιλαμβάνει το κόστος δικαιωμάτων. Χρεώνοντας ρήτρα CO2, στην πραγματικότητα αποφεύγουν να ενσωματώσουν το κόστος στα βασικά τους τιμολόγια που χρησιμοποιούνται για την προσέλκυση πελατών. Ο υποψήφιος πελάτης επιλέγει τον πάροχο με την υπόσχεση μιας χαμηλής τιμής υπογράφοντας ταυτόχρονα μια σύμβαση στην οποία προβλέπεται "συμπληρωματική" χρέωση CO2. 

Δεν είναι μόνο αυτό. Μια προσεκτική ανάλυση των συμβατικών όρων σχετικά με την χρέωση CO2 δείχνει ότι ο υπολογισμός είναι προβληματικός. Ενώ το μέσο κόστος για την αγορά δικαιωμάτων CO2 για το σύνολο της χονδρικής αγοράς είναι περίπου 7 ευρώ την μεγαβατώρα (με τιμή δικαιώματος 20 ευρώ τον τόνο), η ΔΕΗ χρεώνει πάνω από 9 ευρώ και οι εναλλακτικοί πάροχοι 15 ευρώ την μεγαβατώρα. Για άγνωστο λόγο, η ΔΕΗ επιβαρύνει το σύνολο των πωλήσεων της με την ρήτρα CO2 (ενώ μεγάλο μέρος της το εξυπηρετεί με ¨καθαρό¨ρεύμα), οι δε εναλλακτικοί με το κόστος των θερμικών εργοστασίων - ενώ τους εξυπηρετεί με το μείγμα της παραγωγής (που έχει μέσο κόστος 7 ευρώ!). 

Σε κάθε περίπτωση η χρέωση CO2, έστω και ως δικαίωμα επιβολής του στις συμβάσεις προμήθειας από τους παρόχους, είναι μια ανωμαλία στην αγορά ηλεκτρισμού. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, που το κατανοεί καλύτερα από όλους, πρέπει να παρέμβει. 

Σημείωση: Το γεγονός ότι ορισμένοι μεγάλοι καταναλωτές εξαιρούνται από την υποχρέωση να συμμετέχουν στο κόστος αγοράς δικαιωμάτων δεν αποτελεί επαρκή δικαιολογία για την επιβολή τους επί "δικαίων και αδίκων". Στους λογαριασμούς των λίγων αυτών καταναλωτών θα έπρεπε απλώς να εμφανίζεται η σχετική πίστωση για λόγους διαφάνειας.